99.1MBH-5-99-1
नारद उवाच । अयं लोकः सुपर्णानां पक्षिणां पन्नगाशिनाम् । विक्रमे गमने भारे नैषामस्ति परिश्रमः ॥
nārada uvāca । ayaṁ lokaḥ suparṇānāṁ pakṣiṇāṁ pannagāśinām । vikrame gamane bhāre naiṣām asti pariśramaḥ ॥
Udyoga Parva · Adhyaya 5.99
Adhyāya 99
अध्यायः 99
Who speaks here नारद nārada
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §100–102 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
99.2MBH-5-99-2
वैनतेयसुतैः सूत षड्भिस्ततमिदं कुलम् । सुमुखेन सुनाम्ना च सुनेत्रेण सुवर्चसा ॥
vainateyasutaiḥ sūta ṣaḍbhis tatam idaṁ kulam । sumukhena sunāmnā ca sunetreṇa suvarcasā ॥
99.3MBH-5-99-3
सुरूपपक्षिराजेन सुबलेन च मातले । वर्धितानि प्रसूत्या वै विनताकुलकर्तृभिः ॥
surūpapakṣirājena subalena ca mātale । vardhitāni prasūtyā vai vinatākulakartr̥bhiḥ ॥
99.4MBH-5-99-4
पक्षिराजाभिजात्यानां सहस्राणि शतानि च । कश्यपस्य ततो वंशे जातैर्भूतिविवर्धनैः ॥
pakṣirājābhijātyānāṁ sahasrāṇi śatāni ca । kaśyapasya tato vaṁśe jātair bhūtivivardhanaiḥ ॥
99.5MBH-5-99-5
सर्वे ह्येते श्रिया युक्ताः सर्वे श्रीवत्सलक्षणाः । सर्वे श्रियमभीप्सन्तो धारयन्ति बलान्युत ॥
sarve hy ete śriyā yuktāḥ sarve śrīvatsalakṣaṇāḥ । sarve śriyam abhīpsanto dhārayanti balāny uta ॥
99.6MBH-5-99-6
कर्मणा क्षत्रियाश्चैते निर्घृणा भोगिभोजिनः । ज्ञातिसंक्षयकर्तृत्वाद्ब्राह्मण्यं न लभन्ति वै ॥
karmaṇā kṣatriyāś caite nirghr̥ṇā bhogibhojinaḥ । jñātisaṁkṣayakartr̥tvād brāhmaṇyaṁ na labhanti vai ॥
99.7MBH-5-99-7
नामानि चैषां वक्ष्यामि यथा प्राधान्यतः शृणु । मातले श्लाघ्यमेतद्धि कुलं विष्णुपरिग्रहम् ॥
nāmāni caiṣāṁ vakṣyāmi yathā prādhānyataḥ śr̥ṇu । mātale ślāghyam etad dhi kulaṁ viṣṇuparigraham ॥
99.8MBH-5-99-8
दैवतं विष्णुरेतेषां विष्णुरेव परायणम् । हृदि चैषां सदा विष्णुर्विष्णुरेव गतिः सदा ॥
daivataṁ viṣṇur eteṣāṁ viṣṇur eva parāyaṇam । hr̥di caiṣāṁ sadā viṣṇur viṣṇur eva gatiḥ sadā ॥
99.9MBH-5-99-9
सुवर्णचूडो नागाशी दारुणश्चण्डतुण्डकः । अनलश्चानिलश्चैव विशालाक्षोऽथ कुण्डली ॥
suvarṇacūḍo nāgāśī dāruṇaś caṇḍatuṇḍakaḥ । analaś cānilaś caiva viśālākṣo ’tha kuṇḍalī ॥
99.10MBH-5-99-10
काश्यपिर्ध्वजविष्कम्भो वैनतेयोऽथ वामनः । वातवेगो दिशाचक्षुर्निमेषो निमिषस्तथा ॥
kāśyapir dhvajaviṣkambho vainateyo ’tha vāmanaḥ । vātavego diśācakṣur nimeṣo nimiṣas tathā ॥
99.11MBH-5-99-11
त्रिवारः सप्तवारश्च वाल्मीकिर्द्वीपकस्तथा । दैत्यद्वीपः सरिद्द्वीपः सारसः पद्मकेसरः ॥
trivāraḥ saptavāraś ca vālmīkir dvīpakas tathā । daityadvīpaḥ sariddvīpaḥ sārasaḥ padmakesaraḥ ॥
99.12MBH-5-99-12
सुमुखः सुखकेतुश्च चित्रबर्हस्तथानघः । मेघकृत्कुमुदो दक्षः सर्पान्तः सोमभोजनः ॥
sumukhaḥ sukhaketuś ca citrabarhas tathānaghaḥ । meghakr̥t kumudo dakṣaḥ sarpāntaḥ somabhojanaḥ ॥
99.13MBH-5-99-13
गुरुभारः कपोतश्च सूर्यनेत्रश्चिरान्तकः । विष्णुधन्वा कुमारश्च परिबर्हो हरिस्तथा ॥
gurubhāraḥ kapotaś ca sūryanetraś cirāntakaḥ । viṣṇudhanvā kumāraś ca paribarho haris tathā ॥
99.14MBH-5-99-14
सुस्वरो मधुपर्कश्च हेमवर्णस्तथैव च । मलयो मातरिश्वा च निशाकरदिवाकरौ ॥
susvaro madhuparkaś ca hemavarṇas tathaiva ca । malayo mātariśvā ca niśākaradivākarau ॥
99.15MBH-5-99-15
एते प्रदेशमात्रेण मयोक्ता गरुडात्मजाः । प्राधान्यतोऽथ यशसा कीर्तिताः प्राणतश्च ते ॥
ete pradeśamātreṇa mayoktā garuḍātmajāḥ । prādhānyato ’tha yaśasā kīrtitāḥ prāṇataś ca te ॥
99.16MBH-5-99-16
यद्यत्र न रुचिः काचिदेहि गच्छाव मातले । तं नयिष्यामि देशं त्वां रुचिं यत्रोपलप्स्यसे ॥
yady atra na ruciḥ kā cid ehi gacchāva mātale । taṁ nayiṣyāmi deśaṁ tvāṁ ruciṁ yatropalapsyase ॥