109.1MBH-5-109-1
सुपर्ण उवाच । यस्मादुत्तार्यते पापाद्यस्मान्निःश्रेयसोऽश्नुते । तस्मादुत्तारणफलादुत्तरेत्युच्यते बुधैः ॥
suparṇa uvāca । yasmād uttāryate pāpād yasmān niḥśreyaso ’śnute । tasmād uttāraṇaphalād uttarety ucyate budhaiḥ ॥
Udyoga Parva · Adhyaya 5.109
Adhyāya 109
अध्यायः 109
Who speaks here सुपर्ण suparṇa
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §110–112 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
109.2MBH-5-109-2
उत्तरस्य हिरण्यस्य परिवापस्य गालव । मार्गः पश्चिमपूर्वाभ्यां दिग्भ्यां वै मध्यमः स्मृतः ॥
uttarasya hiraṇyasya parivāpasya gālava । mārgaḥ paścimapūrvābhyāṁ digbhyāṁ vai madhyamaḥ smr̥taḥ ॥
109.3MBH-5-109-3
अस्यां दिशि वरिष्ठायामुत्तरायां द्विजर्षभ । नासौम्यो नाविधेयात्मा नाधर्म्यो वसते जनः ॥
asyāṁ diśi variṣṭhāyām uttarāyāṁ dvijarṣabha । nāsaumyo nāvidheyātmā nādharmyo vasate janaḥ ॥
109.4MBH-5-109-4
अत्र नारायणः कृष्णो जिष्णुश्चैव नरोत्तमः । बदर्यामाश्रमपदे तथा ब्रह्मा च शाश्वतः ॥
atra nārāyaṇaḥ kr̥ṣṇo jiṣṇuś caiva narottamaḥ । badaryām āśramapade tathā brahmā ca śāśvataḥ ॥
109.5MBH-5-109-5
अत्र वै हिमवत्पृष्ठे नित्यमास्ते महेश्वरः । अत्र राज्येन विप्राणां चन्द्रमाश्चाभ्यषिच्यत ॥
atra vai himavatpr̥ṣṭhe nityam āste maheśvaraḥ । atra rājyena viprāṇāṁ candramāś cābhyaṣicyata ॥
109.6MBH-5-109-6
अत्र गङ्गां महादेवः पतन्तीं गगनाच्च्युताम् । प्रतिगृह्य ददौ लोके मानुषे ब्रह्मवित्तम ॥
atra gaṅgāṁ mahādevaḥ patantīṁ gaganāc cyutām । pratigr̥hya dadau loke mānuṣe brahmavittama ॥
109.7MBH-5-109-7
अत्र देव्या तपस्तप्तं महेश्वरपरीप्सया । अत्र कामश्च रोषश्च शैलश्चोमा च संबभुः ॥
atra devyā tapas taptaṁ maheśvaraparīpsayā । atra kāmaś ca roṣaś ca śailaś comā ca saṁbabhuḥ ॥
109.8MBH-5-109-8
अत्र राक्षसयक्षाणां गन्धर्वाणां च गालव । आधिपत्येन कैलासे धनदोऽप्यभिषेचितः ॥
atra rākṣasayakṣāṇāṁ gandharvāṇāṁ ca gālava । ādhipatyena kailāse dhanado ’py abhiṣecitaḥ ॥
109.9MBH-5-109-9
अत्र चैत्ररथं रम्यमत्र वैखानसाश्रमः । अत्र मन्दाकिनी चैव मन्दरश्च द्विजर्षभ ॥
atra caitrarathaṁ ramyam atra vaikhānasāśramaḥ । atra mandākinī caiva mandaraś ca dvijarṣabha ॥
109.10MBH-5-109-10
अत्र सौगन्धिकवनं नैरृतैरभिरक्ष्यते । शाड्वलं कदलीस्कन्धमत्र संतानका नगाः ॥
atra saugandhikavanaṁ nairr̥tair abhirakṣyate । śāḍvalaṁ kadalīskandham atra saṁtānakā nagāḥ ॥
109.11MBH-5-109-11
अत्र संयमनित्यानां सिद्धानां स्वैरचारिणाम् । विमानान्यनुरूपाणि कामभोग्यानि गालव ॥
atra saṁyamanityānāṁ siddhānāṁ svairacāriṇām । vimānāny anurūpāṇi kāmabhogyāni gālava ॥
109.12MBH-5-109-12
अत्र ते ऋषयः सप्त देवी चारुन्धती तथा । अत्र तिष्ठति वै स्वातिरत्रास्या उदयः स्मृतः ॥
atra te r̥ṣayaḥ sapta devī cārundhatī tathā । atra tiṣṭhati vai svātir atrāsyā udayaḥ smr̥taḥ ॥
109.13MBH-5-109-13
अत्र यज्ञं समारुह्य ध्रुवं स्थाता पितामहः । ज्योतींषि चन्द्रसूर्यौ च परिवर्तन्ति नित्यशः ॥
