Adhyāya 264

मार्कण्डेय उवाच । ततोऽविदूरे नलिनीं प्रभूतकमलोत्पलाम् । सीताहरणदुःखार्तः पम्पां रामः समासदत् ॥

mārkaṇḍeya uvāca । tato ’vidūre nalinīṁ prabhūtakamalotpalām । sītāharaṇaduḥkhārtaḥ pampāṁ rāmaḥ samāsadat ॥

मारुतेन सुशीतेन सुखेनामृतगन्धिना । सेव्यमानो वने तस्मिञ्जगाम मनसा प्रियाम् ॥

mārutena suśītena sukhenāmr̥tagandhinā । sevyamāno vane tasmiñ jagāma manasā priyām ॥

विललाप स राजेन्द्रस्तत्र कान्तामनुस्मरन् । कामबाणाभिसंतप्तः सौमित्रिस्तमथाब्रवीत् ॥

vilalāpa sa rājendras tatra kāntām anusmaran । kāmabāṇābhisaṁtaptaḥ saumitris tam athābravīt ॥

न त्वामेवंविधो भावः स्प्रष्टुमर्हति मानद । आत्मवन्तमिव व्याधिः पुरुषं वृद्धशीलिनम् ॥

na tvām evaṁvidho bhāvaḥ spraṣṭum arhati mānada । ātmavantam iva vyādhiḥ puruṣaṁ vr̥ddhaśīlinam ॥

प्रवृत्तिरुपलब्धा ते वैदेह्या रावणस्य च । तां त्वं पुरुषकारेण बुद्ध्या चैवोपपादय ॥

pravr̥ttir upalabdhā te vaidehyā rāvaṇasya ca । tāṁ tvaṁ puruṣakāreṇa buddhyā caivopapādaya ॥

अभिगच्छाव सुग्रीवं शैलस्थं हरिपुंगवम् । मयि शिष्ये च भृत्ये च सहाये च समाश्वस ॥

abhigacchāva sugrīvaṁ śailasthaṁ haripuṁgavam । mayi śiṣye ca bhr̥tye ca sahāye ca samāśvasa ॥

एवं बहुविधैर्वाक्यैर्लक्ष्मणेन स राघवः । उक्तः प्रकृतिमापेदे कार्ये चानन्तरोऽभवत् ॥

evaṁ bahuvidhair vākyair lakṣmaṇena sa rāghavaḥ । uktaḥ prakr̥tim āpede kārye cānantaro ’bhavat ॥

निषेव्य वारि पम्पायास्तर्पयित्वा पितॄनपि । प्रतस्थतुरुभौ वीरौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥

niṣevya vāri pampāyās tarpayitvā pitr̥̄n api । pratasthatur ubhau vīrau bhrātarau rāmalakṣmaṇau ॥

तावृश्यमूकमभ्येत्य बहुमूलफलं गिरिम् । गिर्यग्रे वानरान्पञ्च वीरौ ददृशतुस्तदा ॥

tāv r̥śyamūkam abhyetya bahumūlaphalaṁ girim । giryagre vānarān pañca vīrau dadr̥śatus tadā ॥

सुग्रीवः प्रेषयामास सचिवं वानरं तयोः । बुद्धिमन्तं हनूमन्तं हिमवन्तमिव स्थितम् ॥

sugrīvaḥ preṣayām āsa sacivaṁ vānaraṁ tayoḥ । buddhimantaṁ hanūmantaṁ himavantam iva sthitam ॥

तेन संभाष्य पूर्वं तौ सुग्रीवमभिजग्मतुः । सख्यं वानरराजेन चक्रे रामस्ततो नृप ॥

tena saṁbhāṣya pūrvaṁ tau sugrīvam abhijagmatuḥ । sakhyaṁ vānararājena cakre rāmas tato nr̥pa ॥

तद्वासो दर्शयामासुस्तस्य कार्ये निवेदिते । वानराणां तु यत्सीता ह्रियमाणाभ्यवासृजत् ॥

tad vāso darśayām āsus tasya kārye nivedite । vānarāṇāṁ tu yat sītā hriyamāṇābhyavāsr̥jat ॥

