वैशंपायन उवाच । एतस्मिन्नेव काले तु भीमसेनोऽपि वीर्यवान् । धर्मराजमनुज्ञाप्य ययौ प्राचीं दिशं प्रति ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । etasminn eva kāle tu bhīmaseno ’pi vīryavān । dharmarājam anujñāpya yayau prācīṁ diśaṁ prati ॥
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §27–29 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
वैशंपायन उवाच । एतस्मिन्नेव काले तु भीमसेनोऽपि वीर्यवान् । धर्मराजमनुज्ञाप्य ययौ प्राचीं दिशं प्रति ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । etasminn eva kāle tu bhīmaseno ’pi vīryavān । dharmarājam anujñāpya yayau prācīṁ diśaṁ prati ॥
महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना । वृतो भरतशार्दूलो द्विषच्छोकविवर्धनः ॥
mahatā balacakreṇa pararāṣṭrāvamardinā । vr̥to bharataśārdūlo dviṣacchokavivardhanaḥ ॥
स गत्वा राजशार्दूलः पाञ्चालानां पुरं महत् । पाञ्चालान्विविधोपायैः सान्त्वयामास पाण्डवः ॥
sa gatvā rājaśārdūlaḥ pāñcālānāṁ puraṁ mahat । pāñcālān vividhopāyaiḥ sāntvayām āsa pāṇḍavaḥ ॥
ततः स गण्डकीं शूरो विदेहांश्च नरर्षभः । विजित्याल्पेन कालेन दशार्णानगमत्प्रभुः ॥
tataḥ sa gaṇḍakīṁ śūro videhāṁś ca nararṣabhaḥ । vijityālpena kālena daśārṇān agamat prabhuḥ ॥
तत्र दाशार्णको राजा सुधर्मा लोमहर्षणम् । कृतवान्कर्म भीमेन महद्युद्धं निरायुधम् ॥
tatra dāśārṇako rājā sudharmā lomaharṣaṇam । kr̥tavān karma bhīmena mahad yuddhaṁ nirāyudham ॥
भीमसेनस्तु तद्दृष्ट्वा तस्य कर्म परंतपः । अधिसेनापतिं चक्रे सुधर्माणं महाबलम् ॥
bhīmasenas tu tad dr̥ṣṭvā tasya karma paraṁtapaḥ । adhisenāpatiṁ cakre sudharmāṇaṁ mahābalam ॥
ततः प्राचीं दिशं भीमो ययौ भीमपराक्रमः । सैन्येन महता राजन्कम्पयन्निव मेदिनीम् ॥
tataḥ prācīṁ diśaṁ bhīmo yayau bhīmaparākramaḥ । sainyena mahatā rājan kampayann iva medinīm ॥
सोऽश्वमेधेश्वरं राजन्रोचमानं सहानुजम् । जिगाय समरे वीरो बलेन बलिनां वरः ॥
so ’śvamedheśvaraṁ rājan rocamānaṁ sahānujam । jigāya samare vīro balena balināṁ varaḥ ॥
स तं निर्जित्य कौन्तेयो नातितीव्रेण कर्मणा । पूर्वदेशं महावीर्यो विजिग्ये कुरुनन्दनः ॥
sa taṁ nirjitya kaunteyo nātitīvreṇa karmaṇā । pūrvadeśaṁ mahāvīryo vijigye kurunandanaḥ ॥
ततो दक्षिणमागम्य पुलिन्दनगरं महत् । सुकुमारं वशे चक्रे सुमित्रं च नराधिपम् ॥
tato dakṣiṇam āgamya pulindanagaraṁ mahat । sukumāraṁ vaśe cakre sumitraṁ ca narādhipam ॥
ततस्तु धर्मराजस्य शासनाद्भरतर्षभः । शिशुपालं महावीर्यमभ्ययाज्जनमेजय ॥
tatas tu dharmarājasya śāsanād bharatarṣabhaḥ । śiśupālaṁ mahāvīryam abhyayāj janamejaya ॥
चेदिराजोऽपि तच्छ्रुत्वा पाण्डवस्य चिकीर्षितम् । उपनिष्क्रम्य नगरात्प्रत्यगृह्णात्परंतपः ॥
cedirājo ’pi tac chrutvā pāṇḍavasya cikīrṣitam । upaniṣkramya nagarāt pratyagr̥hṇāt paraṁtapaḥ ॥
तौ समेत्य महाराज कुरुचेदिवृषौ तदा । उभयोरात्मकुलयोः कौशल्यं पर्यपृच्छताम् ॥
tau sametya mahārāja kurucedivr̥ṣau tadā । ubhayor ātmakulayoḥ kauśalyaṁ paryapr̥cchatām ॥
ततो निवेद्य तद्राष्ट्रं चेदिराजो विशां पते । उवाच भीमं प्रहसन्किमिदं कुरुषेऽनघ ॥
tato nivedya tad rāṣṭraṁ cedirājo viśāṁ pate । uvāca bhīmaṁ prahasan kim idaṁ kuruṣe ’nagha ॥
तस्य भीमस्तदाचख्यौ धर्मराजचिकीर्षितम् । स च तत्प्रतिगृह्यैव तथा चक्रे नराधिपः ॥
tasya bhīmas tadācakhyau dharmarājacikīrṣitam । sa ca tat pratigr̥hyaiva tathā cakre narādhipaḥ ॥
ततो भीमस्तत्र राजन्नुषित्वा त्रिदशाः क्षपाः । सत्कृतः शिशुपालेन ययौ सबलवाहनः ॥
tato bhīmas tatra rājann uṣitvā tridaśāḥ kṣapāḥ । satkr̥taḥ śiśupālena yayau sabalavāhanaḥ ॥