Adhyāya 165

अर्जुन उवाच । कृतास्त्रमभिविश्वस्तमथ मां हरिवाहनः । संस्पृश्य मूर्ध्नि पाणिभ्यामिदं वचनमब्रवीत् ॥

arjuna uvāca । kr̥tāstram abhiviśvastam atha māṁ harivāhanaḥ । saṁspr̥śya mūrdhni pāṇibhyām idaṁ vacanam abravīt ॥

न त्वमद्य युधा जेतुं शक्यः सुरगणैरपि । किं पुनर्मानुषे लोके मानुषैरकृतात्मभिः । अप्रमेयोऽप्रधृष्यश्च युद्धेष्वप्रतिमस्तथा ॥

na tvam adya yudhā jetuṁ śakyaḥ suragaṇair api । kiṁ punar mānuṣe loke mānuṣair akr̥tātmabhiḥ । aprameyo ’pradhr̥ṣyaś ca yuddheṣv apratimas tathā ॥

अथाब्रवीत्पुनर्देवः संप्रहृष्टतनूरुहः । अस्त्रयुद्धे समो वीर न ते कश्चिद्भविष्यति ॥

athābravīt punar devaḥ saṁprahr̥ṣṭatanūruhaḥ । astrayuddhe samo vīra na te kaś cid bhaviṣyati ॥

अप्रमत्तः सदा दक्षः सत्यवादी जितेन्द्रियः । ब्रह्मण्यश्चास्त्रविच्चासि शूरश्चासि कुरूद्वह ॥

apramattaḥ sadā dakṣaḥ satyavādī jitendriyaḥ । brahmaṇyaś cāstravic cāsi śūraś cāsi kurūdvaha ॥

अस्त्राणि समवाप्तानि त्वया दश च पञ्च च । पञ्चभिर्विधिभिः पार्थ न त्वया विद्यते समः ॥

astrāṇi samavāptāni tvayā daśa ca pañca ca । pañcabhir vidhibhiḥ pārtha na tvayā vidyate samaḥ ॥

प्रयोगमुपसंहारमावृत्तिं च धनंजय । प्रायश्चित्तं च वेत्थ त्वं प्रतिघातं च सर्वशः ॥

prayogam upasaṁhāram āvr̥ttiṁ ca dhanaṁjaya । prāyaścittaṁ ca vettha tvaṁ pratighātaṁ ca sarvaśaḥ ॥

तव गुर्वर्थकालोऽयमुपपन्नः परंतप । प्रतिजानीष्व तं कर्तुमतो वेत्स्याम्यहं परम् ॥

tava gurvarthakālo ’yam upapannaḥ paraṁtapa । pratijānīṣva taṁ kartum ato vetsyāmy ahaṁ param ॥

ततोऽहमब्रुवं राजन्देवराजमिदं वचः । विषह्यं चेन्मया कर्तुं कृतमेव निबोध तत् ॥

tato ’ham abruvaṁ rājan devarājam idaṁ vacaḥ । viṣahyaṁ cen mayā kartuṁ kr̥tam eva nibodha tat ॥

ततो मामब्रवीद्राजन्प्रहस्य बलवृत्रहा । नाविषह्यं तवाद्यास्ति त्रिषु लोकेषु किंचन ॥

tato mām abravīd rājan prahasya balavr̥trahā । nāviṣahyaṁ tavādyāsti triṣu lokeṣu kiṁ cana ॥

निवातकवचा नाम दानवा मम शत्रवः । समुद्रकुक्षिमाश्रित्य दुर्गे प्रतिवसन्त्युत ॥

nivātakavacā nāma dānavā mama śatravaḥ । samudrakukṣim āśritya durge prativasanty uta ॥

तिस्रः कोट्यः समाख्यातास्तुल्यरूपबलप्रभाः । तांस्तत्र जहि कौन्तेय गुर्वर्थस्ते भविष्यति ॥

tisraḥ koṭyaḥ samākhyātās tulyarūpabalaprabhāḥ । tāṁs tatra jahi kaunteya gurvarthas te bhaviṣyati ॥