तत्प्रत्ययकरं लब्ध्वा सुग्रीवं प्लवगाधिपम् । पृथिव्यां वानरैश्वर्ये स्वयं रामोऽभ्यषेचयत् ॥

tat pratyayakaraṁ labdhvā sugrīvaṁ plavagādhipam । pr̥thivyāṁ vānaraiśvarye svayaṁ rāmo ’bhyaṣecayat ॥

प्रतिजज्ञे च काकुत्स्थः समरे वालिनो वधम् । सुग्रीवश्चापि वैदेह्याः पुनरानयनं नृप ॥

pratijajñe ca kākutsthaḥ samare vālino vadham । sugrīvaś cāpi vaidehyāḥ punarānayanaṁ nr̥pa ॥

इत्युक्त्वा समयं कृत्वा विश्वास्य च परस्परम् । अभ्येत्य सर्वे किष्किन्धां तस्थुर्युद्धाभिकाङ्क्षिणः ॥

ity uktvā samayaṁ kr̥tvā viśvāsya ca parasparam । abhyetya sarve kiṣkindhāṁ tasthur yuddhābhikāṅkṣiṇaḥ ॥

सुग्रीवः प्राप्य किष्किन्धां ननादौघनिभस्वनः । नास्य तन्ममृषे वाली तं तारा प्रत्यषेधयत् ॥

sugrīvaḥ prāpya kiṣkindhāṁ nanādaughanibhasvanaḥ । nāsya tan mamr̥ṣe vālī taṁ tārā pratyaṣedhayat ॥

यथा नदति सुग्रीवो बलवानेष वानरः । मन्ये चाश्रयवान्प्राप्तो न त्वं निर्गन्तुमर्हसि ॥

yathā nadati sugrīvo balavān eṣa vānaraḥ । manye cāśrayavān prāpto na tvaṁ nirgantum arhasi ॥

हेममाली ततो वाली तारां ताराधिपाननाम् । प्रोवाच वचनं वाग्मी तां वानरपतिः पतिः ॥

hemamālī tato vālī tārāṁ tārādhipānanām । provāca vacanaṁ vāgmī tāṁ vānarapatiḥ patiḥ ॥

सर्वभूतरुतज्ञा त्वं पश्य बुद्ध्या समन्विता । केनापाश्रयवान्प्राप्तो ममैष भ्रातृगन्धिकः ॥

sarvabhūtarutajñā tvaṁ paśya buddhyā samanvitā । kenāpāśrayavān prāpto mamaiṣa bhrātr̥gandhikaḥ ॥

चिन्तयित्वा मुहूर्तं तु तारा ताराधिपप्रभा । पतिमित्यब्रवीत्प्राज्ञा शृणु सर्वं कपीश्वर ॥

cintayitvā muhūrtaṁ tu tārā tārādhipaprabhā । patim ity abravīt prājñā śr̥ṇu sarvaṁ kapīśvara ॥

हृतदारो महासत्त्वो रामो दशरथात्मजः । तुल्यारिमित्रतां प्राप्तः सुग्रीवेण धनुर्धरः ॥

hr̥tadāro mahāsattvo rāmo daśarathātmajaḥ । tulyārimitratāṁ prāptaḥ sugrīveṇa dhanurdharaḥ ॥

भ्राता चास्य महाबाहुः सौमित्रिरपराजितः । लक्ष्मणो नाम मेधावी स्थितः कार्यार्थसिद्धये ॥

bhrātā cāsya mahābāhuḥ saumitrir aparājitaḥ । lakṣmaṇo nāma medhāvī sthitaḥ kāryārthasiddhaye ॥

मैन्दश्च द्विविदश्चैव हनूमांश्चानिलात्मजः । जाम्बवानृक्षराजश्च सुग्रीवसचिवाः स्थिताः ॥

maindaś ca dvividaś caiva hanūmāṁś cānilātmajaḥ । jāmbavān r̥kṣarājaś ca sugrīvasacivāḥ sthitāḥ ॥

सर्व एते महात्मानो बुद्धिमन्तो महाबलाः । अलं तव विनाशाय रामवीर्यव्यपाश्रयात् ॥

sarva ete mahātmāno buddhimanto mahābalāḥ । alaṁ tava vināśāya rāmavīryavyapāśrayāt ॥

तस्यास्तदाक्षिप्य वचो हितमुक्तं कपीश्वरः । पर्यशङ्कत तामीर्षुः सुग्रीवगतमानसाम् ॥

tasyās tad ākṣipya vaco hitam uktaṁ kapīśvaraḥ । paryaśaṅkata tām īrṣuḥ sugrīvagatamānasām ॥

