Adhyāya 32

वैशंपायन उवाच । पितामहं गुरुं चैव प्रत्युद्गम्य युधिष्ठिरः । अभिवाद्य ततो राजन्निदं वचनमब्रवीत् । भीष्मं द्रोणं कृपं द्रौणिं दुर्योधनविविंशती ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । pitāmahaṁ guruṁ caiva pratyudgamya yudhiṣṭhiraḥ । abhivādya tato rājann idaṁ vacanam abravīt । bhīṣmaṁ droṇaṁ kr̥paṁ drauṇiṁ duryodhanaviviṁśatī ॥

अस्मिन्यज्ञे भवन्तो मामनुगृह्णन्तु सर्वशः । इदं वः स्वमहं चैव यदिहास्ति धनं मम । प्रीणयन्तु भवन्तो मां यथेष्टमनियन्त्रिताः ॥

asmin yajñe bhavanto mām anugr̥hṇantu sarvaśaḥ । idaṁ vaḥ svam ahaṁ caiva yad ihāsti dhanaṁ mama । prīṇayantu bhavanto māṁ yatheṣṭam aniyantritāḥ ॥

एवमुक्त्वा स तान्सर्वान्दीक्षितः पाण्डवाग्रजः । युयोज ह यथायोगमधिकारेष्वनन्तरम् ॥

evam uktvā sa tān sarvān dīkṣitaḥ pāṇḍavāgrajaḥ । yuyoja ha yathāyogam adhikāreṣv anantaram ॥

भक्ष्यभोज्याधिकारेषु दुःशासनमयोजयत् । परिग्रहे ब्राह्मणानामश्वत्थामानमुक्तवान् ॥

bhakṣyabhojyādhikāreṣu duḥśāsanam ayojayat । parigrahe brāhmaṇānām aśvatthāmānam uktavān ॥

राज्ञां तु प्रतिपूजार्थं संजयं संन्ययोजयत् । कृताकृतपरिज्ञाने भीष्मद्रोणौ महामती ॥

rājñāṁ tu pratipūjārthaṁ saṁjayaṁ saṁnyayojayat । kr̥tākr̥taparijñāne bhīṣmadroṇau mahāmatī ॥

हिरण्यस्य सुवर्णस्य रत्नानां चान्ववेक्षणे । दक्षिणानां च वै दाने कृपं राजा न्ययोजयत् । तथान्यान्पुरुषव्याघ्रांस्तस्मिंस्तस्मिन्न्ययोजयत् ॥

hiraṇyasya suvarṇasya ratnānāṁ cānvavekṣaṇe । dakṣiṇānāṁ ca vai dāne kr̥paṁ rājā nyayojayat । tathānyān puruṣavyāghrāṁs tasmiṁs tasmin nyayojayat ॥

बाह्लिको धृतराष्ट्रश्च सोमदत्तो जयद्रथः । नकुलेन समानीताः स्वामिवत्तत्र रेमिरे ॥

bāhliko dhr̥tarāṣṭraś ca somadatto jayadrathaḥ । nakulena samānītāḥ svāmivat tatra remire ॥

क्षत्ता व्ययकरस्त्वासीद्विदुरः सर्वधर्मवित् । दुर्योधनस्त्वर्हणानि प्रतिजग्राह सर्वशः ॥

kṣattā vyayakaras tv āsīd viduraḥ sarvadharmavit । duryodhanas tv arhaṇāni pratijagrāha sarvaśaḥ ॥

सर्वलोकः समावृत्तः पिप्रीषुः फलमुत्तमम् । द्रष्टुकामः सभां चैव धर्मराजं च पाण्डवम् ॥

sarvalokaḥ samāvr̥ttaḥ piprīṣuḥ phalam uttamam । draṣṭukāmaḥ sabhāṁ caiva dharmarājaṁ ca pāṇḍavam ॥

न कश्चिदाहरत्तत्र सहस्रावरमर्हणम् । रत्नैश्च बहुभिस्तत्र धर्मराजमवर्धयन् ॥

na kaś cid āharat tatra sahasrāvaram arhaṇam । ratnaiś ca bahubhis tatra dharmarājam avardhayan ॥

कथं नु मम कौरव्यो रत्नदानैः समाप्नुयात् । यज्ञमित्येव राजानः स्पर्धमाना ददुर्धनम् ॥

kathaṁ nu mama kauravyo ratnadānaiḥ samāpnuyāt । yajñam ity eva rājānaḥ spardhamānā dadur dhanam ॥

भवनैः सविमानाग्रैः सोदर्कैर्बलसंवृतैः । लोकराजविमानैश्च ब्राह्मणावसथैः सह ॥

bhavanaiḥ savimānāgraiḥ sodarkair balasaṁvr̥taiḥ । lokarājavimānaiś ca brāhmaṇāvasathaiḥ saha ॥

कृतैरावसथैर्दिव्यैर्विमानप्रतिमैस्तथा । विचित्रै रत्नवद्भिश्च ऋद्ध्या परमया युतैः ॥

kr̥tair āvasathair divyair vimānapratimais tathā । vicitrai ratnavadbhiś ca r̥ddhyā paramayā yutaiḥ ॥

राजभिश्च समावृत्तैरतीवश्रीसमृद्धिभिः । अशोभत सदो राजन्कौन्तेयस्य महात्मनः ॥

rājabhiś ca samāvr̥ttair atīvaśrīsamr̥ddhibhiḥ । aśobhata sado rājan kaunteyasya mahātmanaḥ ॥

ऋद्ध्या च वरुणं देवं स्पर्धमानो युधिष्ठिरः । षडग्निनाथ यज्ञेन सोऽयजद्दक्षिणावता । सर्वाञ्जनान्सर्वकामैः समृद्धैः समतर्पयत् ॥

r̥ddhyā ca varuṇaṁ devaṁ spardhamāno yudhiṣṭhiraḥ । ṣaḍagninātha yajñena so ’yajad dakṣiṇāvatā । sarvāñ janān sarvakāmaiḥ samr̥ddhaiḥ samatarpayat ॥

अन्नवान्बहुभक्ष्यश्च भुक्तवज्जनसंवृतः । रत्नोपहारकर्मण्यो बभूव स समागमः ॥

annavān bahubhakṣyaś ca bhuktavajjanasaṁvr̥taḥ । ratnopahārakarmaṇyo babhūva sa samāgamaḥ ॥

इडाज्यहोमाहुतिभिर्मन्त्रशिक्षासमन्वितैः । तस्मिन्हि ततृपुर्देवास्तते यज्ञे महर्षिभिः ॥

iḍājyahomāhutibhir mantraśikṣāsamanvitaiḥ । tasmin hi tatr̥pur devās tate yajñe maharṣibhiḥ ॥

यथा देवास्तथा विप्रा दक्षिणान्नमहाधनैः । ततृपुः सर्ववर्णाश्च तस्मिन्यज्ञे मुदान्विताः ॥

yathā devās tathā viprā dakṣiṇānnamahādhanaiḥ । tatr̥puḥ sarvavarṇāś ca tasmin yajñe mudānvitāḥ ॥