Śānti Parva · Adhyaya 12.95

Adhyāya 95

अध्यायः 95

Who speaks here वामदेव vāmadeva · भीष्म bhīṣma

English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §93–95 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
95.1MBH-12-95-1

वामदेव उवाच । अयुद्धेनैव विजयं वर्धयेद्वसुधाधिपः । जघन्यमाहुर्विजयं यो युद्धेन नराधिप ॥

vāmadeva uvāca । ayuddhenaiva vijayaṁ vardhayed vasudhādhipaḥ । jaghanyam āhur vijayaṁ yo yuddhena narādhipa ॥

95.2MBH-12-95-2

न चाप्यलब्धं लिप्सेत मूले नातिदृढे सति । न हि दुर्बलमूलस्य राज्ञो लाभो विधीयते ॥

na cāpy alabdhaṁ lipseta mūle nātidr̥ḍhe sati । na hi durbalamūlasya rājño lābho vidhīyate ॥

95.3MBH-12-95-3

यस्य स्फीतो जनपदः संपन्नः प्रियराजकः । संतुष्टपुष्टसचिवो दृढमूलः स पार्थिवः ॥

yasya sphīto janapadaḥ saṁpannaḥ priyarājakaḥ । saṁtuṣṭapuṣṭasacivo dr̥ḍhamūlaḥ sa pārthivaḥ ॥

95.4MBH-12-95-4

यस्य योधाः सुसंतुष्टाः सान्त्विताः सूपधास्थिताः । अल्पेनापि स दण्डेन महीं जयति भूमिपः ॥

yasya yodhāḥ susaṁtuṣṭāḥ sāntvitāḥ sūpadhāsthitāḥ । alpenāpi sa daṇḍena mahīṁ jayati bhūmipaḥ ॥

95.5MBH-12-95-5

पौरजानपदा यस्य स्वनुरक्ताः सुपूजिताः । सधना धान्यवन्तश्च दृढमूलः स पार्थिवः ॥

paurajānapadā yasya svanuraktāḥ supūjitāḥ । sadhanā dhānyavantaś ca dr̥ḍhamūlaḥ sa pārthivaḥ ॥

95.6MBH-12-95-6

प्रभावकालावधिकौ यदा मन्येत चात्मनः । तदा लिप्सेत मेधावी परभूमिं धनान्युत ॥

prabhāvakālāv adhikau yadā manyeta cātmanaḥ । tadā lipseta medhāvī parabhūmiṁ dhanāny uta ॥

95.7MBH-12-95-7

भोगेष्वदयमानस्य भूतेषु च दयावतः । वर्धते त्वरमाणस्य विषयो रक्षितात्मनः ॥

bhogeṣv adayamānasya bhūteṣu ca dayāvataḥ । vardhate tvaramāṇasya viṣayo rakṣitātmanaḥ ॥

95.8MBH-12-95-8

तक्षत्यात्मानमेवैष वनं परशुना यथा । यः सम्यग्वर्तमानेषु स्वेषु मिथ्या प्रवर्तते ॥

takṣaty ātmānam evaiṣa vanaṁ paraśunā yathā । yaḥ samyag vartamāneṣu sveṣu mithyā pravartate ॥

95.9MBH-12-95-9

न वै द्विषन्तः क्षीयन्ते राज्ञो नित्यमपि घ्नतः । क्रोधं नियन्तुं यो वेद तस्य द्वेष्टा न विद्यते ॥

na vai dviṣantaḥ kṣīyante rājño nityam api ghnataḥ । krodhaṁ niyantuṁ yo veda tasya dveṣṭā na vidyate ॥

95.10MBH-12-95-10

यदार्यजनविद्विष्टं कर्म तन्नाचरेद्बुधः । यत्कल्याणमभिध्यायेत्तत्रात्मानं नियोजयेत् ॥

yad āryajanavidviṣṭaṁ karma tan nācared budhaḥ । yat kalyāṇam abhidhyāyet tatrātmānaṁ niyojayet ॥

95.11MBH-12-95-11

नैनमन्येऽवजानन्ति नात्मना परितप्यते । कृत्यशेषेण यो राजा सुखान्यनुबुभूषति ॥

nainam anye ’vajānanti nātmanā paritapyate । kr̥tyaśeṣeṇa yo rājā sukhāny anububhūṣati ॥

95.12MBH-12-95-12

इदंवृत्तं मनुष्येषु वर्तते यो महीपतिः । उभौ लोकौ विनिर्जित्य विजये संप्रतिष्ठते ॥

idaṁvr̥ttaṁ manuṣyeṣu vartate yo mahīpatiḥ । ubhau lokau vinirjitya vijaye saṁpratiṣṭhate ॥

95.13MBH-12-95-13

भीष्म उवाच । इत्युक्तो वामदेवेन सर्वं तत्कृतवान्नृपः । तथा कुर्वंस्त्वमप्येतौ लोकौ जेता न संशयः ॥

bhīṣma uvāca । ity ukto vāmadevena sarvaṁ tat kr̥tavān nr̥paḥ । tathā kurvaṁs tvam apy etau lokau jetā na saṁśayaḥ ॥