Who speaks here बलदेव baladeva · वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §1–3 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
बलदेव उवाच । श्रुतं भवद्भिर्गदपूर्वजस्य; वाक्यं यथा धर्मवदर्थवच्च । अजातशत्रोश्च हितं हितं च; दुर्योधनस्यापि तथैव राज्ञः ॥
baladeva uvāca । śrutaṁ bhavadbhir gadapūrvajasya; vākyaṁ yathā dharmavad arthavac ca । ajātaśatroś ca hitaṁ hitaṁ ca; duryodhanasyāpi tathaiva rājñaḥ ॥
अर्धं हि राज्यस्य विसृज्य वीराः; कुन्तीसुतास्तस्य कृते यतन्ते । प्रदाय चार्धं धृतराष्ट्रपुत्रः; सुखी सहास्माभिरतीव मोदेत् ॥
ardhaṁ hi rājyasya visr̥jya vīrāḥ; kuntīsutās tasya kr̥te yatante । pradāya cārdhaṁ dhr̥tarāṣṭraputraḥ; sukhī sahāsmābhir atīva modet ॥
लब्ध्वा हि राज्यं पुरुषप्रवीराः; सम्यक्प्रवृत्तेषु परेषु चैव । ध्रुवं प्रशान्ताः सुखमाविशेयु;स्तेषां प्रशान्तिश्च हितं प्रजानाम् ॥
labdhvā hi rājyaṁ puruṣapravīrāḥ; samyak pravr̥tteṣu pareṣu caiva । dhruvaṁ praśāntāḥ sukham āviśeyus; teṣāṁ praśāntiś ca hitaṁ prajānām ॥
दुर्योधनस्यापि मतं च वेत्तुं; वक्तुं च वाक्यानि युधिष्ठिरस्य । प्रियं मम स्याद्यदि तत्र कश्चि;द्व्रजेच्छमार्थं कुरुपाण्डवानाम् ॥
duryodhanasyāpi mataṁ ca vettuṁ; vaktuṁ ca vākyāni yudhiṣṭhirasya । priyaṁ mama syād yadi tatra kaś cid; vrajec chamārthaṁ kurupāṇḍavānām ॥
स भीष्ममामन्त्र्य कुरुप्रवीरं; वैचित्रवीर्यं च महानुभावम् । द्रोणं सपुत्रं विदुरं कृपं च; गान्धारराजं च ससूतपुत्रम् ॥
sa bhīṣmam āmantrya kurupravīraṁ; vaicitravīryaṁ ca mahānubhāvam । droṇaṁ saputraṁ viduraṁ kr̥paṁ ca; gāndhārarājaṁ ca sasūtaputram ॥
सर्वे च येऽन्ये धृतराष्ट्रपुत्रा; बलप्रधाना निगमप्रधानाः । स्थिताश्च धर्मेषु यथा स्वकेषु; लोकप्रवीराः श्रुतकालवृद्धाः ॥
sarve ca ye ’nye dhr̥tarāṣṭraputrā; balapradhānā nigamapradhānāḥ । sthitāś ca dharmeṣu yathā svakeṣu; lokapravīrāḥ śrutakālavr̥ddhāḥ ॥
एतेषु सर्वेषु समागतेषु; पौरेषु वृद्धेषु च संगतेषु । ब्रवीतु वाक्यं प्रणिपातयुक्तं; कुन्तीसुतस्यार्थकरं यथा स्यात् ॥
eteṣu sarveṣu samāgateṣu; paureṣu vr̥ddheṣu ca saṁgateṣu । bravītu vākyaṁ praṇipātayuktaṁ; kuntīsutasyārthakaraṁ yathā syāt ॥
सर्वास्ववस्थासु च ते न कौट्या;द्ग्रस्तो हि सोऽर्थो बलमाश्रितैस्तैः । प्रियाभ्युपेतस्य युधिष्ठिरस्य; द्यूते प्रमत्तस्य हृतं च राज्यम् ॥
sarvāsv avasthāsu ca te na kauṭyād; grasto hi so ’rtho balam āśritais taiḥ । priyābhyupetasya yudhiṣṭhirasya; dyūte pramattasya hr̥taṁ ca rājyam ॥
निवार्यमाणश्च कुरुप्रवीरैः; सर्वैः सुहृद्भिर्ह्ययमप्यतज्ज्ञः । गान्धारराजस्य सुतं मताक्षं; समाह्वयेद्देवितुमाजमीढः ॥
nivāryamāṇaś ca kurupravīraiḥ; sarvaiḥ suhr̥dbhir hy ayam apy atajjñaḥ । gāndhārarājasya sutaṁ matākṣaṁ; samāhvayed devitum ājamīḍhaḥ ॥
दुरोदरास्तत्र सहस्रशोऽन्ये; युधिष्ठिरो यान्विषहेत जेतुम् । उत्सृज्य तान्सौबलमेव चायं; समाह्वयत्तेन जितोऽक्षवत्याम् ॥
durodarās tatra sahasraśo ’nye; yudhiṣṭhiro yān viṣaheta jetum । utsr̥jya tān saubalam eva cāyaṁ; samāhvayat tena jito ’kṣavatyām ॥
स दीव्यमानः प्रतिदेवनेन; अक्षेषु नित्यं सुपराङ्मुखेषु । संरम्भमाणो विजितः प्रसह्य; तत्रापराधः शकुनेर्न कश्चित् ॥
sa dīvyamānaḥ pratidevanena; akṣeṣu nityaṁ suparāṅmukheṣu । saṁrambhamāṇo vijitaḥ prasahya; tatrāparādhaḥ śakuner na kaś cit ॥
तस्मात्प्रणम्यैव वचो ब्रवीतु; वैचित्रवीर्यं बहुसामयुक्तम् । तथा हि शक्यो धृतराष्ट्रपुत्रः; स्वार्थे नियोक्तुं पुरुषेण तेन ॥
tasmāt praṇamyaiva vaco bravītu; vaicitravīryaṁ bahusāmayuktam । tathā hi śakyo dhr̥tarāṣṭraputraḥ; svārthe niyoktuṁ puruṣeṇa tena ॥
वैशंपायन उवाच । एवं ब्रुवत्येव मधुप्रवीरे; शिनिप्रवीरः सहसोत्पपात । तच्चापि वाक्यं परिनिन्द्य तस्य; समाददे वाक्यमिदं समन्युः ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । evaṁ bruvaty eva madhupravīre; śinipravīraḥ sahasotpapāta । tac cāpi vākyaṁ parinindya tasya; samādade vākyam idaṁ samanyuḥ ॥