Adhyāya 125

लोमश उवाच । तं दृष्ट्वा घोरवदनं मदं देवः शतक्रतुः । आयान्तं भक्षयिष्यन्तं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥

lomaśa uvāca । taṁ dr̥ṣṭvā ghoravadanaṁ madaṁ devaḥ śatakratuḥ । āyāntaṁ bhakṣayiṣyantaṁ vyāttānanam ivāntakam ॥

भयात्संस्तम्भितभुजः सृक्किणी लेलिहन्मुहुः । ततोऽब्रवीद्देवराजश्च्यवनं भयपीडितः ॥

bhayāt saṁstambhitabhujaḥ sr̥kkiṇī lelihan muhuḥ । tato ’bravīd devarājaś cyavanaṁ bhayapīḍitaḥ ॥

सोमार्हावश्विनावेतावद्य प्रभृति भार्गव । भविष्यतः सत्यमेतद्वचो ब्रह्मन्ब्रवीमि ते ॥

somārhāv aśvināv etāv adya prabhr̥ti bhārgava । bhaviṣyataḥ satyam etad vaco brahman bravīmi te ॥

न ते मिथ्या समारम्भो भवत्वेष परो विधिः । जानामि चाहं विप्रर्षे न मिथ्या त्वं करिष्यसि ॥

na te mithyā samārambho bhavatv eṣa paro vidhiḥ । jānāmi cāhaṁ viprarṣe na mithyā tvaṁ kariṣyasi ॥

सोमार्हावश्विनावेतौ यथैवाद्य कृतौ त्वया । भूय एव तु ते वीर्यं प्रकाशेदिति भार्गव ॥

somārhāv aśvināv etau yathaivādya kr̥tau tvayā । bhūya eva tu te vīryaṁ prakāśed iti bhārgava ॥

सुकन्यायाः पितुश्चास्य लोके कीर्तिः प्रथेदिति । अतो मयैतद्विहितं तव वीर्यप्रकाशनम् । तस्मात्प्रसादं कुरु मे भवत्वेतद्यथेच्छसि ॥

sukanyāyāḥ pituś cāsya loke kīrtiḥ prathed iti । ato mayaitad vihitaṁ tava vīryaprakāśanam । tasmāt prasādaṁ kuru me bhavatv etad yathecchasi ॥

एवमुक्तस्य शक्रेण च्यवनस्य महात्मनः । स मन्युर्व्यगमच्छीघ्रं मुमोच च पुरंदरम् ॥

evam uktasya śakreṇa cyavanasya mahātmanaḥ । sa manyur vyagamac chīghraṁ mumoca ca puraṁdaram ॥

मदं च व्यभजद्राजन्पाने स्त्रीषु च वीर्यवान् । अक्षेषु मृगयायां च पूर्वसृष्टं पुनः पुनः ॥

madaṁ ca vyabhajad rājan pāne strīṣu ca vīryavān । akṣeṣu mr̥gayāyāṁ ca pūrvasr̥ṣṭaṁ punaḥ punaḥ ॥

तथा मदं विनिक्षिप्य शक्रं संतर्प्य चेन्दुना । अश्विभ्यां सहितान्देवान्याजयित्वा च तं नृपम् ॥

tathā madaṁ vinikṣipya śakraṁ saṁtarpya cendunā । aśvibhyāṁ sahitān devān yājayitvā ca taṁ nr̥pam ॥

विख्याप्य वीर्यं सर्वेषु लोकेषु वदतां वरः । सुकन्यया सहारण्ये विजहारानुरक्तया ॥

vikhyāpya vīryaṁ sarveṣu lokeṣu vadatāṁ varaḥ । sukanyayā sahāraṇye vijahārānuraktayā ॥

तस्यैतद्द्विजसंघुष्टं सरो राजन्प्रकाशते । अत्र त्वं सह सोदर्यैः पितॄन्देवांश्च तर्पय ॥

tasyaitad dvijasaṁghuṣṭaṁ saro rājan prakāśate । atra tvaṁ saha sodaryaiḥ pitr̥̄n devāṁś ca tarpaya ॥