तारां परुषमुक्त्वा स निर्जगाम गुहामुखात् । स्थितं माल्यवतोऽभ्याशे सुग्रीवं सोऽभ्यभाषत ॥

tārāṁ paruṣam uktvā sa nirjagāma guhāmukhāt । sthitaṁ mālyavato ’bhyāśe sugrīvaṁ so ’bhyabhāṣata ॥

असकृत्त्वं मया मूढ निर्जितो जीवितप्रियः । मुक्तो ज्ञातिरिति ज्ञात्वा का त्वरा मरणे पुनः ॥

asakr̥t tvaṁ mayā mūḍha nirjito jīvitapriyaḥ । mukto jñātir iti jñātvā kā tvarā maraṇe punaḥ ॥

इत्युक्तः प्राह सुग्रीवो भ्रातरं हेतुमद्वचः । प्राप्तकालममित्रघ्नो रामं संबोधयन्निव ॥

ity uktaḥ prāha sugrīvo bhrātaraṁ hetumad vacaḥ । prāptakālam amitraghno rāmaṁ saṁbodhayann iva ॥

हृतदारस्य मे राजन्हृतराज्यस्य च त्वया । किं नु जीवितसामर्थ्यमिति विद्धि समागतम् ॥

hr̥tadārasya me rājan hr̥tarājyasya ca tvayā । kiṁ nu jīvitasāmarthyam iti viddhi samāgatam ॥

एवमुक्त्वा बहुविधं ततस्तौ संनिपेततुः । समरे वालिसुग्रीवौ शालतालशिलायुधौ ॥

evam uktvā bahuvidhaṁ tatas tau saṁnipetatuḥ । samare vālisugrīvau śālatālaśilāyudhau ॥

उभौ जघ्नतुरन्योन्यमुभौ भूमौ निपेततुः । उभौ ववल्गतुश्चित्रं मुष्टिभिश्च निजघ्नतुः ॥

ubhau jaghnatur anyonyam ubhau bhūmau nipetatuḥ । ubhau vavalgatuś citraṁ muṣṭibhiś ca nijaghnatuḥ ॥

उभौ रुधिरसंसिक्तौ नखदन्तपरिक्षतौ । शुशुभाते तदा वीरौ पुष्पिताविव किंशुकौ ॥

ubhau rudhirasaṁsiktau nakhadantaparikṣatau । śuśubhāte tadā vīrau puṣpitāv iva kiṁśukau ॥

न विशेषस्तयोर्युद्धे तदा कश्चन दृश्यते । सुग्रीवस्य तदा मालां हनूमान्कण्ठ आसजत् ॥

na viśeṣas tayor yuddhe tadā kaś cana dr̥śyate । sugrīvasya tadā mālāṁ hanūmān kaṇṭha āsajat ॥

स मालया तदा वीरः शुशुभे कण्ठसक्तया । श्रीमानिव महाशैलो मलयो मेघमालया ॥

sa mālayā tadā vīraḥ śuśubhe kaṇṭhasaktayā । śrīmān iva mahāśailo malayo meghamālayā ॥

कृतचिह्नं तु सुग्रीवं रामो दृष्ट्वा महाधनुः । विचकर्ष धनुःश्रेष्ठं वालिमुद्दिश्य लक्ष्यवत् ॥

kr̥tacihnaṁ tu sugrīvaṁ rāmo dr̥ṣṭvā mahādhanuḥ । vicakarṣa dhanuḥśreṣṭhaṁ vālim uddiśya lakṣyavat ॥

विस्फारस्तस्य धनुषो यन्त्रस्येव तदा बभौ । वितत्रास तदा वाली शरेणाभिहतो हृदि ॥

visphāras tasya dhanuṣo yantrasyeva tadā babhau । vitatrāsa tadā vālī śareṇābhihato hr̥di ॥

स भिन्नमर्माभिहतो वक्त्राच्छोणितमुद्वमन् । ददर्शावस्थितं राममारात्सौमित्रिणा सह ॥

sa bhinnamarmābhihato vaktrāc choṇitam udvaman । dadarśāvasthitaṁ rāmam ārāt saumitriṇā saha ॥

