Adhyāya 285

सूर्य उवाच । माहितं कर्ण कार्षीस्त्वमात्मनः सुहृदां तथा । पुत्राणामथ भार्याणामथो मातुरथो पितुः ॥

sūrya uvāca । māhitaṁ karṇa kārṣīs tvam ātmanaḥ suhr̥dāṁ tathā । putrāṇām atha bhāryāṇām atho mātur atho pituḥ ॥

शरीरस्याविरोधेन प्राणिनां प्राणभृद्वर । इष्यते यशसः प्राप्तिः कीर्तिश्च त्रिदिवे स्थिरा ॥

śarīrasyāvirodhena prāṇināṁ prāṇabhr̥dvara । iṣyate yaśasaḥ prāptiḥ kīrtiś ca tridive sthirā ॥

यस्त्वं प्राणविरोधेन कीर्तिमिच्छसि शाश्वतीम् । सा ते प्राणान्समादाय गमिष्यति न संशयः ॥

yas tvaṁ prāṇavirodhena kīrtim icchasi śāśvatīm । sā te prāṇān samādāya gamiṣyati na saṁśayaḥ ॥

जीवतां कुरुते कार्यं पिता माता सुतास्तथा । ये चान्ये बान्धवाः केचिल्लोकेऽस्मिन्पुरुषर्षभ । राजानश्च नरव्याघ्र पौरुषेण निबोध तत् ॥

jīvatāṁ kurute kāryaṁ pitā mātā sutās tathā । ye cānye bāndhavāḥ ke cil loke ’smin puruṣarṣabha । rājānaś ca naravyāghra pauruṣeṇa nibodha tat ॥

कीर्तिश्च जीवतः साध्वी पुरुषस्य महाद्युते । मृतस्य कीर्त्या किं कार्यं भस्मीभूतस्य देहिनः । मृतः कीर्तिं न जानाति जीवन्कीर्तिं समश्नुते ॥

kīrtiś ca jīvataḥ sādhvī puruṣasya mahādyute । mr̥tasya kīrtyā kiṁ kāryaṁ bhasmībhūtasya dehinaḥ । mr̥taḥ kīrtiṁ na jānāti jīvan kīrtiṁ samaśnute ॥

मृतस्य कीर्तिर्मर्त्यस्य यथा माला गतायुषः । अहं तु त्वां ब्रवीम्येतद्भक्तोऽसीति हितेप्सया ॥

mr̥tasya kīrtir martyasya yathā mālā gatāyuṣaḥ । ahaṁ tu tvāṁ bravīmy etad bhakto ’sīti hitepsayā ॥

भक्तिमन्तो हि मे रक्ष्या इत्येतेनापि हेतुना । भक्तोऽयं परया भक्त्या मामित्येव महाभुज । ममापि भक्तिरुत्पन्ना स त्वं कुरु वचो मम ॥

bhaktimanto hi me rakṣyā ity etenāpi hetunā । bhakto ’yaṁ parayā bhaktyā mām ity eva mahābhuja । mamāpi bhaktir utpannā sa tvaṁ kuru vaco mama ॥

अस्ति चात्र परं किंचिदध्यात्मं देवनिर्मितम् । अतश्च त्वां ब्रवीम्येतत्क्रियतामविशङ्कया ॥

asti cātra paraṁ kiṁ cid adhyātmaṁ devanirmitam । ataś ca tvāṁ bravīmy etat kriyatām aviśaṅkayā ॥

देवगुह्यं त्वया ज्ञातुं न शक्यं पुरुषर्षभ । तस्मान्नाख्यामि ते गुह्यं काले वेत्स्यति तद्भवान् ॥

devaguhyaṁ tvayā jñātuṁ na śakyaṁ puruṣarṣabha । tasmān nākhyāmi te guhyaṁ kāle vetsyati tad bhavān ॥

पुनरुक्तं च वक्ष्यामि त्वं राधेय निबोध तत् । मास्मै ते कुण्डले दद्या भिक्षवे वज्रपाणये ॥

punar uktaṁ ca vakṣyāmi tvaṁ rādheya nibodha tat । māsmai te kuṇḍale dadyā bhikṣave vajrapāṇaye ॥

शोभसे कुण्डलाभ्यां हि रुचिराभ्यां महाद्युते । विशाखयोर्मध्यगतः शशीव विमलो दिवि ॥

śobhase kuṇḍalābhyāṁ hi rucirābhyāṁ mahādyute । viśākhayor madhyagataḥ śaśīva vimalo divi ॥

कीर्तिश्च जीवतः साध्वी पुरुषस्येति विद्धि तत् । प्रत्याख्येयस्त्वया तात कुण्डलार्थे पुरंदरः ॥

kīrtiś ca jīvataḥ sādhvī puruṣasyeti viddhi tat । pratyākhyeyas tvayā tāta kuṇḍalārthe puraṁdaraḥ ॥

शक्या बहुविधैर्वाक्यैः कुण्डलेप्सा त्वयानघ । विहन्तुं देवराजस्य हेतुयुक्तैः पुनः पुनः ॥

śakyā bahuvidhair vākyaiḥ kuṇḍalepsā tvayānagha । vihantuṁ devarājasya hetuyuktaiḥ punaḥ punaḥ ॥

उपपत्त्युपपन्नार्थैर्माधुर्यकृतभूषणैः । पुरंदरस्य कर्ण त्वं बुद्धिमेतामपानुद ॥

upapattyupapannārthair mādhuryakr̥tabhūṣaṇaiḥ । puraṁdarasya karṇa tvaṁ buddhim etām apānuda ॥

त्वं हि नित्यं नरव्याघ्र स्पर्धसे सव्यसाचिना । सव्यसाची त्वया चैव युधि शूरः समेष्यति ॥

tvaṁ hi nityaṁ naravyāghra spardhase savyasācinā । savyasācī tvayā caiva yudhi śūraḥ sameṣyati ॥

न तु त्वामर्जुनः शक्तः कुण्डलाभ्यां समन्वितम् । विजेतुं युधि यद्यस्य स्वयमिन्द्रः शरो भवेत् ॥

na tu tvām arjunaḥ śaktaḥ kuṇḍalābhyāṁ samanvitam । vijetuṁ yudhi yady asya svayam indraḥ śaro bhavet ॥

तस्मान्न देये शक्राय त्वयैते कुण्डले शुभे । संग्रामे यदि निर्जेतुं कर्ण कामयसेऽर्जुनम् ॥

tasmān na deye śakrāya tvayaite kuṇḍale śubhe । saṁgrāme yadi nirjetuṁ karṇa kāmayase ’rjunam ॥