344.1MBH-12-344-1
ब्राह्मण उवाच । अतिभारोद्यतस्यैव भारापनयनं महत् । पराश्वासकरं वाक्यमिदं मे भवतः श्रुतम् ॥
brāhmaṇa uvāca । atibhārodyatasyaiva bhārāpanayanaṁ mahat । parāśvāsakaraṁ vākyam idaṁ me bhavataḥ śrutam ॥
Śānti Parva · Adhyaya 12.344
Adhyāya 344
अध्यायः 344
Who speaks here ब्राह्मण brāhmaṇa · भीष्म bhīṣma
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §355–357 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
344.2MBH-12-344-2
अध्वक्लान्तस्य शयनं स्थानक्लान्तस्य चासनम् । तृषितस्य च पानीयं क्षुधार्तस्य च भोजनम् ॥
adhvaklāntasya śayanaṁ sthānaklāntasya cāsanam । tr̥ṣitasya ca pānīyaṁ kṣudhārtasya ca bhojanam ॥
344.3MBH-12-344-3
ईप्सितस्येव संप्राप्तिरन्नस्य समयेऽतिथेः । एषितस्यात्मनः काले वृद्धस्येव सुतो यथा ॥
īpsitasyeva saṁprāptir annasya samaye ’titheḥ । eṣitasyātmanaḥ kāle vr̥ddhasyeva suto yathā ॥
344.4MBH-12-344-4
मनसा चिन्तितस्येव प्रीतिस्निग्धस्य दर्शनम् । प्रह्रादयति मां वाक्यं भवता यदुदीरितम् ॥
manasā cintitasyeva prītisnigdhasya darśanam । prahrādayati māṁ vākyaṁ bhavatā yad udīritam ॥
344.5MBH-12-344-5
दत्तचक्षुरिवाकाशे पश्यामि विमृशामि च । प्रज्ञानवचनाद्योऽयमुपदेशो हि मे कृतः । बाढमेवं करिष्यामि यथा मां भाषते भवान् ॥
dattacakṣur ivākāśe paśyāmi vimr̥śāmi ca । prajñānavacanād yo ’yam upadeśo hi me kr̥taḥ । bāḍham evaṁ kariṣyāmi yathā māṁ bhāṣate bhavān ॥
344.6MBH-12-344-6
इहेमां रजनीं साधो निवसस्व मया सह । प्रभाते यास्यति भवान्पर्याश्वस्तः सुखोषितः । असौ हि भगवान्सूर्यो मन्दरश्मिरवाङ्मुखः ॥
ihemāṁ rajanīṁ sādho nivasasva mayā saha । prabhāte yāsyati bhavān paryāśvastaḥ sukhoṣitaḥ । asau hi bhagavān sūryo mandaraśmir avāṅmukhaḥ ॥
344.7MBH-12-344-7
भीष्म उवाच । ततस्तेन कृतातिथ्यः सोऽतिथिः शत्रुसूदन । उवास किल तां रात्रिं सह तेन द्विजेन वै ॥
bhīṣma uvāca । tatas tena kr̥tātithyaḥ so ’tithiḥ śatrusūdana । uvāsa kila tāṁ rātriṁ saha tena dvijena vai ॥
344.8MBH-12-344-8
तत्तच्च धर्मसंयुक्तं तयोः कथयतोस्तदा । व्यतीता सा निशा कृत्स्ना सुखेन दिवसोपमा ॥
tat tac ca dharmasaṁyuktaṁ tayoḥ kathayatos tadā । vyatītā sā niśā kr̥tsnā sukhena divasopamā ॥
344.9MBH-12-344-9
ततः प्रभातसमये सोऽतिथिस्तेन पूजितः । ब्राह्मणेन यथाशक्त्या स्वकार्यमभिकाङ्क्षता ॥
tataḥ prabhātasamaye so ’tithis tena pūjitaḥ । brāhmaṇena yathāśaktyā svakāryam abhikāṅkṣatā ॥
344.10MBH-12-344-10
ततः स विप्रः कृतधर्मनिश्चयः; कृताभ्यनुज्ञः स्वजनेन धर्मवित् । यथोपदिष्टं भुजगेन्द्रसंश्रयं; जगाम काले सुकृतैकनिश्चयः ॥
tataḥ sa vipraḥ kr̥tadharmaniścayaḥ; kr̥tābhyanujñaḥ svajanena dharmavit । yathopadiṣṭaṁ bhujagendrasaṁśrayaṁ; jagāma kāle sukr̥taikaniścayaḥ ॥