244.1MBH-3-244-1
जनमेजय उवाच । दुर्योधनं मोचयित्वा पाण्डुपुत्रा महाबलाः । किमकार्षुर्वने तस्मिंस्तन्ममाख्यातुमर्हसि ॥
janamejaya uvāca । duryodhanaṁ mocayitvā pāṇḍuputrā mahābalāḥ । kim akārṣur vane tasmiṁs tan mamākhyātum arhasi ॥
Vana Parva · Adhyaya 3.244
Adhyāya 244
अध्यायः 244
Who speaks here जनमेजय janamejaya · वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §256–258 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
244.2MBH-3-244-2
वैशंपायन उवाच । ततः शयानं कौन्तेयं रात्रौ द्वैतवने मृगाः । स्वप्नान्ते दर्शयामासुर्बाष्पकण्ठा युधिष्ठिरम् ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । tataḥ śayānaṁ kaunteyaṁ rātrau dvaitavane mr̥gāḥ । svapnānte darśayām āsur bāṣpakaṇṭhā yudhiṣṭhiram ॥
244.3MBH-3-244-3
तानब्रवीत्स राजेन्द्रो वेपमानान्कृताञ्जलीन् । ब्रूत यद्वक्तुकामाः स्थ के भवन्तः किमिष्यते ॥
tān abravīt sa rājendro vepamānān kr̥tāñjalīn । brūta yad vaktukāmāḥ stha ke bhavantaḥ kim iṣyate ॥
244.4MBH-3-244-4
एवमुक्ताः पाण्डवेन कौन्तेयेन यशस्विना । प्रत्यब्रुवन्मृगास्तत्र हतशेषा युधिष्ठिरम् ॥
evam uktāḥ pāṇḍavena kaunteyena yaśasvinā । pratyabruvan mr̥gās tatra hataśeṣā yudhiṣṭhiram ॥
244.5MBH-3-244-5
वयं मृगा द्वैतवने हतशिष्टाः स्म भारत । नोत्सीदेम महाराज क्रियतां वासपर्ययः ॥
vayaṁ mr̥gā dvaitavane hataśiṣṭāḥ sma bhārata । notsīdema mahārāja kriyatāṁ vāsaparyayaḥ ॥
244.6MBH-3-244-6
भवन्तो भ्रातरः शूराः सर्व एवास्त्रकोविदाः । कुलान्यल्पावशिष्टानि कृतवन्तो वनौकसाम् ॥
bhavanto bhrātaraḥ śūrāḥ sarva evāstrakovidāḥ । kulāny alpāvaśiṣṭāni kr̥tavanto vanaukasām ॥
244.7MBH-3-244-7
बीजभूता वयं केचिदवशिष्टा महामते । विवर्धेमहि राजेन्द्र प्रसादात्ते युधिष्ठिर ॥
bījabhūtā vayaṁ ke cid avaśiṣṭā mahāmate । vivardhemahi rājendra prasādāt te yudhiṣṭhira ॥
244.8MBH-3-244-8
तान्वेपमानान्वित्रस्तान्बीजमात्रावशेषितान् । मृगान्दृष्ट्वा सुदुःखार्तो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥
tān vepamānān vitrastān bījamātrāvaśeṣitān । mr̥gān dr̥ṣṭvā suduḥkhārto dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ॥
244.9MBH-3-244-9
तांस्तथेत्यब्रवीद्राजा सर्वभूतहिते रतः । तथ्यं भवन्तो ब्रुवते करिष्यामि च तत्तथा ॥
tāṁs tathety abravīd rājā sarvabhūtahite rataḥ । tathyaṁ bhavanto bruvate kariṣyāmi ca tat tathā ॥
244.10MBH-3-244-10
इत्येवं प्रतिबुद्धः स रात्र्यन्ते राजसत्तमः । अब्रवीत्सहितान्भ्रातॄन्दयापन्नो मृगान्प्रति ॥
ity evaṁ pratibuddhaḥ sa rātryante rājasattamaḥ । abravīt sahitān bhrātr̥̄n dayāpanno mr̥gān prati ॥
244.11MBH-3-244-11
उक्तो रात्रौ मृगैरस्मि स्वप्नान्ते हतशेषितैः । तनुभूताः स्म भद्रं ते दया नः क्रियतामिति ॥
ukto rātrau mr̥gair asmi svapnānte hataśeṣitaiḥ । tanubhūtāḥ sma bhadraṁ te dayā naḥ kriyatām iti ॥
244.12MBH-3-244-12
ते सत्यमाहुः कर्तव्या दयास्माभिर्वनौकसाम् । साष्टमासं हि नो वर्षं यदेनानुपयुञ्ज्महे ॥
te satyam āhuḥ kartavyā dayāsmābhir vanaukasām । sāṣṭamāsaṁ hi no varṣaṁ yad enān upayuñjmahe ॥
244.13MBH-3-244-13
पुनर्बहुमृगं रम्यं काम्यकं काननोत्तमम् । मरुभूमेः शिरः ख्यातं तृणबिन्दुसरः प्रति । तत्रेमा वसतीः शिष्टा विहरन्तो रमेमहि ॥
punar bahumr̥gaṁ ramyaṁ kāmyakaṁ kānanottamam । marubhūmeḥ śiraḥ khyātaṁ tr̥ṇabindusaraḥ prati । tatremā vasatīḥ śiṣṭā viharanto ramemahi ॥
244.14MBH-3-244-14
ततस्ते पाण्डवाः शीघ्रं प्रययुर्धर्मकोविदाः । ब्राह्मणैः सहिता राजन्ये च तत्र सहोषिताः । इन्द्रसेनादिभिश्चैव प्रेष्यैरनुगतास्तदा ॥
tatas te pāṇḍavāḥ śīghraṁ prayayur dharmakovidāḥ । brāhmaṇaiḥ sahitā rājan ye ca tatra sahoṣitāḥ । indrasenādibhiś caiva preṣyair anugatās tadā ॥
244.15MBH-3-244-15
ते यात्वानुसृतैर्मार्गैः स्वन्नैः शुचिजलान्वितैः । ददृशुः काम्यकं पुण्यमाश्रमं तापसायुतम् ॥
te yātvānusr̥tair mārgaiḥ svannaiḥ śucijalānvitaiḥ । dadr̥śuḥ kāmyakaṁ puṇyam āśramaṁ tāpasāyutam ॥
244.16MBH-3-244-16
विविशुस्ते स्म कौरव्या वृता विप्रर्षभैस्तदा । तद्वनं भरतश्रेष्ठाः स्वर्गं सुकृतिनो यथा ॥
viviśus te sma kauravyā vr̥tā viprarṣabhais tadā । tad vanaṁ bharataśreṣṭhāḥ svargaṁ sukr̥tino yathā ॥