179.1MBH-3-179-1
वैशंपायन उवाच । निदाघान्तकरः कालः सर्वभूतसुखावहः । तत्रैव वसतां तेषां प्रावृट्समभिपद्यत ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । nidāghāntakaraḥ kālaḥ sarvabhūtasukhāvahaḥ । tatraiva vasatāṁ teṣāṁ prāvr̥ṭ samabhipadyata ॥
Vana Parva · Adhyaya 3.179
Adhyāya 179
अध्यायः 179
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §180–182 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
179.2MBH-3-179-2
छादयन्तो महाघोषाः खं दिशश्च बलाहकाः । प्रववर्षुर्दिवारात्रमसिताः सततं तदा ॥
chādayanto mahāghoṣāḥ khaṁ diśaś ca balāhakāḥ । pravavarṣur divārātram asitāḥ satataṁ tadā ॥
179.3MBH-3-179-3
तपात्ययनिकेताश्च शतशोऽथ सहस्रशः । अपेतार्कप्रभाजालाः सविद्युद्विमलप्रभाः ॥
tapātyayaniketāś ca śataśo ’tha sahasraśaḥ । apetārkaprabhājālāḥ savidyudvimalaprabhāḥ ॥
179.4MBH-3-179-4
विरूढशष्पा पृथिवी मत्तदंशसरीसृपा । बभूव पयसा सिक्ता शान्तधूमरजोऽरुणा ॥
virūḍhaśaṣpā pr̥thivī mattadaṁśasarīsr̥pā । babhūva payasā siktā śāntadhūmarajo ’ruṇā ॥
179.5MBH-3-179-5
न स्म प्रज्ञायते किंचिदम्भसा समवस्तृते । समं वा विषमं वापि नद्यो वा स्थावराणि वा ॥
na sma prajñāyate kiṁ cid ambhasā samavastr̥te । samaṁ vā viṣamaṁ vāpi nadyo vā sthāvarāṇi vā ॥
179.6MBH-3-179-6
क्षुब्धतोया महाघोषाः श्वसमाना इवाशुगाः । सिन्धवः शोभयां चक्रुः काननानि तपात्यये ॥
kṣubdhatoyā mahāghoṣāḥ śvasamānā ivāśugāḥ । sindhavaḥ śobhayāṁ cakruḥ kānanāni tapātyaye ॥
179.7MBH-3-179-7
नदतां काननान्तेषु श्रूयन्ते विविधाः स्वनाः । वृष्टिभिस्ताड्यमानानां वराहमृगपक्षिणाम् ॥
nadatāṁ kānanānteṣu śrūyante vividhāḥ svanāḥ । vr̥ṣṭibhis tāḍyamānānāṁ varāhamr̥gapakṣiṇām ॥
179.8MBH-3-179-8
स्तोककाः शिखिनश्चैव पुंस्कोकिलगणैः सह । मत्ताः परिपतन्ति स्म दर्दुराश्चैव दर्पिताः ॥
stokakāḥ śikhinaś caiva puṁskokilagaṇaiḥ saha । mattāḥ paripatanti sma dardurāś caiva darpitāḥ ॥
179.9MBH-3-179-9
तथा बहुविधाकारा प्रावृण्मेघानुनादिता । अभ्यतीता शिवा तेषां चरतां मरुधन्वसु ॥
tathā bahuvidhākārā prāvr̥ṇ meghānunāditā । abhyatītā śivā teṣāṁ caratāṁ marudhanvasu ॥
179.10MBH-3-179-10
क्रौञ्चहंसगणाकीर्णा शरत्प्रणिहिताभवत् । रूढकक्षवनप्रस्था प्रसन्नजलनिम्नगा ॥
krauñcahaṁsagaṇākīrṇā śarat praṇihitābhavat । rūḍhakakṣavanaprasthā prasannajalanimnagā ॥
179.11MBH-3-179-11
विमलाकाशनक्षत्रा शरत्तेषां शिवाभवत् । मृगद्विजसमाकीर्णा पाण्डवानां महात्मनाम् ॥
vimalākāśanakṣatrā śarat teṣāṁ śivābhavat । mr̥gadvijasamākīrṇā pāṇḍavānāṁ mahātmanām ॥
179.12MBH-3-179-12
पश्यन्तः शान्तरजसः क्षपा जलदशीतलाः । ग्रहनक्षत्रसंघैश्च सोमेन च विराजिताः ॥
paśyantaḥ śāntarajasaḥ kṣapā jaladaśītalāḥ । grahanakṣatrasaṁghaiś ca somena ca virājitāḥ ॥
179.13MBH-3-179-13
कुमुदैः पुण्डरीकैश्च शीतवारिधराः शिवाः । नदीः पुष्करिणीश्चैव ददृशुः समलंकृताः ॥
kumudaiḥ puṇḍarīkaiś ca śītavāridharāḥ śivāḥ । nadīḥ puṣkariṇīś caiva dadr̥śuḥ samalaṁkr̥tāḥ ॥
179.14MBH-3-179-14
आकाशनीकाशतटां नीपनीवारसंकुलाम् । बभूव चरतां हर्षः पुण्यतीर्थां सरस्वतीम् ॥
ākāśanīkāśataṭāṁ nīpanīvārasaṁkulām । babhūva caratāṁ harṣaḥ puṇyatīrthāṁ sarasvatīm ॥
179.15MBH-3-179-15
ते वै मुमुदिरे वीराः प्रसन्नसलिलां शिवाम् । पश्यन्तो दृढधन्वानः परिपूर्णां सरस्वतीम् ॥
te vai mumudire vīrāḥ prasannasalilāṁ śivām । paśyanto dr̥ḍhadhanvānaḥ paripūrṇāṁ sarasvatīm ॥
179.16MBH-3-179-16
तेषां पुण्यतमा रात्रिः पर्वसंधौ स्म शारदी । तत्रैव वसतामासीत्कार्त्तिकी जनमेजय ॥
teṣāṁ puṇyatamā rātriḥ parvasaṁdhau sma śāradī । tatraiva vasatām āsīt kārttikī janamejaya ॥
179.17MBH-3-179-17
पुण्यकृद्भिर्महासत्त्वैस्तापसैः सह पाण्डवाः । तत्सर्वं भरतश्रेष्ठाः समूहुर्योगमुत्तमम् ॥
puṇyakr̥dbhir mahāsattvais tāpasaiḥ saha pāṇḍavāḥ । tat sarvaṁ bharataśreṣṭhāḥ samūhur yogam uttamam ॥
179.18MBH-3-179-18
तमिस्राभ्युदये तस्मिन्धौम्येन सह पाण्डवाः । सूतैः पौरोगवैश्चैव काम्यकं प्रययुर्वनम् ॥
tamisrābhyudaye tasmin dhaumyena saha pāṇḍavāḥ । sūtaiḥ paurogavaiś caiva kāmyakaṁ prayayur vanam ॥