346.1MBH-12-346-1
भीष्म उवाच । अथ तेन नरश्रेष्ठ ब्राह्मणेन तपस्विना । निराहारेण वसता दुःखितास्ते भुजंगमाः ॥
bhīṣma uvāca । atha tena naraśreṣṭha brāhmaṇena tapasvinā । nirāhāreṇa vasatā duḥkhitās te bhujaṁgamāḥ ॥
Śānti Parva · Adhyaya 12.346
Adhyāya 346
अध्यायः 346
Who speaks here भीष्म bhīṣma · ब्राह्मण brāhmaṇa
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §357–359 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
346.2MBH-12-346-2
सर्वे संभूय सहितास्तस्य नागस्य बान्धवाः । भ्रातरस्तनया भार्या ययुस्तं ब्राह्मणं प्रति ॥
sarve saṁbhūya sahitās tasya nāgasya bāndhavāḥ । bhrātaras tanayā bhāryā yayus taṁ brāhmaṇaṁ prati ॥
346.3MBH-12-346-3
तेऽपश्यन्पुलिने तं वै विविक्ते नियतव्रतम् । समासीनं निराहारं द्विजं जप्यपरायणम् ॥
te ’paśyan puline taṁ vai vivikte niyatavratam । samāsīnaṁ nirāhāraṁ dvijaṁ japyaparāyaṇam ॥
346.4MBH-12-346-4
ते सर्वे समभिक्रम्य विप्रमभ्यर्च्य चासकृत् । ऊचुर्वाक्यमसंदिग्धमातिथेयस्य बान्धवाः ॥
te sarve samabhikramya vipram abhyarcya cāsakr̥t । ūcur vākyam asaṁdigdham ātitheyasya bāndhavāḥ ॥
346.5MBH-12-346-5
षष्ठो हि दिवसस्तेऽद्य प्राप्तस्येह तपोधन । न चाभिलषसे किंचिदाहारं धर्मवत्सल ॥
ṣaṣṭho hi divasas te ’dya prāptasyeha tapodhana । na cābhilaṣase kiṁ cid āhāraṁ dharmavatsala ॥
346.6MBH-12-346-6
अस्मानभिगतश्चासि वयं च त्वामुपस्थिताः । कार्यं चातिथ्यमस्माभिर्वयं सर्वे कुटुम्बिनः ॥
asmān abhigataś cāsi vayaṁ ca tvām upasthitāḥ । kāryaṁ cātithyam asmābhir vayaṁ sarve kuṭumbinaḥ ॥
346.7MBH-12-346-7
मूलं फलं वा पर्णं वा पयो वा द्विजसत्तम । आहारहेतोरन्नं वा भोक्तुमर्हसि ब्राह्मण ॥
mūlaṁ phalaṁ vā parṇaṁ vā payo vā dvijasattama । āhārahetor annaṁ vā bhoktum arhasi brāhmaṇa ॥
346.8MBH-12-346-8
त्यक्ताहारेण भवता वने निवसता सता । बालवृद्धमिदं सर्वं पीड्यते धर्मसंकटात् ॥
tyaktāhāreṇa bhavatā vane nivasatā satā । bālavr̥ddham idaṁ sarvaṁ pīḍyate dharmasaṁkaṭāt ॥
346.9MBH-12-346-9
न हि नो भ्रूणहा कश्चिद्राजापथ्योऽनृतोऽपि वा । पूर्वाशी वा कुले ह्यस्मिन्देवतातिथिबन्धुषु ॥
na hi no bhrūṇahā kaś cid rājāpathyo ’nr̥to ’pi vā । pūrvāśī vā kule hy asmin devatātithibandhuṣu ॥
346.10MBH-12-346-10
ब्राह्मण उवाच । उपदेशेन युष्माकमाहारोऽयं मया वृतः । द्विरूनं दशरात्रं वै नागस्यागमनं प्रति ॥
brāhmaṇa uvāca । upadeśena yuṣmākam āhāro ’yaṁ mayā vr̥taḥ । dvirūnaṁ daśarātraṁ vai nāgasyāgamanaṁ prati ॥
346.11MBH-12-346-11
यद्यष्टरात्रे निर्याते नागमिष्यति पन्नगः । तदाहारं करिष्यामि तन्निमित्तमिदं व्रतम् ॥
yady aṣṭarātre niryāte nāgamiṣyati pannagaḥ । tadāhāraṁ kariṣyāmi tannimittam idaṁ vratam ॥
346.12MBH-12-346-12
कर्तव्यो न च संतापो गम्यतां च यथागतम् । तन्निमित्तं व्रतं मह्यं नैतद्भेत्तुमिहार्हथ ॥
kartavyo na ca saṁtāpo gamyatāṁ ca yathāgatam । tannimittaṁ vrataṁ mahyaṁ naitad bhettum ihārhatha ॥
346.13MBH-12-346-13
भीष्म उवाच । तेन ते समनुज्ञाता ब्राह्मणेन भुजंगमाः । स्वमेव भवनं जग्मुरकृतार्था नरर्षभ ॥
bhīṣma uvāca । tena te samanujñātā brāhmaṇena bhujaṁgamāḥ । svam eva bhavanaṁ jagmur akr̥tārthā nararṣabha ॥