Adhyāya 9

नारद उवाच । युधिष्ठिर सभा दिव्या वरुणस्य सितप्रभा । प्रमाणेन यथा याम्या शुभप्राकारतोरणा ॥

nārada uvāca । yudhiṣṭhira sabhā divyā varuṇasya sitaprabhā । pramāṇena yathā yāmyā śubhaprākāratoraṇā ॥

अन्तःसलिलमास्थाय विहिता विश्वकर्मणा । दिव्यरत्नमयैर्वृक्षैः फलपुष्पप्रदैर्युता ॥

antaḥsalilam āsthāya vihitā viśvakarmaṇā । divyaratnamayair vr̥kṣaiḥ phalapuṣpapradair yutā ॥

नीलपीतासितश्यामैः सितैर्लोहितकैरपि । अवतानैस्तथा गुल्मैः पुष्पमञ्जरिधारिभिः ॥

nīlapītāsitaśyāmaiḥ sitair lohitakair api । avatānais tathā gulmaiḥ puṣpamañjaridhāribhiḥ ॥

तथा शकुनयस्तस्यां नानारूपा मृदुस्वराः । अनिर्देश्या वपुष्मन्तः शतशोऽथ सहस्रशः ॥

tathā śakunayas tasyāṁ nānārūpā mr̥dusvarāḥ । anirdeśyā vapuṣmantaḥ śataśo ’tha sahasraśaḥ ॥

सा सभा सुखसंस्पर्शा न शीता न च घर्मदा । वेश्मासनवती रम्या सिता वरुणपालिता ॥

sā sabhā sukhasaṁsparśā na śītā na ca gharmadā । veśmāsanavatī ramyā sitā varuṇapālitā ॥

यस्यामास्ते स वरुणो वारुण्या सह भारत । दिव्यरत्नाम्बरधरो भूषणैरुपशोभितः ॥

yasyām āste sa varuṇo vāruṇyā saha bhārata । divyaratnāmbaradharo bhūṣaṇair upaśobhitaḥ ॥

स्रग्विणो भूषिताश्चापि दिव्यमाल्यानुकर्षिणः । आदित्यास्तत्र वरुणं जलेश्वरमुपासते ॥

sragviṇo bhūṣitāś cāpi divyamālyānukarṣiṇaḥ । ādityās tatra varuṇaṁ jaleśvaram upāsate ॥

वासुकिस्तक्षकश्चैव नागश्चैरावतस्तथा । कृष्णश्च लोहितश्चैव पद्मश्चित्रश्च वीर्यवान् ॥

vāsukis takṣakaś caiva nāgaś cairāvatas tathā । kr̥ṣṇaś ca lohitaś caiva padmaś citraś ca vīryavān ॥

कम्बलाश्वतरौ नागौ धृतराष्ट्रबलाहकौ । मणिमान्कुण्डलधरः कर्कोटकधनंजयौ ॥

kambalāśvatarau nāgau dhr̥tarāṣṭrabalāhakau । maṇimān kuṇḍaladharaḥ karkoṭakadhanaṁjayau ॥

प्रह्लादो मूषिकादश्च तथैव जनमेजयः । पताकिनो मण्डलिनः फणवन्तश्च सर्वशः ॥

prahlādo mūṣikādaś ca tathaiva janamejayaḥ । patākino maṇḍalinaḥ phaṇavantaś ca sarvaśaḥ ॥

एते चान्ये च बहवः सर्पास्तस्यां युधिष्ठिर । उपासते महात्मानं वरुणं विगतक्लमाः ॥

ete cānye ca bahavaḥ sarpās tasyāṁ yudhiṣṭhira । upāsate mahātmānaṁ varuṇaṁ vigataklamāḥ ॥

बलिर्वैरोचनो राजा नरकः पृथिवींजयः । प्रह्लादो विप्रचित्तिश्च कालखञ्जाश्च सर्वशः ॥

balir vairocano rājā narakaḥ pr̥thivīṁjayaḥ । prahlādo vipracittiś ca kālakhañjāś ca sarvaśaḥ ॥

