Karṇa Parva · Adhyaya 8.62

Adhyāya 62

अध्यायः 62

Who speaks here संजय saṃjaya

English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §83–85 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
62.1MBH-8-62-1

संजय उवाच । दुःशासने तु निहते पुत्रास्तव महारथाः । महाक्रोधविषा वीराः समरेष्वपलायिनः । दश राजन्महावीर्यो भीमं प्राच्छादयञ्शरैः ॥

saṁjaya uvāca । duḥśāsane tu nihate putrās tava mahārathāḥ । mahākrodhaviṣā vīrāḥ samareṣv apalāyinaḥ । daśa rājan mahāvīryo bhīmaṁ prācchādayañ śaraiḥ ॥

62.2MBH-8-62-2

कवची निषङ्गी पाशी दण्डधारो धनुर्धरः । अलोलुपः शलः संधो वातवेगसुवर्चसौ ॥

kavacī niṣaṅgī pāśī daṇḍadhāro dhanurdharaḥ । alolupaḥ śalaḥ saṁdho vātavegasuvarcasau ॥

62.3MBH-8-62-3

एते समेत्य सहिता भ्रातृव्यसनकर्शिताः । भीमसेनं महाबाहुं मार्गणैः समवारयन् ॥

ete sametya sahitā bhrātr̥vyasanakarśitāḥ । bhīmasenaṁ mahābāhuṁ mārgaṇaiḥ samavārayan ॥

62.4MBH-8-62-4

स वार्यमाणो विशिखैः समन्तात्तैर्महारथैः । भीमः क्रोधाभिरक्ताक्षः क्रुद्धः काल इवाबभौ ॥

sa vāryamāṇo viśikhaiḥ samantāt tair mahārathaiḥ । bhīmaḥ krodhābhiraktākṣaḥ kruddhaḥ kāla ivābabhau ॥

62.5MBH-8-62-5

तांस्तु भल्लैर्महावेगैर्दशभिर्दशभिः शितैः । रुक्माङ्गदो रुक्मपुङ्खैः पार्थो निन्ये यमक्षयम् ॥

tāṁs tu bhallair mahāvegair daśabhir daśabhiḥ śitaiḥ । rukmāṅgado rukmapuṅkhaiḥ pārtho ninye yamakṣayam ॥

62.6MBH-8-62-6

हतेषु तेषु वीरेषु प्रदुद्राव बलं तव । पश्यतः सूतपुत्रस्य पाण्डवस्य भयार्दितम् ॥

hateṣu teṣu vīreṣu pradudrāva balaṁ tava । paśyataḥ sūtaputrasya pāṇḍavasya bhayārditam ॥

62.7MBH-8-62-7

ततः कर्णो महाराज प्रविवेश महारणम् । दृष्ट्वा भीमस्य विक्रान्तमन्तकस्य प्रजास्विव ॥

tataḥ karṇo mahārāja praviveśa mahāraṇam । dr̥ṣṭvā bhīmasya vikrāntam antakasya prajāsv iva ॥

62.8MBH-8-62-8

तस्य त्वाकारभावज्ञः शल्यः समितिशोभनः । उवाच वचनं कर्णं प्राप्तकालमरिंदम । मा व्यथां कुरु राधेय नैतत्त्वय्युपपद्यते ॥

tasya tv ākārabhāvajñaḥ śalyaḥ samitiśobhanaḥ । uvāca vacanaṁ karṇaṁ prāptakālam ariṁdama । mā vyathāṁ kuru rādheya naitat tvayy upapadyate ॥

62.9MBH-8-62-9

एते द्रवन्ति राजानो भीमसेनभयार्दिताः । दुर्योधनश्च संमूढो भ्रातृव्यसनदुःखितः ॥

ete dravanti rājāno bhīmasenabhayārditāḥ । duryodhanaś ca saṁmūḍho bhrātr̥vyasanaduḥkhitaḥ ॥

62.10MBH-8-62-10

दुःशासनस्य रुधिरे पीयमाने महात्मना । व्यापन्नचेतसश्चैव शोकोपहतमन्यवः ॥

duḥśāsanasya rudhire pīyamāne mahātmanā । vyāpannacetasaś caiva śokopahatamanyavaḥ ॥