atra yajñaṁ samāruhya dhruvaṁ sthātā pitāmahaḥ । jyotīṁṣi candrasūryau ca parivartanti nityaśaḥ ॥
109.14MBH-5-109-14
अत्र गायन्तिकाद्वारं रक्षन्ति द्विजसत्तमाः । धामा नाम महात्मानो मुनयः सत्यवादिनः ॥
atra gāyantikādvāraṁ rakṣanti dvijasattamāḥ । dhāmā nāma mahātmāno munayaḥ satyavādinaḥ ॥
109.15MBH-5-109-15
न तेषां ज्ञायते सूतिर्नाकृतिर्न तपश्चितम् । परिवर्तसहस्राणि कामभोग्यानि गालव ॥
na teṣāṁ jñāyate sūtir nākr̥tir na tapaś citam । parivartasahasrāṇi kāmabhogyāni gālava ॥
109.16MBH-5-109-16
यथा यथा प्रविशति तस्मात्परतरं नरः । तथा तथा द्विजश्रेष्ठ प्रविलीयति गालव ॥
yathā yathā praviśati tasmāt parataraṁ naraḥ । tathā tathā dvijaśreṣṭha pravilīyati gālava ॥
109.17MBH-5-109-17
न तत्केनचिदन्येन गतपूर्वं द्विजर्षभ । ऋते नारायणं देवं नरं वा जिष्णुमव्ययम् ॥
na tat kena cid anyena gatapūrvaṁ dvijarṣabha । r̥te nārāyaṇaṁ devaṁ naraṁ vā jiṣṇum avyayam ॥
109.18MBH-5-109-18
अत्र कैलासमित्युक्तं स्थानमैलविलस्य तत् । अत्र विद्युत्प्रभा नाम जज्ञिरेऽप्सरसो दश ॥
atra kailāsam ity uktaṁ sthānam ailavilasya tat । atra vidyutprabhā nāma jajñire ’psaraso daśa ॥
109.19MBH-5-109-19
अत्र विष्णुपदं नाम क्रमता विष्णुना कृतम् । त्रिलोकविक्रमे ब्रह्मन्नुत्तरां दिशमाश्रितम् ॥
atra viṣṇupadaṁ nāma kramatā viṣṇunā kr̥tam । trilokavikrame brahmann uttarāṁ diśam āśritam ॥
109.20MBH-5-109-20
अत्र राज्ञा मरुत्तेन यज्ञेनेष्टं द्विजोत्तम । उशीरबीजे विप्रर्षे यत्र जाम्बूनदं सरः ॥
atra rājñā maruttena yajñeneṣṭaṁ dvijottama । uśīrabīje viprarṣe yatra jāmbūnadaṁ saraḥ ॥
109.21MBH-5-109-21
जीमूतस्यात्र विप्रर्षेरुपतस्थे महात्मनः । साक्षाद्धैमवतः पुण्यो विमलः कमलाकरः ॥
jīmūtasyātra viprarṣer upatasthe mahātmanaḥ । sākṣād dhaimavataḥ puṇyo vimalaḥ kamalākaraḥ ॥
109.22MBH-5-109-22
ब्राह्मणेषु च यत्कृत्स्नं स्वन्तं कृत्वा धनं महत् । वव्रे वनं महर्षिः स जैमूतं तद्वनं ततः ॥
brāhmaṇeṣu ca yat kr̥tsnaṁ svantaṁ kr̥tvā dhanaṁ mahat । vavre vanaṁ maharṣiḥ sa jaimūtaṁ tad vanaṁ tataḥ ॥
109.23MBH-5-109-23
अत्र नित्यं दिशापालाः सायं प्रातर्द्विजर्षभ । कस्य कार्यं किमिति वै परिक्रोशन्ति गालव ॥
atra nityaṁ diśāpālāḥ sāyaṁ prātar dvijarṣabha । kasya kāryaṁ kim iti vai parikrośanti gālava ॥
109.24MBH-5-109-24
एवमेषा द्विजश्रेष्ठ गुणैरन्यैर्दिगुत्तरा । उत्तरेति परिख्याता सर्वकर्मसु चोत्तरा ॥
evam eṣā dvijaśreṣṭha guṇair anyair dig uttarā । uttareti parikhyātā sarvakarmasu cottarā ॥
109.25MBH-5-109-25
एता विस्तरशस्तात तव संकीर्तिता दिशः । चतस्रः क्रमयोगेन कामाशां गन्तुमिच्छसि ॥
etā vistaraśas tāta tava saṁkīrtitā diśaḥ । catasraḥ kramayogena kāmāśāṁ gantum icchasi ॥
109.26MBH-5-109-26
उद्यतोऽहं द्विजश्रेष्ठ तव दर्शयितुं दिशः । पृथिवीं चाखिलां ब्रह्मंस्तस्मादारोह मां द्विज ॥
udyato ’haṁ dvijaśreṣṭha tava darśayituṁ diśaḥ । pr̥thivīṁ cākhilāṁ brahmaṁs tasmād āroha māṁ dvija ॥