129.1MBH-12-129-1
युधिष्ठिर उवाच । क्षीणस्य दीर्घसूत्रस्य सानुक्रोशस्य बन्धुषु । विरक्तपौरराष्ट्रस्य निर्द्रव्यनिचयस्य च ॥
yudhiṣṭhira uvāca । kṣīṇasya dīrghasūtrasya sānukrośasya bandhuṣu । viraktapaurarāṣṭrasya nirdravyanicayasya ca ॥
Śānti Parva · Adhyaya 12.129
Adhyāya 129
अध्यायः 129
Who speaks here युधिष्ठिर yudhiṣṭhira · भीष्म bhīṣma
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §130–132 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
129.2MBH-12-129-2
परिशङ्कितमुख्यस्य स्रुतमन्त्रस्य भारत । असंभावितमित्रस्य भिन्नामात्यस्य सर्वशः ॥
pariśaṅkitamukhyasya srutamantrasya bhārata । asaṁbhāvitamitrasya bhinnāmātyasya sarvaśaḥ ॥
129.3MBH-12-129-3
परचक्राभियातस्य दुर्बलस्य बलीयसा । आपन्नचेतसो ब्रूहि किं कार्यमवशिष्यते ॥
paracakrābhiyātasya durbalasya balīyasā । āpannacetaso brūhi kiṁ kāryam avaśiṣyate ॥
129.4MBH-12-129-4
भीष्म उवाच । बाह्यश्चेद्विजिगीषुः स्याद्धर्मार्थकुशलः शुचिः । जवेन संधिं कुर्वीत पूर्वान्पूर्वान्विमोक्षयन् ॥
bhīṣma uvāca । bāhyaś ced vijigīṣuḥ syād dharmārthakuśalaḥ śuciḥ । javena saṁdhiṁ kurvīta pūrvān pūrvān vimokṣayan ॥
129.5MBH-12-129-5
अधर्मविजिगीषुश्चेद्बलवान्पापनिश्चयः । आत्मनः संनिरोधेन संधिं तेनाभियोजयेत् ॥
adharmavijigīṣuś ced balavān pāpaniścayaḥ । ātmanaḥ saṁnirodhena saṁdhiṁ tenābhiyojayet ॥
129.6MBH-12-129-6
अपास्य राजधानीं वा तरेदन्येन वापदम् । तद्भावभावे द्रव्याणि जीवन्पुनरुपार्जयेत् ॥
apāsya rājadhānīṁ vā tared anyena vāpadam । tadbhāvabhāve dravyāṇi jīvan punar upārjayet ॥
129.7MBH-12-129-7
यास्तु स्युः केवलत्यागाच्छक्यास्तरितुमापदः । कस्तत्राधिकमात्मानं संत्यजेदर्थधर्मवित् ॥
yās tu syuḥ kevalatyāgāc chakyās taritum āpadaḥ । kas tatrādhikam ātmānaṁ saṁtyajed arthadharmavit ॥
129.8MBH-12-129-8
अवरोधाज्जुगुप्सेत का सपत्नधने दया । न त्वेवात्मा प्रदातव्यः शक्ये सति कथंचन ॥
avarodhāj jugupseta kā sapatnadhane dayā । na tv evātmā pradātavyaḥ śakye sati kathaṁ cana ॥
129.9MBH-12-129-9
युधिष्ठिर उवाच । आभ्यन्तरे प्रकुपिते बाह्ये चोपनिपीडिते । क्षीणे कोशे स्रुते मन्त्रे किं कार्यमवशिष्यते ॥
yudhiṣṭhira uvāca । ābhyantare prakupite bāhye copanipīḍite । kṣīṇe kośe srute mantre kiṁ kāryam avaśiṣyate ॥
129.10MBH-12-129-10
भीष्म उवाच । क्षिप्रं वा संधिकामः स्यात्क्षिप्रं वा तीक्ष्णविक्रमः । पदापनयनं क्षिप्रमेतावत्सांपरायिकम् ॥
bhīṣma uvāca । kṣipraṁ vā saṁdhikāmaḥ syāt kṣipraṁ vā tīkṣṇavikramaḥ । padāpanayanaṁ kṣipram etāvat sāṁparāyikam ॥
129.11MBH-12-129-11
अनुरक्तेन पुष्टेन हृष्टेन जगतीपते । अल्पेनापि हि सैन्येन महीं जयति पार्थिवः ॥
anuraktena puṣṭena hr̥ṣṭena jagatīpate । alpenāpi hi sainyena mahīṁ jayati pārthivaḥ ॥
129.12MBH-12-129-12
हतो वा दिवमारोहेद्विजयी क्षितिमावसेत् । युद्धे तु संत्यजन्प्राणाञ्शक्रस्यैति सलोकताम् ॥
hato vā divam ārohed vijayī kṣitim āvaset । yuddhe tu saṁtyajan prāṇāñ śakrasyaiti salokatām ॥
129.13MBH-12-129-13
सर्वलोकागमं कृत्वा मृदुत्वं गन्तुमेव च । विश्वासाद्विनयं कुर्याद्व्यवस्येद्वाप्युपानहौ ॥
sarvalokāgamaṁ kr̥tvā mr̥dutvaṁ gantum eva ca । viśvāsād vinayaṁ kuryād vyavasyed vāpy upānahau ॥
129.14MBH-12-129-14
अपक्रमितुमिच्छेद्वा यथाकामं तु सान्त्वयेत् । विलिङ्गमित्वा मित्रेण ततः स्वयमुपक्रमेत् ॥
apakramitum icched vā yathākāmaṁ tu sāntvayet । viliṅgamitvā mitreṇa tataḥ svayam upakramet ॥