Adhyāya 43

वैशंपायन उवाच । अभिषिक्तो महाप्राज्ञो राज्यं प्राप्य युधिष्ठिरः । दाशार्हं पुण्डरीकाक्षमुवाच प्राञ्जलिः शुचिः ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । abhiṣikto mahāprājño rājyaṁ prāpya yudhiṣṭhiraḥ । dāśārhaṁ puṇḍarīkākṣam uvāca prāñjaliḥ śuciḥ ॥

तव कृष्ण प्रसादेन नयेन च बलेन च । बुद्ध्या च यदुशार्दूल तथा विक्रमणेन च ॥

tava kr̥ṣṇa prasādena nayena ca balena ca । buddhyā ca yaduśārdūla tathā vikramaṇena ca ॥

पुनः प्राप्तमिदं राज्यं पितृपैतामहं मया । नमस्ते पुण्डरीकाक्ष पुनः पुनररिंदम ॥

punaḥ prāptam idaṁ rājyaṁ pitr̥paitāmahaṁ mayā । namas te puṇḍarīkākṣa punaḥ punar ariṁdama ॥

त्वामेकमाहुः पुरुषं त्वामाहुः सात्वतां पतिम् । नामभिस्त्वां बहुविधैः स्तुवन्ति परमर्षयः ॥

tvām ekam āhuḥ puruṣaṁ tvām āhuḥ sātvatāṁ patim । nāmabhis tvāṁ bahuvidhaiḥ stuvanti paramarṣayaḥ ॥

विश्वकर्मन्नमस्तेऽस्तु विश्वात्मन्विश्वसंभव । विष्णो जिष्णो हरे कृष्ण वैकुण्ठ पुरुषोत्तम ॥

viśvakarman namas te ’stu viśvātman viśvasaṁbhava । viṣṇo jiṣṇo hare kr̥ṣṇa vaikuṇṭha puruṣottama ॥

अदित्याः सप्तरात्रं तु पुराणे गर्भतां गतः । पृश्निगर्भस्त्वमेवैकस्त्रियुगं त्वां वदन्त्यपि ॥

adityāḥ saptarātraṁ tu purāṇe garbhatāṁ gataḥ । pr̥śnigarbhas tvam evaikas triyugaṁ tvāṁ vadanty api ॥

शुचिश्रवा हृषीकेशो घृतार्चिर्हंस उच्यसे । त्रिचक्षुः शंभुरेकस्त्वं विभुर्दामोदरोऽपि च ॥

śuciśravā hr̥ṣīkeśo ghr̥tārcir haṁsa ucyase । tricakṣuḥ śaṁbhur ekas tvaṁ vibhur dāmodaro ’pi ca ॥

वराहोऽग्निर्बृहद्भानुर्वृषणस्तार्क्ष्यलक्षणः । अनीकसाहः पुरुषः शिपिविष्ट उरुक्रमः ॥

varāho ’gnir br̥hadbhānur vr̥ṣaṇas tārkṣyalakṣaṇaḥ । anīkasāhaḥ puruṣaḥ śipiviṣṭa urukramaḥ ॥

वाचिष्ठ उग्रः सेनानीः सत्यो वाजसनिर्गुहः । अच्युतश्च्यावनोऽरीणां संकृतिर्विकृतिर्वृषः ॥

vāciṣṭha ugraḥ senānīḥ satyo vājasanir guhaḥ । acyutaś cyāvano ’rīṇāṁ saṁkr̥tir vikr̥tir vr̥ṣaḥ ॥

कृतवर्त्मा त्वमेवाद्रिर्वृषगर्भो वृषाकपिः । सिन्धुक्षिदूर्मिस्त्रिककुत्त्रिधामा त्रिवृदच्युतः ॥

kr̥tavartmā tvam evādrir vr̥ṣagarbho vr̥ṣākapiḥ । sindhukṣid ūrmis trikakut tridhāmā trivr̥d acyutaḥ ॥

सम्राड्विराट्स्वराट्चैव सुरराड्धर्मदो भवः । विभुर्भूरभिभूः कृष्णः कृष्णवर्त्मा त्वमेव च ॥

samrāḍ virāṭ svarāṭ caiva surarāḍ dharmado bhavaḥ । vibhur bhūr abhibhūḥ kr̥ṣṇaḥ kr̥ṣṇavartmā tvam eva ca ॥

स्विष्टकृद्भिषगावर्तः कपिलस्त्वं च वामनः । यज्ञो ध्रुवः पतंगश्च जयत्सेनस्त्वमुच्यसे ॥

sviṣṭakr̥d bhiṣagāvartaḥ kapilas tvaṁ ca vāmanaḥ । yajño dhruvaḥ pataṁgaś ca jayatsenas tvam ucyase ॥

शिखण्डी नहुषो बभ्रुर्दिवस्पृक्त्वं पुनर्वसुः । सुबभ्रुरुक्षो रुक्मस्त्वं सुषेणो दुन्दुभिस्तथा ॥

śikhaṇḍī nahuṣo babhrur divaspr̥k tvaṁ punarvasuḥ । subabhrur ukṣo rukmas tvaṁ suṣeṇo dundubhis tathā ॥

गभस्तिनेमिः श्रीपद्मं पुष्करं पुष्पधारणः । ऋभुर्विभुः सर्वसूक्ष्मस्त्वं सावित्रं च पठ्यसे ॥

gabhastinemiḥ śrīpadmaṁ puṣkaraṁ puṣpadhāraṇaḥ । r̥bhur vibhuḥ sarvasūkṣmas tvaṁ sāvitraṁ ca paṭhyase ॥

अम्भोनिधिस्त्वं ब्रह्मा त्वं पवित्रं धाम धन्व च । हिरण्यगर्भं त्वामाहुः स्वधा स्वाहा च केशव ॥

ambhonidhis tvaṁ brahmā tvaṁ pavitraṁ dhāma dhanva ca । hiraṇyagarbhaṁ tvām āhuḥ svadhā svāhā ca keśava ॥

योनिस्त्वमस्य प्रलयश्च कृष्ण; त्वमेवेदं सृजसि विश्वमग्रे । विश्वं चेदं त्वद्वशे विश्वयोने; नमोऽस्तु ते शार्ङ्गचक्रासिपाणे ॥

yonis tvam asya pralayaś ca kr̥ṣṇa; tvam evedaṁ sr̥jasi viśvam agre । viśvaṁ cedaṁ tvadvaśe viśvayone; namo ’stu te śārṅgacakrāsipāṇe ॥

एवं स्तुतो धर्मराजेन कृष्णः; सभामध्ये प्रीतिमान्पुष्कराक्षः । तमभ्यनन्दद्भारतं पुष्कलाभि;र्वाग्भिर्ज्येष्ठं पाण्डवं यादवाग्र्यः ॥

evaṁ stuto dharmarājena kr̥ṣṇaḥ; sabhāmadhye prītimān puṣkarākṣaḥ । tam abhyanandad bhārataṁ puṣkalābhir; vāgbhir jyeṣṭhaṁ pāṇḍavaṁ yādavāgryaḥ ॥