सुहनुर्दुर्मुखः शङ्खः सुमनाः सुमतिः स्वनः । घटोदरो महापार्श्वः क्रथनः पिठरस्तथा ॥

suhanur durmukhaḥ śaṅkhaḥ sumanāḥ sumatiḥ svanaḥ । ghaṭodaro mahāpārśvaḥ krathanaḥ piṭharas tathā ॥

विश्वरूपः सुरूपश्च विरूपोऽथ महाशिराः । दशग्रीवश्च वाली च मेघवासा दशावरः ॥

viśvarūpaḥ surūpaś ca virūpo ’tha mahāśirāḥ । daśagrīvaś ca vālī ca meghavāsā daśāvaraḥ ॥

कैटभो विटटूतश्च संह्रादश्चेन्द्रतापनः । दैत्यदानवसंघाश्च सर्वे रुचिरकुण्डलाः ॥

kaiṭabho viṭaṭūtaś ca saṁhrādaś cendratāpanaḥ । daityadānavasaṁghāś ca sarve rucirakuṇḍalāḥ ॥

स्रग्विणो मौलिनः सर्वे तथा दिव्यपरिच्छदाः । सर्वे लब्धवराः शूराः सर्वे विगतमृत्यवः ॥

sragviṇo maulinaḥ sarve tathā divyaparicchadāḥ । sarve labdhavarāḥ śūrāḥ sarve vigatamr̥tyavaḥ ॥

ते तस्यां वरुणं देवं धर्मपाशस्थिताः सदा । उपासते महात्मानं सर्वे सुचरितव्रताः ॥

te tasyāṁ varuṇaṁ devaṁ dharmapāśasthitāḥ sadā । upāsate mahātmānaṁ sarve sucaritavratāḥ ॥

तथा समुद्राश्चत्वारो नदी भागीरथी च या । कालिन्दी विदिशा वेण्णा नर्मदा वेगवाहिनी ॥

tathā samudrāś catvāro nadī bhāgīrathī ca yā । kālindī vidiśā veṇṇā narmadā vegavāhinī ॥

विपाशा च शतद्रुश्च चन्द्रभागा सरस्वती । इरावती वितस्ता च सिन्धुर्देवनदस्तथा ॥

vipāśā ca śatadruś ca candrabhāgā sarasvatī । irāvatī vitastā ca sindhur devanadas tathā ॥

गोदावरी कृष्णवेण्णा कावेरी च सरिद्वरा । एताश्चान्याश्च सरितस्तीर्थानि च सरांसि च ॥

godāvarī kr̥ṣṇaveṇṇā kāverī ca saridvarā । etāś cānyāś ca saritas tīrthāni ca sarāṁsi ca ॥

कूपाश्च सप्रस्रवणा देहवन्तो युधिष्ठिर । पल्वलानि तडागानि देहवन्त्यथ भारत ॥

kūpāś ca saprasravaṇā dehavanto yudhiṣṭhira । palvalāni taḍāgāni dehavanty atha bhārata ॥

दिशस्तथा मही चैव तथा सर्वे महीधराः । उपासते महात्मानं सर्वे जलचरास्तथा ॥

diśas tathā mahī caiva tathā sarve mahīdharāḥ । upāsate mahātmānaṁ sarve jalacarās tathā ॥

गीतवादित्रवन्तश्च गन्धर्वाप्सरसां गणाः । स्तुवन्तो वरुणं तस्यां सर्व एव समासते ॥

gītavāditravantaś ca gandharvāpsarasāṁ gaṇāḥ । stuvanto varuṇaṁ tasyāṁ sarva eva samāsate ॥

महीधरा रत्नवन्तो रसा येषु प्रतिष्ठिताः । सर्वे विग्रहवन्तस्ते तमीश्वरमुपासते ॥

mahīdharā ratnavanto rasā yeṣu pratiṣṭhitāḥ । sarve vigrahavantas te tam īśvaram upāsate ॥

एषा मया संपतता वारुणी भरतर्षभ । दृष्टपूर्वा सभा रम्या कुबेरस्य सभां शृणु ॥

eṣā mayā saṁpatatā vāruṇī bharatarṣabha । dr̥ṣṭapūrvā sabhā ramyā kuberasya sabhāṁ śr̥ṇu ॥