98.1MBH-5-98-1
नारद उवाच । हिरण्यपुरमित्येतत्ख्यातं पुरवरं महत् । दैत्यानां दानवानां च मायाशतविचारिणाम् ॥
nārada uvāca । hiraṇyapuram ity etat khyātaṁ puravaraṁ mahat । daityānāṁ dānavānāṁ ca māyāśatavicāriṇām ॥
Udyoga Parva · Adhyaya 5.98
Adhyāya 98
अध्यायः 98
Who speaks here नारद nārada · कण्व kaṇva
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §99–101 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
98.2MBH-5-98-2
अनल्पेन प्रयत्नेन निर्मितं विश्वकर्मणा । मयेन मनसा सृष्टं पातालतलमाश्रितम् ॥
analpena prayatnena nirmitaṁ viśvakarmaṇā । mayena manasā sr̥ṣṭaṁ pātālatalam āśritam ॥
98.3MBH-5-98-3
अत्र मायासहस्राणि विकुर्वाणा महौजसः । दानवा निवसन्ति स्म शूरा दत्तवराः पुरा ॥
atra māyāsahasrāṇi vikurvāṇā mahaujasaḥ । dānavā nivasanti sma śūrā dattavarāḥ purā ॥
98.4MBH-5-98-4
नैते शक्रेण नान्येन वरुणेन यमेन वा । शक्यन्ते वशमानेतुं तथैव धनदेन च ॥
naite śakreṇa nānyena varuṇena yamena vā । śakyante vaśam ānetuṁ tathaiva dhanadena ca ॥
98.5MBH-5-98-5
असुराः कालखञ्जाश्च तथा विष्णुपदोद्भवाः । नैरृता यातुधानाश्च ब्रह्मवेदोद्भवाश्च ये ॥
asurāḥ kālakhañjāś ca tathā viṣṇupadodbhavāḥ । nairr̥tā yātudhānāś ca brahmavedodbhavāś ca ye ॥
98.6MBH-5-98-6
दंष्ट्रिणो भीमरूपाश्च निवसन्त्यात्मरक्षिणः । मायावीर्योपसंपन्ना निवसन्त्यात्मरक्षिणः ॥
daṁṣṭriṇo bhīmarūpāś ca nivasanty ātmarakṣiṇaḥ । māyāvīryopasaṁpannā nivasanty ātmarakṣiṇaḥ ॥
98.7MBH-5-98-7
निवातकवचा नाम दानवा युद्धदुर्मदाः । जानासि च यथा शक्रो नैताञ्शक्नोति बाधितुम् ॥
nivātakavacā nāma dānavā yuddhadurmadāḥ । jānāsi ca yathā śakro naitāñ śaknoti bādhitum ॥
98.8MBH-5-98-8
बहुशो मातले त्वं च तव पुत्रश्च गोमुखः । निर्भग्नो देवराजश्च सहपुत्रः शचीपतिः ॥
bahuśo mātale tvaṁ ca tava putraś ca gomukhaḥ । nirbhagno devarājaś ca sahaputraḥ śacīpatiḥ ॥
98.9MBH-5-98-9
पश्य वेश्मानि रौक्माणि मातले राजतानि च । कर्मणा विधियुक्तेन युक्तान्युपगतानि च ॥
paśya veśmāni raukmāṇi mātale rājatāni ca । karmaṇā vidhiyuktena yuktāny upagatāni ca ॥
98.10MBH-5-98-10
वैडूर्यहरितानीव प्रवालरुचिराणि च । अर्कस्फटिकशुभ्राणि वज्रसारोज्ज्वलानि च ॥
vaiḍūryaharitānīva pravālarucirāṇi ca । arkasphaṭikaśubhrāṇi vajrasārojjvalāni ca ॥
98.11MBH-5-98-11
पार्थिवानीव चाभान्ति पुनर्नगमयानि च । शैलानीव च दृश्यन्ते तारकाणीव चाप्युत ॥
pārthivānīva cābhānti punar nagamayāni ca । śailānīva ca dr̥śyante tārakāṇīva cāpy uta ॥
98.12MBH-5-98-12
सूर्यरूपाणि चाभान्ति दीप्ताग्निसदृशानि च । मणिजालविचित्राणि प्रांशूनि निबिडानि च ॥
sūryarūpāṇi cābhānti dīptāgnisadr̥śāni ca । maṇijālavicitrāṇi prāṁśūni nibiḍāni ca ॥
98.13MBH-5-98-13
नैतानि शक्यं निर्देष्टुं रूपतो द्रव्यतस्तथा । गुणतश्चैव सिद्धानि प्रमाणगुणवन्ति च ॥
naitāni śakyaṁ nirdeṣṭuṁ rūpato dravyatas tathā । guṇataś caiva siddhāni pramāṇaguṇavanti ca ॥
98.14MBH-5-98-14
आक्रीडान्पश्य दैत्यानां तथैव शयनान्युत । रत्नवन्ति महार्हाणि भाजनान्यासनानि च ॥
ākrīḍān paśya daityānāṁ tathaiva śayanāny uta । ratnavanti mahārhāṇi bhājanāny āsanāni ca ॥
98.15MBH-5-98-15
जलदाभांस्तथा शैलांस्तोयप्रस्रवणान्वितान् । कामपुष्पफलांश्चैव पादपान्कामचारिणः ॥
jaladābhāṁs tathā śailāṁs toyaprasravaṇānvitān । kāmapuṣpaphalāṁś caiva pādapān kāmacāriṇaḥ ॥
98.16MBH-5-98-16
मातले कश्चिदत्रापि रुचितस्ते वरो भवेत् । अथ वान्यां दिशं भूमेर्गच्छाव यदि मन्यसे ॥
mātale kaś cid atrāpi rucitas te varo bhavet । atha vānyāṁ diśaṁ bhūmer gacchāva yadi manyase ॥
98.17MBH-5-98-17
कण्व उवाच । मातलिस्त्वब्रवीदेनं भाषमाणं तथाविधम् । देवर्षे नैव मे कार्यं विप्रियं त्रिदिवौकसाम् ॥
kaṇva uvāca । mātalis tv abravīd enaṁ bhāṣamāṇaṁ tathāvidham । devarṣe naiva me kāryaṁ vipriyaṁ tridivaukasām ॥
98.18MBH-5-98-18
नित्यानुषक्तवैरा हि भ्रातरो देवदानवाः । अरिपक्षेण संबन्धं रोचयिष्याम्यहं कथम् ॥
nityānuṣaktavairā hi bhrātaro devadānavāḥ । aripakṣeṇa saṁbandhaṁ rocayiṣyāmy ahaṁ katham ॥
98.19MBH-5-98-19
अन्यत्र साधु गच्छावो द्रष्टुं नार्हामि दानवान् । जानामि तु तथात्मानं दित्सात्मकमलं यथा ॥
anyatra sādhu gacchāvo draṣṭuṁ nārhāmi dānavān । jānāmi tu tathātmānaṁ ditsātmakamalaṁ yathā ॥