Who speaks here दुर्योधन duryodhana · भीष्म bhīṣma
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §190–192 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
दुर्योधन उवाच । कथं शिखण्डी गाङ्गेय कन्या भूत्वा सती तदा । पुरुषोऽभवद्युधि श्रेष्ठ तन्मे ब्रूहि पितामह ॥
duryodhana uvāca । kathaṁ śikhaṇḍī gāṅgeya kanyā bhūtvā satī tadā । puruṣo ’bhavad yudhi śreṣṭha tan me brūhi pitāmaha ॥
भीष्म उवाच । भार्या तु तस्य राजेन्द्र द्रुपदस्य महीपतेः । महिषी दयिता ह्यासीदपुत्रा च विशां पते ॥
bhīṣma uvāca । bhāryā tu tasya rājendra drupadasya mahīpateḥ । mahiṣī dayitā hy āsīd aputrā ca viśāṁ pate ॥
एतस्मिन्नेव काले तु द्रुपदो वै महीपतिः । अपत्यार्थं महाराज तोषयामास शंकरम् ॥
etasminn eva kāle tu drupado vai mahīpatiḥ । apatyārthaṁ mahārāja toṣayām āsa śaṁkaram ॥
अस्मद्वधार्थं निश्चित्य तपो घोरं समास्थितः । लेभे कन्यां महादेवात्पुत्रो मे स्यादिति ब्रुवन् ॥
asmadvadhārthaṁ niścitya tapo ghoraṁ samāsthitaḥ । lebhe kanyāṁ mahādevāt putro me syād iti bruvan ॥
भगवन्पुत्रमिच्छामि भीष्मं प्रतिचिकीर्षया । इत्युक्तो देवदेवेन स्त्रीपुमांस्ते भविष्यति ॥
bhagavan putram icchāmi bhīṣmaṁ praticikīrṣayā । ity ukto devadevena strīpumāṁs te bhaviṣyati ॥
निवर्तस्व महीपाल नैतज्जात्वन्यथा भवेत् । स तु गत्वा च नगरं भार्यामिदमुवाच ह ॥
nivartasva mahīpāla naitaj jātv anyathā bhavet । sa tu gatvā ca nagaraṁ bhāryām idam uvāca ha ॥
कृतो यत्नो मया देवि पुत्रार्थे तपसा महान् । कन्या भूत्वा पुमान्भावी इति चोक्तोऽस्मि शंभुना ॥
kr̥to yatno mayā devi putrārthe tapasā mahān । kanyā bhūtvā pumān bhāvī iti cokto ’smi śaṁbhunā ॥
पुनः पुनर्याच्यमानो दिष्टमित्यब्रवीच्छिवः । न तदन्यद्धि भविता भवितव्यं हि तत्तथा ॥
punaḥ punar yācyamāno diṣṭam ity abravīc chivaḥ । na tad anyad dhi bhavitā bhavitavyaṁ hi tat tathā ॥
ततः सा नियता भूत्वा ऋतुकाले मनस्विनी । पत्नी द्रुपदराजस्य द्रुपदं संविवेश ह ॥
tataḥ sā niyatā bhūtvā r̥tukāle manasvinī । patnī drupadarājasya drupadaṁ saṁviveśa ha ॥
लेभे गर्भं यथाकालं विधिदृष्टेन हेतुना । पार्षतात्सा महीपाल यथा मां नारदोऽब्रवीत् ॥
lebhe garbhaṁ yathākālaṁ vidhidr̥ṣṭena hetunā । pārṣatāt sā mahīpāla yathā māṁ nārado ’bravīt ॥
ततो दधार तं गर्भं देवी राजीवलोचना । तां स राजा प्रियां भार्यां द्रुपदः कुरुनन्दन । पुत्रस्नेहान्महाबाहुः सुखं पर्यचरत्तदा ॥
tato dadhāra taṁ garbhaṁ devī rājīvalocanā । tāṁ sa rājā priyāṁ bhāryāṁ drupadaḥ kurunandana । putrasnehān mahābāhuḥ sukhaṁ paryacarat tadā ॥
अपुत्रस्य ततो राज्ञो द्रुपदस्य महीपतेः । कन्यां प्रवररूपां तां प्राजायत नराधिप ॥
aputrasya tato rājño drupadasya mahīpateḥ । kanyāṁ pravararūpāṁ tāṁ prājāyata narādhipa ॥
अपुत्रस्य तु राज्ञः सा द्रुपदस्य यशस्विनी । ख्यापयामास राजेन्द्र पुत्रो जातो ममेति वै ॥
aputrasya tu rājñaḥ sā drupadasya yaśasvinī । khyāpayām āsa rājendra putro jāto mameti vai ॥
ततः स राजा द्रुपदः प्रच्छन्नाया नराधिप । पुत्रवत्पुत्रकार्याणि सर्वाणि समकारयत् ॥
tataḥ sa rājā drupadaḥ pracchannāyā narādhipa । putravat putrakāryāṇi sarvāṇi samakārayat ॥
रक्षणं चैव मन्त्रस्य महिषी द्रुपदस्य सा । चकार सर्वयत्नेन ब्रुवाणा पुत्र इत्युत । न हि तां वेद नगरे कश्चिदन्यत्र पार्षतात् ॥
rakṣaṇaṁ caiva mantrasya mahiṣī drupadasya sā । cakāra sarvayatnena bruvāṇā putra ity uta । na hi tāṁ veda nagare kaś cid anyatra pārṣatāt ॥
श्रद्दधानो हि तद्वाक्यं देवस्याद्भुततेजसः । छादयामास तां कन्यां पुमानिति च सोऽब्रवीत् ॥
śraddadhāno hi tad vākyaṁ devasyādbhutatejasaḥ । chādayām āsa tāṁ kanyāṁ pumān iti ca so ’bravīt ॥
जातकर्माणि सर्वाणि कारयामास पार्थिवः । पुंवद्विधानयुक्तानि शिखण्डीति च तां विदुः ॥
jātakarmāṇi sarvāṇi kārayām āsa pārthivaḥ । puṁvad vidhānayuktāni śikhaṇḍīti ca tāṁ viduḥ ॥
अहमेकस्तु चारेण वचनान्नारदस्य च । ज्ञातवान्देववाक्येन अम्बायास्तपसा तथा ॥
aham ekas tu cāreṇa vacanān nāradasya ca । jñātavān devavākyena ambāyās tapasā tathā ॥