106.1MBH-5-106-1
सुपर्ण उवाच । अनुशिष्टोऽस्मि देवेन गालवाज्ञातयोनिना । ब्रूहि कामनुसंयामि द्रष्टुं प्रथमतो दिशम् ॥
suparṇa uvāca । anuśiṣṭo ’smi devena gālavājñātayoninā । brūhi kām anusaṁyāmi draṣṭuṁ prathamato diśam ॥
Udyoga Parva · Adhyaya 5.106
Adhyāya 106
अध्यायः 106
Who speaks here सुपर्ण suparṇa
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §107–109 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
106.2MBH-5-106-2
पूर्वां वा दक्षिणां वाहमथ वा पश्चिमां दिशम् । उत्तरां वा द्विजश्रेष्ठ कुतो गच्छामि गालव ॥
pūrvāṁ vā dakṣiṇāṁ vāham atha vā paścimāṁ diśam । uttarāṁ vā dvijaśreṣṭha kuto gacchāmi gālava ॥
106.3MBH-5-106-3
यस्यामुदयते पूर्वं सर्वलोकप्रभावनः । सविता यत्र संध्यायां साध्यानां वर्तते तपः ॥
yasyām udayate pūrvaṁ sarvalokaprabhāvanaḥ । savitā yatra saṁdhyāyāṁ sādhyānāṁ vartate tapaḥ ॥
106.4MBH-5-106-4
यस्यां पूर्वं मतिर्जाता यया व्याप्तमिदं जगत् । चक्षुषी यत्र धर्मस्य यत्र चैष प्रतिष्ठितः ॥
yasyāṁ pūrvaṁ matir jātā yayā vyāptam idaṁ jagat । cakṣuṣī yatra dharmasya yatra caiṣa pratiṣṭhitaḥ ॥
106.5MBH-5-106-5
हुतं यतोमुखैर्हव्यं सर्पते सर्वतोदिशम् । एतद्द्वारं द्विजश्रेष्ठ दिवसस्य तथाध्वनः ॥
hutaṁ yatomukhair havyaṁ sarpate sarvatodiśam । etad dvāraṁ dvijaśreṣṭha divasasya tathādhvanaḥ ॥
106.6MBH-5-106-6
यत्र पूर्वं प्रसूता वै दाक्षायण्यः प्रजाः स्त्रियः । यस्यां दिशि प्रवृद्धाश्च कश्यपस्यात्मसंभवाः ॥
yatra pūrvaṁ prasūtā vai dākṣāyaṇyaḥ prajāḥ striyaḥ । yasyāṁ diśi pravr̥ddhāś ca kaśyapasyātmasaṁbhavāḥ ॥
106.7MBH-5-106-7
यतोमूला सुराणां श्रीर्यत्र शक्रोऽभ्यषिच्यत । सुरराज्येन विप्रर्षे देवैश्चात्र तपश्चितम् ॥
yatomūlā surāṇāṁ śrīr yatra śakro ’bhyaṣicyata । surarājyena viprarṣe devaiś cātra tapaś citam ॥
106.8MBH-5-106-8
एतस्मात्कारणाद्ब्रह्मन्पूर्वेत्येषा दिगुच्यते । यस्मात्पूर्वतरे काले पूर्वमेषावृता सुरैः ॥
etasmāt kāraṇād brahman pūrvety eṣā dig ucyate । yasmāt pūrvatare kāle pūrvam eṣāvr̥tā suraiḥ ॥
106.9MBH-5-106-9
अत एव च पूर्वेषां पूर्वामाशामवेक्षताम् । पूर्वकार्याणि कार्याणि दैवानि सुखमीप्सता ॥
ata eva ca pūrveṣāṁ pūrvām āśām avekṣatām । pūrvakāryāṇi kāryāṇi daivāni sukham īpsatā ॥
106.10MBH-5-106-10
अत्र वेदाञ्जगौ पूर्वं भगवाँल्लोकभावनः । अत्रैवोक्ता सवित्रासीत्सावित्री ब्रह्मवादिषु ॥
atra vedāñ jagau pūrvaṁ bhagavām̐l lokabhāvanaḥ । atraivoktā savitrāsīt sāvitrī brahmavādiṣu ॥
106.11MBH-5-106-11
अत्र दत्तानि सूर्येण यजूंषि द्विजसत्तम । अत्र लब्धवरैः सोमः सुरैः क्रतुषु पीयते ॥
atra dattāni sūryeṇa yajūṁṣi dvijasattama । atra labdhavaraiḥ somaḥ suraiḥ kratuṣu pīyate ॥
106.12MBH-5-106-12
अत्र तृप्ता हुतवहाः स्वां योनिमुपभुञ्जते । अत्र पातालमाश्रित्य वरुणः श्रियमाप च ॥
atra tr̥ptā hutavahāḥ svāṁ yonim upabhuñjate । atra pātālam āśritya varuṇaḥ śriyam āpa ca ॥
106.13MBH-5-106-13
अत्र पूर्वं वसिष्ठस्य पौराणस्य द्विजर्षभ । सूतिश्चैव प्रतिष्ठा च निधनं च प्रकाशते ॥
atra pūrvaṁ vasiṣṭhasya paurāṇasya dvijarṣabha । sūtiś caiva pratiṣṭhā ca nidhanaṁ ca prakāśate ॥
106.14MBH-5-106-14
ओंकारस्यात्र जायन्ते सूतयो दशतीर्दश । पिबन्ति मुनयो यत्र हविर्धाने स्म सोमपाः ॥
oṁkārasyātra jāyante sūtayo daśatīr daśa । pibanti munayo yatra havirdhāne sma somapāḥ ॥
106.15MBH-5-106-15
प्रोक्षिता यत्र बहवो वराहाद्या मृगा वने । शक्रेण यत्र भागार्थे दैवतेषु प्रकल्पिताः ॥
prokṣitā yatra bahavo varāhādyā mr̥gā vane । śakreṇa yatra bhāgārthe daivateṣu prakalpitāḥ ॥
106.16MBH-5-106-16
अत्राहिताः कृतघ्नाश्च मानुषाश्चासुराश्च ये । उदयंस्तान्हि सर्वान्वै क्रोधाद्धन्ति विभावसुः ॥
atrāhitāḥ kr̥taghnāś ca mānuṣāś cāsurāś ca ye । udayaṁs tān hi sarvān vai krodhād dhanti vibhāvasuḥ ॥
106.17MBH-5-106-17
एतद्द्वारं त्रिलोकस्य स्वर्गस्य च सुखस्य च । एष पूर्वो दिशाभागो विशावैनं यदीच्छसि ॥
etad dvāraṁ trilokasya svargasya ca sukhasya ca । eṣa pūrvo diśābhāgo viśāvainaṁ yadīcchasi ॥
106.18MBH-5-106-18
प्रियं कार्यं हि मे तस्य यस्यास्मि वचने स्थितः । ब्रूहि गालव यास्यामि शृणु चाप्यपरां दिशम् ॥
priyaṁ kāryaṁ hi me tasya yasyāsmi vacane sthitaḥ । brūhi gālava yāsyāmi śr̥ṇu cāpy aparāṁ diśam ॥