Who speaks here व्यास vyāsa
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §251–253 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
व्यास उवाच । द्वंद्वानि मोक्षजिज्ञासुरर्थधर्मावनुष्ठितः । वक्त्रा गुणवता शिष्यः श्राव्यः पूर्वमिदं महत् ॥
vyāsa uvāca । dvaṁdvāni mokṣajijñāsur arthadharmāv anuṣṭhitaḥ । vaktrā guṇavatā śiṣyaḥ śrāvyaḥ pūrvam idaṁ mahat ॥
आकाशं मारुतो ज्योतिरापः पृथ्वी च पञ्चमी । भावाभावौ च कालश्च सर्वभूतेषु पञ्चसु ॥
ākāśaṁ māruto jyotir āpaḥ pr̥thvī ca pañcamī । bhāvābhāvau ca kālaś ca sarvabhūteṣu pañcasu ॥
अन्तरात्मकमाकाशं तन्मयं श्रोत्रमिन्द्रियम् । तस्य शब्दं गुणं विद्यान्मूर्तिशास्त्रविधानवित् ॥
antarātmakam ākāśaṁ tanmayaṁ śrotram indriyam । tasya śabdaṁ guṇaṁ vidyān mūrtiśāstravidhānavit ॥
चरणं मारुतात्मेति प्राणापानौ च तन्मयौ । स्पर्शनं चेन्द्रियं विद्यात्तथा स्पर्शं च तन्मयम् ॥
caraṇaṁ mārutātmeti prāṇāpānau ca tanmayau । sparśanaṁ cendriyaṁ vidyāt tathā sparśaṁ ca tanmayam ॥
ततः पाकः प्रकाशश्च ज्योतिश्चक्षुश्च तन्मयम् । तस्य रूपं गुणं विद्यात्तमोऽन्ववसितात्मकम् ॥
tataḥ pākaḥ prakāśaś ca jyotiś cakṣuś ca tanmayam । tasya rūpaṁ guṇaṁ vidyāt tamo ’nvavasitātmakam ॥
प्रक्लेदः क्षुद्रता स्नेह इत्यापो ह्युपदिश्यते । रसनं चेन्द्रियं जिह्वा रसश्चापां गुणो मतः ॥
prakledaḥ kṣudratā sneha ity āpo hy upadiśyate । rasanaṁ cendriyaṁ jihvā rasaś cāpāṁ guṇo mataḥ ॥
संघातः पार्थिवो धातुरस्थिदन्तनखानि च । श्मश्रु लोम च केशाश्च सिराः स्नायु च चर्म च ॥
saṁghātaḥ pārthivo dhātur asthidantanakhāni ca । śmaśru loma ca keśāś ca sirāḥ snāyu ca carma ca ॥
इन्द्रियं घ्राणसंज्ञानं नासिकेत्यभिधीयते । गन्धश्चैवेन्द्रियार्थोऽयं विज्ञेयः पृथिवीमयः ॥
indriyaṁ ghrāṇasaṁjñānaṁ nāsikety abhidhīyate । gandhaś caivendriyārtho ’yaṁ vijñeyaḥ pr̥thivīmayaḥ ॥
उत्तरेषु गुणाः सन्ति सर्वे सर्वेषु चोत्तराः । पञ्चानां भूतसंघानां संततिं मुनयो विदुः ॥
uttareṣu guṇāḥ santi sarve sarveṣu cottarāḥ । pañcānāṁ bhūtasaṁghānāṁ saṁtatiṁ munayo viduḥ ॥
मनो नवममेषां तु बुद्धिस्तु दशमी स्मृता । एकादशोऽन्तरात्मा च सर्वतः पर उच्यते ॥
mano navamam eṣāṁ tu buddhis tu daśamī smr̥tā । ekādaśo ’ntarātmā ca sarvataḥ para ucyate ॥
व्यवसायात्मिका बुद्धिर्मनो व्याकरणात्मकम् । कर्मानुमानाद्विज्ञेयः स जीवः क्षेत्रसंज्ञकः ॥
vyavasāyātmikā buddhir mano vyākaraṇātmakam । karmānumānād vijñeyaḥ sa jīvaḥ kṣetrasaṁjñakaḥ ॥
एभिः कालाष्टमैर्भावैर्यः सर्वैः सर्वमन्वितम् । पश्यत्यकलुषं प्राज्ञः स मोहं नानुवर्तते ॥
ebhiḥ kālāṣṭamair bhāvair yaḥ sarvaiḥ sarvam anvitam । paśyaty akaluṣaṁ prājñaḥ sa mohaṁ nānuvartate ॥