Strī Parva · Adhyaya 11.12

Adhyāya 12

अध्यायः 12

Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana

English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §12–14 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
12.1MBH-11-12-1

वैशंपायन उवाच । तत एनमुपातिष्ठञ्शौचार्थं परिचारकाः । कृतशौचं पुनश्चैनं प्रोवाच मधुसूदनः ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । tata enam upātiṣṭhañ śaucārthaṁ paricārakāḥ । kr̥taśaucaṁ punaś cainaṁ provāca madhusūdanaḥ ॥

12.2MBH-11-12-2

राजन्नधीता वेदास्ते शास्त्राणि विविधानि च । श्रुतानि च पुराणानि राजधर्माश्च केवलाः ॥

rājann adhītā vedās te śāstrāṇi vividhāni ca । śrutāni ca purāṇāni rājadharmāś ca kevalāḥ ॥

12.3MBH-11-12-3

एवं विद्वान्महाप्राज्ञ नाकार्षीर्वचनं तदा । पाण्डवानधिकाञ्जानन्बले शौर्ये च कौरव ॥

evaṁ vidvān mahāprājña nākārṣīr vacanaṁ tadā । pāṇḍavān adhikāñ jānan bale śaurye ca kaurava ॥

12.4MBH-11-12-4

राजा हि यः स्थिरप्रज्ञः स्वयं दोषानवेक्षते । देशकालविभागं च परं श्रेयः स विन्दति ॥

rājā hi yaḥ sthiraprajñaḥ svayaṁ doṣān avekṣate । deśakālavibhāgaṁ ca paraṁ śreyaḥ sa vindati ॥

12.5MBH-11-12-5

उच्यमानं च यः श्रेयो गृह्णीते नो हिताहिते । आपदं समनुप्राप्य स शोचत्यनये स्थितः ॥

ucyamānaṁ ca yaḥ śreyo gr̥hṇīte no hitāhite । āpadaṁ samanuprāpya sa śocaty anaye sthitaḥ ॥

12.6MBH-11-12-6

ततोऽन्यवृत्तमात्मानं समवेक्षस्व भारत । राजंस्त्वं ह्यविधेयात्मा दुर्योधनवशे स्थितः ॥

tato ’nyavr̥ttam ātmānaṁ samavekṣasva bhārata । rājaṁs tvaṁ hy avidheyātmā duryodhanavaśe sthitaḥ ॥

12.7MBH-11-12-7

आत्मापराधादायस्तस्तत्किं भीमं जिघांससि । तस्मात्संयच्छ कोपं त्वं स्वमनुस्मृत्य दुष्कृतम् ॥

ātmāparādhād āyastas tat kiṁ bhīmaṁ jighāṁsasi । tasmāt saṁyaccha kopaṁ tvaṁ svam anusmr̥tya duṣkr̥tam ॥

12.8MBH-11-12-8

यस्तु तां स्पर्धया क्षुद्रः पाञ्चालीमानयत्सभाम् । स हतो भीमसेनेन वैरं प्रतिचिकीर्षता ॥

yas tu tāṁ spardhayā kṣudraḥ pāñcālīm ānayat sabhām । sa hato bhīmasenena vairaṁ praticikīrṣatā ॥

12.9MBH-11-12-9

आत्मनोऽतिक्रमं पश्य पुत्रस्य च दुरात्मनः । यदनागसि पाण्डूनां परित्यागः परंतप ॥

ātmano ’tikramaṁ paśya putrasya ca durātmanaḥ । yad anāgasi pāṇḍūnāṁ parityāgaḥ paraṁtapa ॥

12.10MBH-11-12-10

एवमुक्तः स कृष्णेन सर्वं सत्यं जनाधिप । उवाच देवकीपुत्रं धृतराष्ट्रो महीपतिः ॥

evam uktaḥ sa kr̥ṣṇena sarvaṁ satyaṁ janādhipa । uvāca devakīputraṁ dhr̥tarāṣṭro mahīpatiḥ ॥

12.11MBH-11-12-11

एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि माधव । पुत्रस्नेहस्तु धर्मात्मन्धैर्यान्मां समचालयत् ॥

evam etan mahābāho yathā vadasi mādhava । putrasnehas tu dharmātman dhairyān māṁ samacālayat ॥

12.12MBH-11-12-12

दिष्ट्या तु पुरुषव्याघ्रो बलवान्सत्यविक्रमः । त्वद्गुप्तो नागमत्कृष्ण भीमो बाह्वन्तरं मम ॥

diṣṭyā tu puruṣavyāghro balavān satyavikramaḥ । tvadgupto nāgamat kr̥ṣṇa bhīmo bāhvantaraṁ mama ॥

12.13MBH-11-12-13

इदानीं त्वहमेकाग्रो गतमन्युर्गतज्वरः । मध्यमं पाण्डवं वीरं स्प्रष्टुमिच्छामि केशव ॥

idānīṁ tv aham ekāgro gatamanyur gatajvaraḥ । madhyamaṁ pāṇḍavaṁ vīraṁ spraṣṭum icchāmi keśava ॥

12.14MBH-11-12-14

हतेषु पार्थिवेन्द्रेषु पुत्रेषु निहतेषु च । पाण्डुपुत्रेषु मे शर्म प्रीतिश्चाप्यवतिष्ठते ॥

hateṣu pārthivendreṣu putreṣu nihateṣu ca । pāṇḍuputreṣu me śarma prītiś cāpy avatiṣṭhate ॥

12.15MBH-11-12-15

ततः स भीमं च धनंजयं च; माद्र्याश्च पुत्रौ पुरुषप्रवीरौ । पस्पर्श गात्रैः प्ररुदन्सुगात्रा;नाश्वास्य कल्याणमुवाच चैनान् ॥

tataḥ sa bhīmaṁ ca dhanaṁjayaṁ ca; mādryāś ca putrau puruṣapravīrau । pasparśa gātraiḥ prarudan sugātrān; āśvāsya kalyāṇam uvāca cainān ॥