62.11MBH-8-62-11

दुर्योधनमुपासन्ते परिवार्य समन्ततः । कृपप्रभृतयः कर्ण हतशेषाश्च सोदराः ॥

duryodhanam upāsante parivārya samantataḥ । kr̥paprabhr̥tayaḥ karṇa hataśeṣāś ca sodarāḥ ॥

62.12MBH-8-62-12

पाण्डवा लब्धलक्षाश्च धनंजयपुरोगमाः । त्वामेवाभिमुखाः शूरा युद्धाय समुपास्थिताः ॥

pāṇḍavā labdhalakṣāś ca dhanaṁjayapurogamāḥ । tvām evābhimukhāḥ śūrā yuddhāya samupāsthitāḥ ॥

62.13MBH-8-62-13

स त्वं पुरुषशार्दूल पौरुषे महति स्थितः । क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य प्रत्युद्याहि धनंजयम् ॥

sa tvaṁ puruṣaśārdūla pauruṣe mahati sthitaḥ । kṣatradharmaṁ puraskr̥tya pratyudyāhi dhanaṁjayam ॥

62.14MBH-8-62-14

भारो हि धार्तराष्ट्रेण त्वयि सर्वः समर्पितः । तमुद्वह महाबाहो यथाशक्ति यथाबलम् । जये स्याद्विपुला कीर्तिर्ध्रुवः स्वर्गः पराजये ॥

bhāro hi dhārtarāṣṭreṇa tvayi sarvaḥ samarpitaḥ । tam udvaha mahābāho yathāśakti yathābalam । jaye syād vipulā kīrtir dhruvaḥ svargaḥ parājaye ॥

62.15MBH-8-62-15

वृषसेनश्च राधेय संक्रुद्धस्तनयस्तव । त्वयि मोहसमापन्ने पाण्डवानभिधावति ॥

vr̥ṣasenaś ca rādheya saṁkruddhas tanayas tava । tvayi mohasamāpanne pāṇḍavān abhidhāvati ॥

62.16MBH-8-62-16

एतच्छ्रुत्वा तु वचनं शल्यस्यामिततेजसः । हृदि मानुष्यकं भावं चक्रे युद्धाय सुस्थिरम् ॥

etac chrutvā tu vacanaṁ śalyasyāmitatejasaḥ । hr̥di mānuṣyakaṁ bhāvaṁ cakre yuddhāya susthiram ॥

62.17MBH-8-62-17

ततः क्रुद्धो वृषसेनोऽभ्यधाव;दातस्थिवांसं स्वरथं हतारिम् । वृकोदरं कालमिवात्तदण्डं; गदाहस्तं पोथमानं त्वदीयान् ॥

tataḥ kruddho vr̥ṣaseno ’bhyadhāvad; ātasthivāṁsaṁ svarathaṁ hatārim । vr̥kodaraṁ kālam ivāttadaṇḍaṁ; gadāhastaṁ pothamānaṁ tvadīyān ॥

62.18MBH-8-62-18

तमभ्यधावन्नकुलः प्रवीरो; रोषादमित्रं प्रतुदन्पृषत्कैः । कर्णस्य पुत्रं समरे प्रहृष्टं; जिष्णुर्जिघांसुर्मघवेव जम्भम् ॥

tam abhyadhāvan nakulaḥ pravīro; roṣād amitraṁ pratudan pr̥ṣatkaiḥ । karṇasya putraṁ samare prahr̥ṣṭaṁ; jiṣṇur jighāṁsur maghaveva jambham ॥

62.19MBH-8-62-19

ततो ध्वजं स्फाटिकचित्रकम्बुं; चिच्छेद वीरो नकुलः क्षुरेण । कर्णात्मजस्येष्वसनं च चित्रं; भल्लेन जाम्बूनदपट्टनद्धम् ॥

tato dhvajaṁ sphāṭikacitrakambuṁ; ciccheda vīro nakulaḥ kṣureṇa । karṇātmajasyeṣvasanaṁ ca citraṁ; bhallena jāmbūnadapaṭṭanaddham ॥

