वैशंपायन उवाच । स गत्वा नलिनीं रम्यां राक्षसैरभिरक्षिताम् । कैलासशिखरे रम्ये ददर्श शुभकानने ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । sa gatvā nalinīṁ ramyāṁ rākṣasair abhirakṣitām । kailāsaśikhare ramye dadarśa śubhakānane ॥
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §151–153 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
वैशंपायन उवाच । स गत्वा नलिनीं रम्यां राक्षसैरभिरक्षिताम् । कैलासशिखरे रम्ये ददर्श शुभकानने ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । sa gatvā nalinīṁ ramyāṁ rākṣasair abhirakṣitām । kailāsaśikhare ramye dadarśa śubhakānane ॥
कुबेरभवनाभ्याशे जातां पर्वतनिर्झरे । सुरम्यां विपुलच्छायां नानाद्रुमलतावृताम् ॥
kuberabhavanābhyāśe jātāṁ parvatanirjhare । suramyāṁ vipulacchāyāṁ nānādrumalatāvr̥tām ॥
हरिताम्बुजसंछन्नां दिव्यां कनकपुष्कराम् । पवित्रभूतां लोकस्य शुभामद्भुतदर्शनाम् ॥
haritāmbujasaṁchannāṁ divyāṁ kanakapuṣkarām । pavitrabhūtāṁ lokasya śubhām adbhutadarśanām ॥
तत्रामृतरसं शीतं लघु कुन्तीसुतः शुभम् । ददर्श विमलं तोयं शिवं बहु च पाण्डवः ॥
tatrāmr̥tarasaṁ śītaṁ laghu kuntīsutaḥ śubham । dadarśa vimalaṁ toyaṁ śivaṁ bahu ca pāṇḍavaḥ ॥
तां तु पुष्करिणीं रम्यां पद्मसौगन्धिकायुताम् । जातरूपमयैः पद्मैश्छन्नां परमगन्धिभिः ॥
tāṁ tu puṣkariṇīṁ ramyāṁ padmasaugandhikāyutām । jātarūpamayaiḥ padmaiś channāṁ paramagandhibhiḥ ॥
वैडूर्यवरनालैश्च बहुचित्रैर्मनोहरैः । हंसकारण्डवोद्धूतैः सृजद्भिरमलं रजः ॥
vaiḍūryavaranālaiś ca bahucitrair manoharaiḥ । haṁsakāraṇḍavoddhūtaiḥ sr̥jadbhir amalaṁ rajaḥ ॥
आक्रीडं यक्षराजस्य कुबेरस्य महात्मनः । गन्धर्वैरप्सरोभिश्च देवैश्च परमार्चिताम् ॥
ākrīḍaṁ yakṣarājasya kuberasya mahātmanaḥ । gandharvair apsarobhiś ca devaiś ca paramārcitām ॥
सेवितामृषिभिर्दिव्यां यक्षैः किंपुरुषैस्तथा । राक्षसैः किंनरैश्चैव गुप्तां वैश्रवणेन च ॥
sevitām r̥ṣibhir divyāṁ yakṣaiḥ kiṁpuruṣais tathā । rākṣasaiḥ kiṁnaraiś caiva guptāṁ vaiśravaṇena ca ॥
तां च दृष्ट्वैव कौन्तेयो भीमसेनो महाबलः । बभूव परमप्रीतो दिव्यं संप्रेक्ष्य तत्सरः ॥
tāṁ ca dr̥ṣṭvaiva kaunteyo bhīmaseno mahābalaḥ । babhūva paramaprīto divyaṁ saṁprekṣya tat saraḥ ॥
तच्च क्रोधवशा नाम राक्षसा राजशासनात् । रक्षन्ति शतसाहस्राश्चित्रायुधपरिच्छदाः ॥
tac ca krodhavaśā nāma rākṣasā rājaśāsanāt । rakṣanti śatasāhasrāś citrāyudhaparicchadāḥ ॥
ते तु दृष्ट्वैव कौन्तेयमजिनैः परिवारितम् । रुक्माङ्गदधरं वीरं भीमं भीमपराक्रमम् ॥
te tu dr̥ṣṭvaiva kaunteyam ajinaiḥ parivāritam । rukmāṅgadadharaṁ vīraṁ bhīmaṁ bhīmaparākramam ॥
सायुधं बद्धनिस्त्रिंशमशङ्कितमरिंदमम् । पुष्करेप्सुमुपायान्तमन्योन्यमभिचुक्रुशुः ॥
sāyudhaṁ baddhanistriṁśam aśaṅkitam ariṁdamam । puṣkarepsum upāyāntam anyonyam abhicukruśuḥ ॥
अयं पुरुषशार्दूलः सायुधोऽजिनसंवृतः । यच्चिकीर्षुरिह प्राप्तस्तत्संप्रष्टुमिहार्हथ ॥
ayaṁ puruṣaśārdūlaḥ sāyudho ’jinasaṁvr̥taḥ । yac cikīrṣur iha prāptas tat saṁpraṣṭum ihārhatha ॥
ततः सर्वे महाबाहुं समासाद्य वृकोदरम् । तेजोयुक्तमपृच्छन्त कस्त्वमाख्यातुमर्हसि ॥
tataḥ sarve mahābāhuṁ samāsādya vr̥kodaram । tejoyuktam apr̥cchanta kas tvam ākhyātum arhasi ॥
मुनिवेषधरश्चासि चीरवासाश्च लक्ष्यसे । यदर्थमसि संप्राप्तस्तदाचक्ष्व महाद्युते ॥
muniveṣadharaś cāsi cīravāsāś ca lakṣyase । yadartham asi saṁprāptas tad ācakṣva mahādyute ॥