युधिष्ठिर उवाच । नामृतस्येव पर्याप्तिर्ममास्ति ब्रुवति त्वयि । तस्मात्कथय भूयस्त्वं धर्ममेव पितामह ॥
yudhiṣṭhira uvāca । nāmr̥tasyeva paryāptir mamāsti bruvati tvayi । tasmāt kathaya bhūyas tvaṁ dharmam eva pitāmaha ॥
Who speaks here युधिष्ठिर yudhiṣṭhira · भीष्म bhīṣma · गौतम gautama
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §128–130 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
युधिष्ठिर उवाच । नामृतस्येव पर्याप्तिर्ममास्ति ब्रुवति त्वयि । तस्मात्कथय भूयस्त्वं धर्ममेव पितामह ॥
yudhiṣṭhira uvāca । nāmr̥tasyeva paryāptir mamāsti bruvati tvayi । tasmāt kathaya bhūyas tvaṁ dharmam eva pitāmaha ॥
भीष्म उवाच । अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । गौतमस्य च संवादं यमस्य च महात्मनः ॥
bhīṣma uvāca । atrāpy udāharantīmam itihāsaṁ purātanam । gautamasya ca saṁvādaṁ yamasya ca mahātmanaḥ ॥
पारियात्रगिरिं प्राप्य गौतमस्याश्रमो महान् । उवास गौतमो यत्र कालं तदपि मे शृणु ॥
pāriyātragiriṁ prāpya gautamasyāśramo mahān । uvāsa gautamo yatra kālaṁ tad api me śr̥ṇu ॥
षष्टिं वर्षसहस्राणि सोऽतप्यद्गौतमस्तपः । तमुग्रतपसं युक्तं तपसा भावितं मुनिम् ॥
ṣaṣṭiṁ varṣasahasrāṇi so ’tapyad gautamas tapaḥ । tam ugratapasaṁ yuktaṁ tapasā bhāvitaṁ munim ॥
उपयातो नरव्याघ्र लोकपालो यमस्तदा । तमपश्यत्सुतपसमृषिं वै गौतमं मुनिम् ॥
upayāto naravyāghra lokapālo yamas tadā । tam apaśyat sutapasam r̥ṣiṁ vai gautamaṁ munim ॥
स तं विदित्वा ब्रह्मर्षिर्यममागतमोजसा । प्राञ्जलिः प्रयतो भूत्वा उपसृप्तस्तपोधनः ॥
sa taṁ viditvā brahmarṣir yamam āgatam ojasā । prāñjaliḥ prayato bhūtvā upasr̥ptas tapodhanaḥ ॥
तं धर्मराजो दृष्ट्वैव नमस्कृत्य नरर्षभम् । न्यमन्त्रयत धर्मेण क्रियतां किमिति ब्रुवन् ॥
taṁ dharmarājo dr̥ṣṭvaiva namaskr̥tya nararṣabham । nyamantrayata dharmeṇa kriyatāṁ kim iti bruvan ॥
गौतम उवाच । मातापितृभ्यामानृण्यं किं कृत्वा समवाप्नुयात् । कथं च लोकानश्नाति पुरुषो दुर्लभाञ्शुभान् ॥
gautama uvāca । mātāpitr̥bhyām ānr̥ṇyaṁ kiṁ kr̥tvā samavāpnuyāt । kathaṁ ca lokān aśnāti puruṣo durlabhāñ śubhān ॥
यम उवाच । तपःशौचवता नित्यं सत्यधर्मरतेन च । मातापित्रोरहरहः पूजनं कार्यमञ्जसा ॥
yama uvāca । tapaḥśaucavatā nityaṁ satyadharmaratena ca । mātāpitror aharahaḥ pūjanaṁ kāryam añjasā ॥
अश्वमेधैश्च यष्टव्यं बहुभिः स्वाप्तदक्षिणैः । तेन लोकानुपाश्नाति पुरुषोऽद्भुतदर्शनान् ॥
aśvamedhaiś ca yaṣṭavyaṁ bahubhiḥ svāptadakṣiṇaiḥ । tena lokān upāśnāti puruṣo ’dbhutadarśanān ॥