गर्हयित्वा स काकुत्स्थं पपात भुवि मूर्छितः । तारा ददर्श तं भूमौ तारापतिमिव च्युतम् ॥

garhayitvā sa kākutsthaṁ papāta bhuvi mūrchitaḥ । tārā dadarśa taṁ bhūmau tārāpatim iva cyutam ॥

हते वालिनि सुग्रीवः किष्किन्धां प्रत्यपद्यत । तां च तारापतिमुखीं तारां निपतितेश्वराम् ॥

hate vālini sugrīvaḥ kiṣkindhāṁ pratyapadyata । tāṁ ca tārāpatimukhīṁ tārāṁ nipatiteśvarām ॥

रामस्तु चतुरो मासान्पृष्ठे माल्यवतः शुभे । निवासमकरोद्धीमान्सुग्रीवेणाभ्युपस्थितः ॥

rāmas tu caturo māsān pr̥ṣṭhe mālyavataḥ śubhe । nivāsam akarod dhīmān sugrīveṇābhyupasthitaḥ ॥

रावणोऽपि पुरीं गत्वा लङ्कां कामबलात्कृतः । सीतां निवेशयामास भवने नन्दनोपमे । अशोकवनिकाभ्याशे तापसाश्रमसंनिभे ॥

rāvaṇo ’pi purīṁ gatvā laṅkāṁ kāmabalātkr̥taḥ । sītāṁ niveśayām āsa bhavane nandanopame । aśokavanikābhyāśe tāpasāśramasaṁnibhe ॥

भर्तृस्मरणतन्वङ्गी तापसीवेषधारिणी । उपवासतपःशीला तत्र सा पृथुलेक्षणा । उवास दुःखवसतीः फलमूलकृताशना ॥

bhartr̥smaraṇatanvaṅgī tāpasīveṣadhāriṇī । upavāsatapaḥśīlā tatra sā pr̥thulekṣaṇā । uvāsa duḥkhavasatīḥ phalamūlakr̥tāśanā ॥

दिदेश राक्षसीस्तत्र रक्षणे राक्षसाधिपः । प्रासासिशूलपरशुमुद्गरालातधारिणीः ॥

dideśa rākṣasīs tatra rakṣaṇe rākṣasādhipaḥ । prāsāsiśūlaparaśumudgarālātadhāriṇīḥ ॥

द्व्यक्षीं त्र्यक्षीं ललाटाक्षीं दीर्घजिह्वामजिह्विकाम् । त्रिस्तनीमेकपादां च त्रिजटामेकलोचनाम् ॥

dvyakṣīṁ tryakṣīṁ lalāṭākṣīṁ dīrghajihvām ajihvikām । tristanīm ekapādāṁ ca trijaṭām ekalocanām ॥

एताश्चान्याश्च दीप्ताक्ष्यः करभोत्कटमूर्धजाः । परिवार्यासते सीतां दिवारात्रमतन्द्रिताः ॥

etāś cānyāś ca dīptākṣyaḥ karabhotkaṭamūrdhajāḥ । parivāryāsate sītāṁ divārātram atandritāḥ ॥

तास्तु तामायतापाङ्गीं पिशाच्यो दारुणस्वनाः । तर्जयन्ति सदा रौद्राः परुषव्यञ्जनाक्षराः ॥

tās tu tām āyatāpāṅgīṁ piśācyo dāruṇasvanāḥ । tarjayanti sadā raudrāḥ paruṣavyañjanākṣarāḥ ॥

खादाम पाटयामैनां तिलशः प्रविभज्य ताम् । येयं भर्तारमस्माकमवमन्येह जीवति ॥

khādāma pāṭayāmaināṁ tilaśaḥ pravibhajya tām । yeyaṁ bhartāram asmākam avamanyeha jīvati ॥

इत्येवं परिभर्त्सन्तीस्त्रास्यमाना पुनः पुनः । भर्तृशोकसमाविष्टा निःश्वस्येदमुवाच ताः ॥

ity evaṁ paribhartsantīs trāsyamānā punaḥ punaḥ । bhartr̥śokasamāviṣṭā niḥśvasyedam uvāca tāḥ ॥

आर्याः खादत मां शीघ्रं न मे लोभोऽस्ति जीविते । विना तं पुण्डरीकाक्षं नीलकुञ्चितमूर्धजम् ॥

