20.1MBH-12-20-1
वैशंपायन उवाच । तस्मिन्वाक्यान्तरे वक्ता देवस्थानो महातपाः । अभिनीततरं वाक्यमित्युवाच युधिष्ठिरम् ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । tasmin vākyāntare vaktā devasthāno mahātapāḥ । abhinītataraṁ vākyam ity uvāca yudhiṣṭhiram ॥
Śānti Parva · Adhyaya 12.20
Adhyāya 20
अध्यायः 20
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §19–21 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
20.2MBH-12-20-2
यद्वचः फल्गुनेनोक्तं न ज्यायोऽस्ति धनादिति । अत्र ते वर्तयिष्यामि तदेकाग्रमनाः शृणु ॥
yad vacaḥ phalgunenoktaṁ na jyāyo ’sti dhanād iti । atra te vartayiṣyāmi tad ekāgramanāḥ śr̥ṇu ॥
20.3MBH-12-20-3
अजातशत्रो धर्मेण कृत्स्ना ते वसुधा जिता । तां जित्वा न वृथा राजंस्त्वं परित्यक्तुमर्हसि ॥
ajātaśatro dharmeṇa kr̥tsnā te vasudhā jitā । tāṁ jitvā na vr̥thā rājaṁs tvaṁ parityaktum arhasi ॥
20.4MBH-12-20-4
चतुष्पदी हि निःश्रेणी कर्मण्येषा प्रतिष्ठिता । तां क्रमेण महाबाहो यथावज्जय पार्थिव ॥
catuṣpadī hi niḥśreṇī karmaṇy eṣā pratiṣṭhitā । tāṁ krameṇa mahābāho yathāvaj jaya pārthiva ॥
20.5MBH-12-20-5
तस्मात्पार्थ महायज्ञैर्यजस्व बहुदक्षिणैः । स्वाध्याययज्ञा ऋषयो ज्ञानयज्ञास्तथापरे ॥
tasmāt pārtha mahāyajñair yajasva bahudakṣiṇaiḥ । svādhyāyayajñā r̥ṣayo jñānayajñās tathāpare ॥
20.6MBH-12-20-6
कर्मनिष्ठांस्तु बुध्येथास्तपोनिष्ठांश्च भारत । वैखानसानां राजेन्द्र वचनं श्रूयते यथा ॥
karmaniṣṭhāṁs tu budhyethās taponiṣṭhāṁś ca bhārata । vaikhānasānāṁ rājendra vacanaṁ śrūyate yathā ॥
20.7MBH-12-20-7
ईहते धनहेतोर्यस्तस्यानीहा गरीयसी । भूयान्दोषः प्रवर्धेत यस्तं धनमपाश्रयेत् ॥
īhate dhanahetor yas tasyānīhā garīyasī । bhūyān doṣaḥ pravardheta yas taṁ dhanam apāśrayet ॥
20.8MBH-12-20-8
कृच्छ्राच्च द्रव्यसंहारं कुर्वन्ति धनकारणात् । धनेन तृषितोऽबुद्ध्या भ्रूणहत्यां न बुध्यते ॥
kr̥cchrāc ca dravyasaṁhāraṁ kurvanti dhanakāraṇāt । dhanena tr̥ṣito ’buddhyā bhrūṇahatyāṁ na budhyate ॥
20.9MBH-12-20-9
अनर्हते यद्ददाति न ददाति यदर्हते । अनर्हार्हापरिज्ञानाद्दानधर्मोऽपि दुष्करः ॥
anarhate yad dadāti na dadāti yad arhate । anarhārhāparijñānād dānadharmo ’pi duṣkaraḥ ॥
20.10MBH-12-20-10
यज्ञाय सृष्टानि धनानि धात्रा; यष्टादिष्टः पुरुषो रक्षिता च । तस्मात्सर्वं यज्ञ एवोपयोज्यं; धनं ततोऽनन्तर एव कामः ॥
yajñāya sr̥ṣṭāni dhanāni dhātrā; yaṣṭādiṣṭaḥ puruṣo rakṣitā ca । tasmāt sarvaṁ yajña evopayojyaṁ; dhanaṁ tato ’nantara eva kāmaḥ ॥
20.11MBH-12-20-11
यज्ञैरिन्द्रो विविधैरन्नवद्भि;र्देवान्सर्वानभ्ययान्महौजाः । तेनेन्द्रत्वं प्राप्य विभ्राजतेऽसौ; तस्माद्यज्ञे सर्वमेवोपयोज्यम् ॥
yajñair indro vividhair annavadbhir; devān sarvān abhyayān mahaujāḥ । tenendratvaṁ prāpya vibhrājate ’sau; tasmād yajñe sarvam evopayojyam ॥
20.12MBH-12-20-12
महादेवः सर्वमेधे महात्मा; हुत्वात्मानं देवदेवो विभूतः । विश्वाँल्लोकान्व्याप्य विष्टभ्य कीर्त्या; विरोचते द्युतिमान्कृत्तिवासाः ॥
mahādevaḥ sarvamedhe mahātmā; hutvātmānaṁ devadevo vibhūtaḥ । viśvām̐l lokān vyāpya viṣṭabhya kīrtyā; virocate dyutimān kr̥ttivāsāḥ ॥
20.13MBH-12-20-13
आविक्षितः पार्थिवो वै मरुत्तः; स्वृद्ध्या मर्त्यो योऽजयद्देवराजम् । यज्ञे यस्य श्रीः स्वयं संनिविष्टा; यस्मिन्भाण्डं काञ्चनं सर्वमासीत् ॥
āvikṣitaḥ pārthivo vai maruttaḥ; svr̥ddhyā martyo yo ’jayad devarājam । yajñe yasya śrīḥ svayaṁ saṁniviṣṭā; yasmin bhāṇḍaṁ kāñcanaṁ sarvam āsīt ॥
20.14MBH-12-20-14
हरिश्चन्द्रः पार्थिवेन्द्रः श्रुतस्ते; यज्ञैरिष्ट्वा पुण्यकृद्वीतशोकः । ऋद्ध्या शक्रं योऽजयन्मानुषः सं;स्तस्माद्यज्ञे सर्वमेवोपयोज्यम् ॥
hariścandraḥ pārthivendraḥ śrutas te; yajñair iṣṭvā puṇyakr̥d vītaśokaḥ । r̥ddhyā śakraṁ yo ’jayan mānuṣaḥ saṁs; tasmād yajñe sarvam evopayojyam ॥