62.20MBH-8-62-20

अथान्यदादाय धनुः सुशीघ्रं; कर्णात्मजः पाण्डवमभ्यविध्यत् । दिव्यैर्महास्त्रैर्नकुलं महास्त्रो; दुःशासनस्यापचितिं यियासुः ॥

athānyad ādāya dhanuḥ suśīghraṁ; karṇātmajaḥ pāṇḍavam abhyavidhyat । divyair mahāstrair nakulaṁ mahāstro; duḥśāsanasyāpacitiṁ yiyāsuḥ ॥

62.21MBH-8-62-21

ततः क्रुद्धो नकुलस्तं महात्मा; शरैर्महोल्काप्रतिमैरविध्यत् । दिव्यैरस्त्रैरभ्यविध्यच्च सोऽपि; कर्णस्य पुत्रो नकुलं कृतास्त्रः ॥

tataḥ kruddho nakulas taṁ mahātmā; śarair maholkāpratimair avidhyat । divyair astrair abhyavidhyac ca so ’pi; karṇasya putro nakulaṁ kr̥tāstraḥ ॥

62.22MBH-8-62-22

कर्णस्य पुत्रो नकुलस्य राज;न्सर्वानश्वानक्षिणोदुत्तमास्त्रैः । वनायुजान्सुकुमारस्य शुभ्रा;नलंकृताञ्जातरूपेण शीघ्रान् ॥

karṇasya putro nakulasya rājan; sarvān aśvān akṣiṇod uttamāstraiḥ । vanāyujān sukumārasya śubhrān; alaṁkr̥tāñ jātarūpeṇa śīghrān ॥

62.23MBH-8-62-23

ततो हताश्वादवरुह्य याना;दादाय चर्म रुचिरं चाष्टचन्द्रम् । आकाशसंकाशमसिं गृहीत्वा; पोप्लूयमानः खगवच्चचार ॥

tato hatāśvād avaruhya yānād; ādāya carma ruciraṁ cāṣṭacandram । ākāśasaṁkāśam asiṁ gr̥hītvā; poplūyamānaḥ khagavac cacāra ॥

62.24MBH-8-62-24

ततोऽन्तरिक्षे नृवराश्वनागां;श्चिच्छेद मार्गान्विचरन्विचित्रान् । ते प्रापतन्नसिना गां विशस्ता; यथाश्वमेधे पशवः शमित्रा ॥

tato ’ntarikṣe nr̥varāśvanāgāṁś; ciccheda mārgān vicaran vicitrān । te prāpatann asinā gāṁ viśastā; yathāśvamedhe paśavaḥ śamitrā ॥

62.25MBH-8-62-25

द्विसाहस्रा विदिता युद्धशौण्डा; नानादेश्याः सुभृताः सत्यसंधाः । एकेन शीघ्रं नकुलेन कृत्ताः; सारेप्सुनेवोत्तमचन्दनास्ते ॥

dvisāhasrā viditā yuddhaśauṇḍā; nānādeśyāḥ subhr̥tāḥ satyasaṁdhāḥ । ekena śīghraṁ nakulena kr̥ttāḥ; sārepsunevottamacandanās te ॥

62.26MBH-8-62-26

तमापतन्तं नकुलं सोऽभिपत्य; समन्ततः सायकैरभ्यविध्यत् । स तुद्यमानो नकुलः पृषत्कै;र्विव्याध वीरं स चुकोप विद्धः ॥

tam āpatantaṁ nakulaṁ so ’bhipatya; samantataḥ sāyakair abhyavidhyat । sa tudyamāno nakulaḥ pr̥ṣatkair; vivyādha vīraṁ sa cukopa viddhaḥ ॥

62.27MBH-8-62-27

तं कर्णपुत्रो विधमन्तमेकं; नराश्वमातङ्गरथप्रवेकान् । क्रीडन्तमष्टादशभिः पृषत्कै;र्विव्याध वीरं स चुकोप विद्धः ॥

taṁ karṇaputro vidhamantam ekaṁ; narāśvamātaṅgarathapravekān । krīḍantam aṣṭādaśabhiḥ pr̥ṣatkair; vivyādha vīraṁ sa cukopa viddhaḥ ॥

