Virāṭa Parva · Adhyaya 4.28

Adhyāya 28

अध्यायः 28

Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana

English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §28–30 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
28.1MBH-4-28-1

वैशंपायन उवाच । ततः शारद्वतो वाक्यमित्युवाच कृपस्तदा । युक्तं प्राप्तं च वृद्धेन पाण्डवान्प्रति भाषितम् ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । tataḥ śāradvato vākyam ity uvāca kr̥pas tadā । yuktaṁ prāptaṁ ca vr̥ddhena pāṇḍavān prati bhāṣitam ॥

28.2MBH-4-28-2

धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णं तत्त्वतश्च सहेतुमत् । तत्रानुरूपं भीष्मेण ममाप्यत्र गिरं शृणु ॥

dharmārthasahitaṁ ślakṣṇaṁ tattvataś ca sahetumat । tatrānurūpaṁ bhīṣmeṇa mamāpy atra giraṁ śr̥ṇu ॥

28.3MBH-4-28-3

तेषां चैव गतिस्तीर्थैर्वासश्चैषां प्रचिन्त्यताम् । नीतिर्विधीयतां चापि सांप्रतं या हिता भवेत् ॥

teṣāṁ caiva gatis tīrthair vāsaś caiṣāṁ pracintyatām । nītir vidhīyatāṁ cāpi sāṁprataṁ yā hitā bhavet ॥

28.4MBH-4-28-4

नावज्ञेयो रिपुस्तात प्राकृतोऽपि बुभूषता । किं पुनः पाण्डवास्तात सर्वास्त्रकुशला रणे ॥

nāvajñeyo ripus tāta prākr̥to ’pi bubhūṣatā । kiṁ punaḥ pāṇḍavās tāta sarvāstrakuśalā raṇe ॥

28.5MBH-4-28-5

तस्मात्सत्रं प्रविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु । गूढभावेषु छन्नेषु काले चोदयमागते ॥

tasmāt satraṁ praviṣṭeṣu pāṇḍaveṣu mahātmasu । gūḍhabhāveṣu channeṣu kāle codayam āgate ॥

28.6MBH-4-28-6

स्वराष्ट्रपरराष्ट्रेषु ज्ञातव्यं बलमात्मनः । उदये पाण्डवानां च प्राप्ते काले न संशयः ॥

svarāṣṭrapararāṣṭreṣu jñātavyaṁ balam ātmanaḥ । udaye pāṇḍavānāṁ ca prāpte kāle na saṁśayaḥ ॥

28.7MBH-4-28-7

निवृत्तसमयाः पार्था महात्मानो महाबलाः । महोत्साहा भविष्यन्ति पाण्डवा ह्यतितेजसः ॥

nivr̥ttasamayāḥ pārthā mahātmāno mahābalāḥ । mahotsāhā bhaviṣyanti pāṇḍavā hy atitejasaḥ ॥

28.8MBH-4-28-8

तस्माद्बलं च कोशं च नीतिश्चापि विधीयताम् । यथा कालोदये प्राप्ते सम्यक्तैः संदधामहे ॥

tasmād balaṁ ca kośaṁ ca nītiś cāpi vidhīyatām । yathā kālodaye prāpte samyak taiḥ saṁdadhāmahe ॥

28.9MBH-4-28-9

तात मन्यामि तत्सर्वं बुध्यस्व बलमात्मनः । नियतं सर्वमित्रेषु बलवत्स्वबलेषु च ॥

tāta manyāmi tat sarvaṁ budhyasva balam ātmanaḥ । niyataṁ sarvamitreṣu balavatsv abaleṣu ca ॥

28.10MBH-4-28-10

उच्चावचं बलं ज्ञात्वा मध्यस्थं चापि भारत । प्रहृष्टमप्रहृष्टं च संदधाम तथा परैः ॥

uccāvacaṁ balaṁ jñātvā madhyasthaṁ cāpi bhārata । prahr̥ṣṭam aprahr̥ṣṭaṁ ca saṁdadhāma tathā paraiḥ ॥

28.11MBH-4-28-11

साम्ना भेदेन दानेन दण्डेन बलिकर्मणा । न्यायेनानम्य च परान्बलाच्चानम्य दुर्बलान् ॥

sāmnā bhedena dānena daṇḍena balikarmaṇā । nyāyenānamya ca parān balāc cānamya durbalān ॥

28.12MBH-4-28-12

सान्त्वयित्वा च मित्राणि बलं चाभाष्यतां सुखम् । सकोशबलसंवृद्धः सम्यक्सिद्धिमवाप्स्यसि ॥

sāntvayitvā ca mitrāṇi balaṁ cābhāṣyatāṁ sukham । sakośabalasaṁvr̥ddhaḥ samyak siddhim avāpsyasi ॥

28.13MBH-4-28-13

योत्स्यसे चापि बलिभिररिभिः प्रत्युपस्थितैः । अन्यैस्त्वं पाण्डवैर्वापि हीनस्वबलवाहनैः ॥

yotsyase cāpi balibhir aribhiḥ pratyupasthitaiḥ । anyais tvaṁ pāṇḍavair vāpi hīnasvabalavāhanaiḥ ॥

28.14MBH-4-28-14

एवं सर्वं विनिश्चित्य व्यवसायं स्वधर्मतः । यथाकालं मनुष्येन्द्र चिरं सुखमवाप्स्यसि ॥

evaṁ sarvaṁ viniścitya vyavasāyaṁ svadharmataḥ । yathākālaṁ manuṣyendra ciraṁ sukham avāpsyasi ॥