āryāḥ khādata māṁ śīghraṁ na me lobho ’sti jīvite । vinā taṁ puṇḍarīkākṣaṁ nīlakuñcitamūrdhajam ॥

अप्येवाहं निराहारा जीवितप्रियवर्जिता । शोषयिष्यामि गात्राणि व्याली तालगता यथा ॥

apy evāhaṁ nirāhārā jīvitapriyavarjitā । śoṣayiṣyāmi gātrāṇi vyālī tālagatā yathā ॥

न त्वन्यमभिगच्छेयं पुमांसं राघवादृते । इति जानीत सत्यं मे क्रियतां यदनन्तरम् ॥

na tv anyam abhigaccheyaṁ pumāṁsaṁ rāghavād r̥te । iti jānīta satyaṁ me kriyatāṁ yad anantaram ॥

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा राक्षस्यस्ताः खरस्वनाः । आख्यातुं राक्षसेन्द्राय जग्मुस्तत्सर्वमादितः ॥

tasyās tad vacanaṁ śrutvā rākṣasyas tāḥ kharasvanāḥ । ākhyātuṁ rākṣasendrāya jagmus tat sarvam āditaḥ ॥

गतासु तासु सर्वासु त्रिजटा नाम राक्षसी । सान्त्वयामास वैदेहीं धर्मज्ञा प्रियवादिनी ॥

gatāsu tāsu sarvāsu trijaṭā nāma rākṣasī । sāntvayām āsa vaidehīṁ dharmajñā priyavādinī ॥

सीते वक्ष्यामि ते किंचिद्विश्वासं कुरु मे सखि । भयं ते व्येतु वामोरु शृणु चेदं वचो मम ॥

sīte vakṣyāmi te kiṁ cid viśvāsaṁ kuru me sakhi । bhayaṁ te vyetu vāmoru śr̥ṇu cedaṁ vaco mama ॥

अविन्ध्यो नाम मेधावी वृद्धो राक्षसपुंगवः । स रामस्य हितान्वेषी त्वदर्थे हि स मावदत् ॥

avindhyo nāma medhāvī vr̥ddho rākṣasapuṁgavaḥ । sa rāmasya hitānveṣī tvadarthe hi sa māvadat ॥

सीता मद्वचनाद्वाच्या समाश्वास्य प्रसाद्य च । भर्ता ते कुशली रामो लक्ष्मणानुगतो बली ॥

sītā madvacanād vācyā samāśvāsya prasādya ca । bhartā te kuśalī rāmo lakṣmaṇānugato balī ॥

सख्यं वानरराजेन शक्रप्रतिमतेजसा । कृतवान्राघवः श्रीमांस्त्वदर्थे च समुद्यतः ॥

sakhyaṁ vānararājena śakrapratimatejasā । kr̥tavān rāghavaḥ śrīmāṁs tvadarthe ca samudyataḥ ॥

मा च तेऽस्तु भयं भीरु रावणाल्लोकगर्हितात् । नलकूबरशापेन रक्षिता ह्यस्यनिन्दिते ॥

mā ca te ’stu bhayaṁ bhīru rāvaṇāl lokagarhitāt । nalakūbaraśāpena rakṣitā hy asy anindite ॥

शप्तो ह्येष पुरा पापो वधूं रम्भां परामृशन् । न शक्तो विवशां नारीमुपैतुमजितेन्द्रियः ॥

śapto hy eṣa purā pāpo vadhūṁ rambhāṁ parāmr̥śan । na śakto vivaśāṁ nārīm upaitum ajitendriyaḥ ॥

क्षिप्रमेष्यति ते भर्ता सुग्रीवेणाभिरक्षितः । सौमित्रिसहितो धीमांस्त्वां चेतो मोक्षयिष्यति ॥

kṣipram eṣyati te bhartā sugrīveṇābhirakṣitaḥ । saumitrisahito dhīmāṁs tvāṁ ceto mokṣayiṣyati ॥

स्वप्ना हि सुमहाघोरा दृष्टा मेऽनिष्टदर्शनाः । विनाशायास्य दुर्बुद्धेः पौलस्त्यकुलघातिनः ॥

svapnā hi sumahāghorā dr̥ṣṭā me ’niṣṭadarśanāḥ । vināśāyāsya durbuddheḥ paulastyakulaghātinaḥ ॥