62.28MBH-8-62-28

ततोऽभ्यधावत्समरे जिघांसुः; कर्णात्मजं पाण्डुसुतो नृवीरः । तस्येषुभिर्व्यधमत्कर्णपुत्रो; महारणे चर्म सहस्रतारम् ॥

tato ’bhyadhāvat samare jighāṁsuḥ; karṇātmajaṁ pāṇḍusuto nr̥vīraḥ । tasyeṣubhir vyadhamat karṇaputro; mahāraṇe carma sahasratāram ॥

62.29MBH-8-62-29

तस्यायसं निशितं तीक्ष्णधार;मसिं विकोशं गुरुभारसाहम् । द्विषच्छरीरापहरं सुघोर;माधुन्वतः सर्पमिवोग्ररूपम् ॥

tasyāyasaṁ niśitaṁ tīkṣṇadhāram; asiṁ vikośaṁ gurubhārasāham । dviṣaccharīrāpaharaṁ sughoram; ādhunvataḥ sarpam ivograrūpam ॥

62.30MBH-8-62-30

क्षिप्रं शरैः षड्भिरमित्रसाह;श्चकर्त खड्गं निशितैः सुधारैः । पुनश्च पीतैर्निशितैः पृषत्कैः; स्तनान्तरे गाढमथाभ्यविध्यत् ॥

kṣipraṁ śaraiḥ ṣaḍbhir amitrasāhaś; cakarta khaḍgaṁ niśitaiḥ sudhāraiḥ । punaś ca pītair niśitaiḥ pr̥ṣatkaiḥ; stanāntare gāḍham athābhyavidhyat ॥

62.31MBH-8-62-31

स भीमसेनस्य रथं हताश्वो; माद्रीसुतः कर्णसुताभितप्तः । आपुप्लुवे सिंह इवाचलाग्रं; संप्रेक्षमाणस्य धनंजयस्य ॥

sa bhīmasenasya rathaṁ hatāśvo; mādrīsutaḥ karṇasutābhitaptaḥ । āpupluve siṁha ivācalāgraṁ; saṁprekṣamāṇasya dhanaṁjayasya ॥

62.32MBH-8-62-32

नकुलमथ विदित्वा छिन्नबाणासनासिं; विरथमरिशरार्तं कर्णपुत्रास्त्रभग्नम् । पवनधुतपताका ह्रादिनो वल्गिताश्वा; वरपुरुषनियत्तास्ते रथाः शीघ्रमीयुः ॥

nakulam atha viditvā chinnabāṇāsanāsiṁ; viratham ariśarārtaṁ karṇaputrāstrabhagnam । pavanadhutapatākā hrādino valgitāśvā; varapuruṣaniyattās te rathāḥ śīghram īyuḥ ॥

62.33MBH-8-62-33

द्रुपदसुतवरिष्ठाः पञ्च शैनेयषष्ठा; द्रुपददुहितृपुत्राः पञ्च चामित्रसाहाः । द्विरदरथनराश्वान्सूदयन्तस्त्वदीया;न्भुजगपतिनिकाशैर्मार्गणैरात्तशस्त्राः ॥

drupadasutavariṣṭhāḥ pañca śaineyaṣaṣṭhā; drupadaduhitr̥putrāḥ pañca cāmitrasāhāḥ । dviradarathanarāśvān sūdayantas tvadīyān; bhujagapatinikāśair mārgaṇair āttaśastrāḥ ॥

62.34MBH-8-62-34

अथ तव रथमुख्यास्तान्प्रतीयुस्त्वरन्तो; हृदिकसुतकृपौ च द्रौणिदुर्योधनौ च । शकुनिशुकवृकाश्च क्राथदेवावृधौ च; द्विरदजलदघोषैः स्यन्दनैः कार्मुकैश्च ॥

atha tava rathamukhyās tān pratīyus tvaranto; hr̥dikasutakr̥pau ca drauṇiduryodhanau ca । śakuniśukavr̥kāś ca krāthadevāvr̥dhau ca; dviradajaladaghoṣaiḥ syandanaiḥ kārmukaiś ca ॥

