युधिष्ठिर उवाच । अबुद्धिपूर्वं यः पापं कुर्याद्भरतसत्तम । मुच्यते स कथं तस्मादेनसस्तद्वदस्व मे ॥
yudhiṣṭhira uvāca । abuddhipūrvaṁ yaḥ pāpaṁ kuryād bharatasattama । mucyate sa kathaṁ tasmād enasas tad vadasva me ॥
Who speaks here युधिष्ठिर yudhiṣṭhira · भीष्म bhīṣma
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §149–151 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
युधिष्ठिर उवाच । अबुद्धिपूर्वं यः पापं कुर्याद्भरतसत्तम । मुच्यते स कथं तस्मादेनसस्तद्वदस्व मे ॥
yudhiṣṭhira uvāca । abuddhipūrvaṁ yaḥ pāpaṁ kuryād bharatasattama । mucyate sa kathaṁ tasmād enasas tad vadasva me ॥
भीष्म उवाच । अत्र ते वर्णयिष्येऽहमितिहासं पुरातनम् । इन्द्रोतः शौनको विप्रो यदाह जनमेजयम् ॥
bhīṣma uvāca । atra te varṇayiṣye ’ham itihāsaṁ purātanam । indrotaḥ śaunako vipro yad āha janamejayam ॥
आसीद्राजा महावीर्यः पारिक्षिज्जनमेजयः । अबुद्धिपूर्वं ब्रह्महत्या तमागच्छन्महीपतिम् ॥
āsīd rājā mahāvīryaḥ pārikṣij janamejayaḥ । abuddhipūrvaṁ brahmahatyā tam āgacchan mahīpatim ॥
तं ब्राह्मणाः सर्व एव तत्यजुः सपुरोहिताः । जगाम स वनं राजा दह्यमानो दिवानिशम् ॥
taṁ brāhmaṇāḥ sarva eva tatyajuḥ sapurohitāḥ । jagāma sa vanaṁ rājā dahyamāno divāniśam ॥
स प्रजाभिः परित्यक्तश्चकार कुशलं महत् । अतिवेलं तपस्तेपे दह्यमानः स मन्युना ॥
sa prajābhiḥ parityaktaś cakāra kuśalaṁ mahat । ativelaṁ tapas tepe dahyamānaḥ sa manyunā ॥
तत्रेतिहासं वक्ष्यामि धर्मस्यास्योपबृंहणम् । दह्यमानः पापकृत्या जगाम जनमेजयः ॥
tatretihāsaṁ vakṣyāmi dharmasyāsyopabr̥ṁhaṇam । dahyamānaḥ pāpakr̥tyā jagāma janamejayaḥ ॥
वरिष्यमाण इन्द्रोतं शौनकं संशितव्रतम् । समासाद्योपजग्राह पादयोः परिपीडयन् ॥
variṣyamāṇa indrotaṁ śaunakaṁ saṁśitavratam । samāsādyopajagrāha pādayoḥ paripīḍayan ॥
ततो भीतो महाप्राज्ञो जगर्हे सुभृशं तदा । कर्ता पापस्य महतो भ्रूणहा किमिहागतः ॥
tato bhīto mahāprājño jagarhe subhr̥śaṁ tadā । kartā pāpasya mahato bhrūṇahā kim ihāgataḥ ॥
किं तवास्मासु कर्तव्यं मा मा स्प्राक्षीः कथंचन । गच्छ गच्छ न ते स्थानं प्रीणात्यस्मानिह ध्रुवम् ॥
kiṁ tavāsmāsu kartavyaṁ mā mā sprākṣīḥ kathaṁ cana । gaccha gaccha na te sthānaṁ prīṇāty asmān iha dhruvam ॥
रुधिरस्येव ते गन्धः शवस्येव च दर्शनम् । अशिवः शिवसंकाशो मृतो जीवन्निवाटसि ॥
rudhirasyeva te gandhaḥ śavasyeva ca darśanam । aśivaḥ śivasaṁkāśo mr̥to jīvann ivāṭasi ॥
अन्तर्मृत्युरशुद्धात्मा पापमेवानुचिन्तयन् । प्रबुध्यसे प्रस्वपिषि वर्तसे चरसे सुखी ॥
antarmr̥tyur aśuddhātmā pāpam evānucintayan । prabudhyase prasvapiṣi vartase carase sukhī ॥
मोघं ते जीवितं राजन्परिक्लिष्टं च जीवसि । पापायेव च सृष्टोऽसि कर्मणे ह यवीयसे ॥
moghaṁ te jīvitaṁ rājan parikliṣṭaṁ ca jīvasi । pāpāyeva ca sr̥ṣṭo ’si karmaṇe ha yavīyase ॥
बहु कल्याणमिच्छन्त ईहन्ते पितरः सुतान् । तपसा देवतेज्याभिर्वन्दनेन तितिक्षया ॥
bahu kalyāṇam icchanta īhante pitaraḥ sutān । tapasā devatejyābhir vandanena titikṣayā ॥
पितृवंशमिमं पश्य त्वत्कृते नरकं गतम् । निरर्थाः सर्व एवैषामाशाबन्धास्त्वदाश्रयाः ॥
pitr̥vaṁśam imaṁ paśya tvatkr̥te narakaṁ gatam । nirarthāḥ sarva evaiṣām āśābandhās tvadāśrayāḥ ॥
यान्पूजयन्तो विन्दन्ति स्वर्गमायुर्यशः सुखम् । तेषु ते सततं द्वेषो ब्राह्मणेषु निरर्थकः ॥
yān pūjayanto vindanti svargam āyur yaśaḥ sukham । teṣu te satataṁ dveṣo brāhmaṇeṣu nirarthakaḥ ॥
इमं लोकं विमुच्य त्वमवाङ्मूर्धा पतिष्यसि । अशाश्वतीः शाश्वतीश्च समाः पापेन कर्मणा ॥
imaṁ lokaṁ vimucya tvam avāṅmūrdhā patiṣyasi । aśāśvatīḥ śāśvatīś ca samāḥ pāpena karmaṇā ॥
अद्यमानो जन्तुगृध्रैः शितिकण्ठैरयोमुखैः । ततोऽपि पुनरावृत्तः पापयोनिं गमिष्यसि ॥
adyamāno jantugr̥dhraiḥ śitikaṇṭhair ayomukhaiḥ । tato ’pi punar āvr̥ttaḥ pāpayoniṁ gamiṣyasi ॥
यदिदं मन्यसे राजन्नायमस्ति परः कुतः । प्रतिस्मारयितारस्त्वां यमदूता यमक्षये ॥
yad idaṁ manyase rājan nāyam asti paraḥ kutaḥ । pratismārayitāras tvāṁ yamadūtā yamakṣaye ॥