दारुणो ह्येष दुष्टात्मा क्षुद्रकर्मा निशाचरः । स्वभावाच्छीलदोषेण सर्वेषां भयवर्धनः ॥

dāruṇo hy eṣa duṣṭātmā kṣudrakarmā niśācaraḥ । svabhāvāc chīladoṣeṇa sarveṣāṁ bhayavardhanaḥ ॥

स्पर्धते सर्वदेवैर्यः कालोपहतचेतनः । मया विनाशलिङ्गानि स्वप्ने दृष्टानि तस्य वै ॥

spardhate sarvadevair yaḥ kālopahatacetanaḥ । mayā vināśaliṅgāni svapne dr̥ṣṭāni tasya vai ॥

तैलाभिषिक्तो विकचो मज्जन्पङ्के दशाननः । असकृत्खरयुक्ते तु रथे नृत्यन्निव स्थितः ॥

tailābhiṣikto vikaco majjan paṅke daśānanaḥ । asakr̥t kharayukte tu rathe nr̥tyann iva sthitaḥ ॥

कुम्भकर्णादयश्चेमे नग्नाः पतितमूर्धजाः । कृष्यन्ते दक्षिणामाशां रक्तमाल्यानुलेपनाः ॥

kumbhakarṇādayaś ceme nagnāḥ patitamūrdhajāḥ । kr̥ṣyante dakṣiṇām āśāṁ raktamālyānulepanāḥ ॥

श्वेतातपत्रः सोष्णीषः शुक्लमाल्यविभूषणः । श्वेतपर्वतमारूढ एक एव विभीषणः ॥

śvetātapatraḥ soṣṇīṣaḥ śuklamālyavibhūṣaṇaḥ । śvetaparvatam ārūḍha eka eva vibhīṣaṇaḥ ॥

सचिवाश्चास्य चत्वारः शुक्लमाल्यानुलेपनाः । श्वेतपर्वतमारूढा मोक्ष्यन्तेऽस्मान्महाभयात् ॥

sacivāś cāsya catvāraḥ śuklamālyānulepanāḥ । śvetaparvatam ārūḍhā mokṣyante ’smān mahābhayāt ॥

रामस्यास्त्रेण पृथिवी परिक्षिप्ता ससागरा । यशसा पृथिवीं कृत्स्नां पूरयिष्यति ते पतिः ॥

rāmasyāstreṇa pr̥thivī parikṣiptā sasāgarā । yaśasā pr̥thivīṁ kr̥tsnāṁ pūrayiṣyati te patiḥ ॥

अस्थिसंचयमारूढो भुञ्जानो मधुपायसम् । लक्ष्मणश्च मया दृष्टो निरीक्षन्सर्वतो दिशः ॥

asthisaṁcayam ārūḍho bhuñjāno madhupāyasam । lakṣmaṇaś ca mayā dr̥ṣṭo nirīkṣan sarvato diśaḥ ॥

रुदती रुधिरार्द्राङ्गी व्याघ्रेण परिरक्षिता । असकृत्त्वं मया दृष्टा गच्छन्ती दिशमुत्तराम् ॥

rudatī rudhirārdrāṅgī vyāghreṇa parirakṣitā । asakr̥t tvaṁ mayā dr̥ṣṭā gacchantī diśam uttarām ॥

हर्षमेष्यसि वैदेहि क्षिप्रं भर्तृसमन्विता । राघवेण सह भ्रात्रा सीते त्वमचिरादिव ॥

harṣam eṣyasi vaidehi kṣipraṁ bhartr̥samanvitā । rāghaveṇa saha bhrātrā sīte tvam acirād iva ॥

इति सा मृगशावाक्षी तच्छ्रुत्वा त्रिजटावचः । बभूवाशावती बाला पुनर्भर्तृसमागमे ॥

iti sā mr̥gaśāvākṣī tac chrutvā trijaṭāvacaḥ । babhūvāśāvatī bālā punar bhartr̥samāgame ॥

यावदभ्यागता रौद्राः पिशाच्यस्ताः सुदारुणाः । ददृशुस्तां त्रिजटया सहासीनां यथा पुरा ॥

yāvad abhyāgatā raudrāḥ piśācyas tāḥ sudāruṇāḥ । dadr̥śus tāṁ trijaṭayā sahāsīnāṁ yathā purā ॥