एतद्दृष्ट्वा महीपाल सिकताक्षं च भारत । सैन्धवारण्यमासाद्य कुल्यानां कुरु दर्शनम् । पुष्करेषु महाराज सर्वेषु च जलं स्पृश ॥

etad dr̥ṣṭvā mahīpāla sikatākṣaṁ ca bhārata । saindhavāraṇyam āsādya kulyānāṁ kuru darśanam । puṣkareṣu mahārāja sarveṣu ca jalaṁ spr̥śa ॥

आर्चीकपर्वतश्चैव निवासो वै मनीषिणाम् । सदाफलः सदास्रोतो मरुतां स्थानमुत्तमम् । चैत्याश्चैते बहुशतास्त्रिदशानां युधिष्ठिर ॥

ārcīkaparvataś caiva nivāso vai manīṣiṇām । sadāphalaḥ sadāsroto marutāṁ sthānam uttamam । caityāś caite bahuśatās tridaśānāṁ yudhiṣṭhira ॥

एतच्चन्द्रमसस्तीर्थमृषयः पर्युपासते । वैखानसाश्च ऋषयो वालखिल्यास्तथैव च ॥

etac candramasas tīrtham r̥ṣayaḥ paryupāsate । vaikhānasāś ca r̥ṣayo vālakhilyās tathaiva ca ॥

शृङ्गाणि त्रीणि पुण्याणि त्रीणि प्रस्रवणानि च । सर्वाण्यनुपरिक्रम्य यथाकाममुपस्पृश ॥

śr̥ṅgāṇi trīṇi puṇyāṇi trīṇi prasravaṇāni ca । sarvāṇy anuparikramya yathākāmam upaspr̥śa ॥

शंतनुश्चात्र कौन्तेय शुनकश्च नराधिप । नरनारायणौ चोभौ स्थानं प्राप्ताः सनातनम् ॥

śaṁtanuś cātra kaunteya śunakaś ca narādhipa । naranārāyaṇau cobhau sthānaṁ prāptāḥ sanātanam ॥

इह नित्यशया देवाः पितरश्च महर्षिभिः । आर्चीकपर्वते तेपुस्तान्यजस्व युधिष्ठिर ॥

iha nityaśayā devāḥ pitaraś ca maharṣibhiḥ । ārcīkaparvate tepus tān yajasva yudhiṣṭhira ॥

इह ते वै चरून्प्राश्नन्नृषयश्च विशां पते । यमुना चाक्षयस्रोताः कृष्णश्चेह तपोरतः ॥

iha te vai carūn prāśnann r̥ṣayaś ca viśāṁ pate । yamunā cākṣayasrotāḥ kr̥ṣṇaś ceha taporataḥ ॥

यमौ च भीमसेनश्च कृष्णा चामित्रकर्शन । सर्वे चात्र गमिष्यामः सुकृशाः सुतपस्विनः ॥

yamau ca bhīmasenaś ca kr̥ṣṇā cāmitrakarśana । sarve cātra gamiṣyāmaḥ sukr̥śāḥ sutapasvinaḥ ॥

एतत्प्रस्रवणं पुण्यमिन्द्रस्य मनुजाधिप । यत्र धाता विधाता च वरुणश्चोर्ध्वमागताः ॥

etat prasravaṇaṁ puṇyam indrasya manujādhipa । yatra dhātā vidhātā ca varuṇaś cordhvam āgatāḥ ॥

इह ते न्यवसन्राजन्क्षान्ताः परमधर्मिणः । मैत्राणामृजुबुद्धीनामयं गिरिवरः शुभः ॥

iha te nyavasan rājan kṣāntāḥ paramadharmiṇaḥ । maitrāṇām r̥jubuddhīnām ayaṁ girivaraḥ śubhaḥ ॥

एषा सा यमुना राजन्राजर्षिगणसेविता । नानायज्ञचिता राजन्पुण्या पापभयापहा ॥

eṣā sā yamunā rājan rājarṣigaṇasevitā । nānāyajñacitā rājan puṇyā pāpabhayāpahā ॥

अत्र राजा महेष्वासो मान्धातायजत स्वयम् । सहदेवश्च कौन्तेय सोमको ददतां वरः ॥

atra rājā maheṣvāso māndhātāyajata svayam । sahadevaś ca kaunteya somako dadatāṁ varaḥ ॥