ततो मातलिसंयुक्तं मयूरसमरोमभिः । हयैरुपेतं प्रादान्मे रथं दिव्यं महाप्रभम् ॥

tato mātalisaṁyuktaṁ mayūrasamaromabhiḥ । hayair upetaṁ prādān me rathaṁ divyaṁ mahāprabham ॥

बबन्ध चैव मे मूर्ध्नि किरीटमिदमुत्तमम् । स्वरूपसदृशं चैव प्रादादङ्गविभूषणम् ॥

babandha caiva me mūrdhni kirīṭam idam uttamam । svarūpasadr̥śaṁ caiva prādād aṅgavibhūṣaṇam ॥

अभेद्यं कवचं चेदं स्पर्शरूपवदुत्तमम् । अजरां ज्यामिमां चापि गाण्डीवे समयोजयत् ॥

abhedyaṁ kavacaṁ cedaṁ sparśarūpavad uttamam । ajarāṁ jyām imāṁ cāpi gāṇḍīve samayojayat ॥

ततः प्रायामहं तेन स्यन्दनेन विराजता । येनाजयद्देवपतिर्बलिं वैरोचनिं पुरा ॥

tataḥ prāyām ahaṁ tena syandanena virājatā । yenājayad devapatir baliṁ vairocaniṁ purā ॥

ततो देवाः सर्व एव तेन घोषेण बोधितः । मन्वाना देवराजं मां समाजग्मुर्विशां पते । दृष्ट्वा च मामपृच्छन्त किं करिष्यसि फल्गुन ॥

tato devāḥ sarva eva tena ghoṣeṇa bodhitaḥ । manvānā devarājaṁ māṁ samājagmur viśāṁ pate । dr̥ṣṭvā ca mām apr̥cchanta kiṁ kariṣyasi phalguna ॥

तानब्रुवं यथाभूतमिदं कर्तास्मि संयुगे । निवातकवचानां तु प्रस्थितं मां वधैषिणम् । निबोधत महाभागाः शिवं चाशास्त मेऽनघाः ॥

tān abruvaṁ yathābhūtam idaṁ kartāsmi saṁyuge । nivātakavacānāṁ tu prasthitaṁ māṁ vadhaiṣiṇam । nibodhata mahābhāgāḥ śivaṁ cāśāsta me ’naghāḥ ॥

तुष्टुवुर्मां प्रसन्नास्ते यथा देवं पुरंदरम् । रथेनानेन मघवा जितवाञ्शम्बरं युधि । नमुचिं बलवृत्रौ च प्रह्लादनरकावपि ॥

tuṣṭuvur māṁ prasannās te yathā devaṁ puraṁdaram । rathenānena maghavā jitavāñ śambaraṁ yudhi । namuciṁ balavr̥trau ca prahlādanarakāv api ॥

बहूनि च सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च । रथेनानेन दैत्यानां जितवान्मघवान्युधि ॥

bahūni ca sahasrāṇi prayutāny arbudāni ca । rathenānena daityānāṁ jitavān maghavān yudhi ॥

त्वमप्येतेन कौन्तेय निवातकवचान्रणे । विजेता युधि विक्रम्य पुरेव मघवान्वशी ॥

tvam apy etena kaunteya nivātakavacān raṇe । vijetā yudhi vikramya pureva maghavān vaśī ॥

अयं च शङ्खप्रवरो येन जेतासि दानवान् । अनेन विजिता लोकाः शक्रेणापि महात्मना ॥

ayaṁ ca śaṅkhapravaro yena jetāsi dānavān । anena vijitā lokāḥ śakreṇāpi mahātmanā ॥

प्रदीयमानं देवैस्तु देवदत्तं जलोद्भवम् । प्रत्यगृह्णं जयायैनं स्तूयमानस्तदामरैः ॥

pradīyamānaṁ devais tu devadattaṁ jalodbhavam । pratyagr̥hṇaṁ jayāyainaṁ stūyamānas tadāmaraiḥ ॥

स शङ्खी कवची बाणी प्रगृहीतशरासनः । दानवालयमत्युग्रं प्रयातोऽस्मि युयुत्सया ॥

sa śaṅkhī kavacī bāṇī pragr̥hītaśarāsanaḥ । dānavālayam atyugraṁ prayāto ’smi yuyutsayā ॥