237.1MBH-3-237-1
दुर्योधन उवाच । अजानतस्ते राधेय नाभ्यसूयाम्यहं वचः । जानासि त्वं जिताञ्शत्रून्गन्धर्वांस्तेजसा मया ॥
duryodhana uvāca । ajānatas te rādheya nābhyasūyāmy ahaṁ vacaḥ । jānāsi tvaṁ jitāñ śatrūn gandharvāṁs tejasā mayā ॥
Vana Parva · Adhyaya 3.237
Adhyāya 237
अध्यायः 237
Who speaks here दुर्योधन duryodhana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §243–245 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
237.2MBH-3-237-2
आयोधितास्तु गन्धर्वाः सुचिरं सोदरैर्मम । मया सह महाबाहो कृतश्चोभयतः क्षयः ॥
āyodhitās tu gandharvāḥ suciraṁ sodarair mama । mayā saha mahābāho kr̥taś cobhayataḥ kṣayaḥ ॥
237.3MBH-3-237-3
मायाधिकास्त्वयुध्यन्त यदा शूरा वियद्गताः । तदा नो नसमं युद्धमभवत्सह खेचरैः ॥
māyādhikās tv ayudhyanta yadā śūrā viyadgatāḥ । tadā no nasamaṁ yuddham abhavat saha khecaraiḥ ॥
237.4MBH-3-237-4
पराजयं च प्राप्ताः स्म रणे बन्धनमेव च । सभृत्यामात्यपुत्राश्च सदारधनवाहनाः । उच्चैराकाशमार्गेण ह्रियामस्तैः सुदुःखिताः ॥
parājayaṁ ca prāptāḥ sma raṇe bandhanam eva ca । sabhr̥tyāmātyaputrāś ca sadāradhanavāhanāḥ । uccair ākāśamārgeṇa hriyāmas taiḥ suduḥkhitāḥ ॥
237.5MBH-3-237-5
अथ नः सैनिकाः केचिदमात्याश्च महारथान् । उपगम्याब्रुवन्दीनाः पाण्डवाञ्शरणप्रदान् ॥
atha naḥ sainikāḥ ke cid amātyāś ca mahārathān । upagamyābruvan dīnāḥ pāṇḍavāñ śaraṇapradān ॥
237.6MBH-3-237-6
एष दुर्योधनो राजा धार्तराष्ट्रः सहानुजः । सामात्यदारो ह्रियते गन्धर्वैर्दिवमास्थितैः ॥
eṣa duryodhano rājā dhārtarāṣṭraḥ sahānujaḥ । sāmātyadāro hriyate gandharvair divam āsthitaiḥ ॥
237.7MBH-3-237-7
तं मोक्षयत भद्रं वः सहदारं नराधिपम् । परामर्शो मा भविष्यत्कुरुदारेषु सर्वशः ॥
taṁ mokṣayata bhadraṁ vaḥ sahadāraṁ narādhipam । parāmarśo mā bhaviṣyat kurudāreṣu sarvaśaḥ ॥
237.8MBH-3-237-8
एवमुक्ते तु धर्मात्मा ज्येष्ठः पाण्डुसुतस्तदा । प्रसाद्य सोदरान्सर्वानाज्ञापयत मोक्षणे ॥
evam ukte tu dharmātmā jyeṣṭhaḥ pāṇḍusutas tadā । prasādya sodarān sarvān ājñāpayata mokṣaṇe ॥
237.9MBH-3-237-9
अथागम्य तमुद्देशं पाण्डवाः पुरुषर्षभाः । सान्त्वपूर्वमयाचन्त शक्ताः सन्तो महारथाः ॥
athāgamya tam uddeśaṁ pāṇḍavāḥ puruṣarṣabhāḥ । sāntvapūrvam ayācanta śaktāḥ santo mahārathāḥ ॥
237.10MBH-3-237-10
यदा चास्मान्न मुमुचुर्गन्धर्वाः सान्त्विता अपि । ततोऽर्जुनश्च भीमश्च यमजौ च बलोत्कटौ । मुमुचुः शरवर्षाणि गन्धर्वान्प्रत्यनेकशः ॥
yadā cāsmān na mumucur gandharvāḥ sāntvitā api । tato ’rjunaś ca bhīmaś ca yamajau ca balotkaṭau । mumucuḥ śaravarṣāṇi gandharvān pratyanekaśaḥ ॥
237.11MBH-3-237-11
अथ सर्वे रणं मुक्त्वा प्रयाताः खचरा दिवम् । अस्मानेवाभिकर्षन्तो दीनान्मुदितमानसाः ॥
atha sarve raṇaṁ muktvā prayātāḥ khacarā divam । asmān evābhikarṣanto dīnān muditamānasāḥ ॥
237.12MBH-3-237-12
ततः समन्तात्पश्यामि शरजालेन वेष्टितम् । अमानुषाणि चास्त्राणि प्रयुञ्जानं धनंजयम् ॥
tataḥ samantāt paśyāmi śarajālena veṣṭitam । amānuṣāṇi cāstrāṇi prayuñjānaṁ dhanaṁjayam ॥
237.13MBH-3-237-13
समावृता दिशो दृष्ट्वा पाण्डवेन शितैः शरैः । धनंजयसखात्मानं दर्शयामास वै तदा ॥
samāvr̥tā diśo dr̥ṣṭvā pāṇḍavena śitaiḥ śaraiḥ । dhanaṁjayasakhātmānaṁ darśayām āsa vai tadā ॥
237.14MBH-3-237-14
चित्रसेनः पाण्डवेन समाश्लिष्य परंतपः । कुशलं परिपप्रच्छ तैः पृष्टश्चाप्यनामयम् ॥
citrasenaḥ pāṇḍavena samāśliṣya paraṁtapaḥ । kuśalaṁ paripapraccha taiḥ pr̥ṣṭaś cāpy anāmayam ॥
237.15MBH-3-237-15
ते समेत्य तथान्योन्यं संनाहान्विप्रमुच्य च । एकीभूतास्ततो वीरा गन्धर्वाः सह पाण्डवैः । अपूजयेतामन्योन्यं चित्रसेनधनंजयौ ॥
te sametya tathānyonyaṁ saṁnāhān vipramucya ca । ekībhūtās tato vīrā gandharvāḥ saha pāṇḍavaiḥ । apūjayetām anyonyaṁ citrasenadhanaṁjayau ॥