62.35MBH-8-62-35

तव नरवरवर्यास्तान्दशैकं च वीरा;न्प्रवरशरवराग्र्यैस्ताडयन्तोऽभ्यरुन्धन् । नवजलदसवर्णैर्हस्तिभिस्तानुदीयु;र्गिरिशिखरनिकाशैर्भीमवेगैः कुणिन्दाः ॥

tava naravaravaryās tān daśaikaṁ ca vīrān; pravaraśaravarāgryais tāḍayanto ’bhyarundhan । navajaladasavarṇair hastibhis tān udīyur; giriśikharanikāśair bhīmavegaiḥ kuṇindāḥ ॥

62.36MBH-8-62-36

सुकल्पिता हैमवता मदोत्कटा; रणाभिकामैः कृतिभिः समास्थिताः । सुवर्णजालावतता बभुर्गजा;स्तथा यथा वै जलदाः सविद्युतः ॥

sukalpitā haimavatā madotkaṭā; raṇābhikāmaiḥ kr̥tibhiḥ samāsthitāḥ । suvarṇajālāvatatā babhur gajās; tathā yathā vai jaladāḥ savidyutaḥ ॥

62.37MBH-8-62-37

कुणिन्दपुत्रो दशभिर्महायसैः; कृपं ससूताश्वमपीडयद्भृशम् । ततः शरद्वत्सुतसायकैर्हतः; सहैव नागेन पपात भूतले ॥

kuṇindaputro daśabhir mahāyasaiḥ; kr̥paṁ sasūtāśvam apīḍayad bhr̥śam । tataḥ śaradvatsutasāyakair hataḥ; sahaiva nāgena papāta bhūtale ॥

62.38MBH-8-62-38

कुणिन्दपुत्रावरजस्तु तोमरै;र्दिवाकरांशुप्रतिमैरयस्मयैः । रथं च विक्षोभ्य ननाद नर्दत;स्ततोऽस्य गान्धारपतिः शिरोऽहरत् ॥

kuṇindaputrāvarajas tu tomarair; divākarāṁśupratimair ayasmayaiḥ । rathaṁ ca vikṣobhya nanāda nardatas; tato ’sya gāndhārapatiḥ śiro ’harat ॥

62.39MBH-8-62-39

ततः कुणिन्देषु हतेषु तेष्वथ; प्रहृष्टरूपास्तव ते महारथाः । भृशं प्रदध्मुर्लवणाम्बुसंभवा;न्परांश्च बाणासनपाणयोऽभ्ययुः ॥

tataḥ kuṇindeṣu hateṣu teṣv atha; prahr̥ṣṭarūpās tava te mahārathāḥ । bhr̥śaṁ pradadhmur lavaṇāmbusaṁbhavān; parāṁś ca bāṇāsanapāṇayo ’bhyayuḥ ॥

62.40MBH-8-62-40

अथाभवद्युद्धमतीव दारुणं; पुनः कुरूणां सह पाण्डुसृञ्जयैः । शरासिशक्त्यृष्टिगदापरश्वधै;र्नराश्वनागासुहरं भृशाकुलम् ॥

athābhavad yuddham atīva dāruṇaṁ; punaḥ kurūṇāṁ saha pāṇḍusr̥ñjayaiḥ । śarāsiśaktyr̥ṣṭigadāparaśvadhair; narāśvanāgāsuharaṁ bhr̥śākulam ॥

62.41MBH-8-62-41

रथाश्वमातङ्गपदातिभिस्ततः; परस्परं विप्रहतापतन्क्षितौ । यथा सविद्युत्स्तनिता बलाहकाः; समास्थिता दिग्भ्य इवोग्रमारुतैः ॥

rathāśvamātaṅgapadātibhis tataḥ; parasparaṁ viprahatāpatan kṣitau । yathā savidyutstanitā balāhakāḥ; samāsthitā digbhya ivogramārutaiḥ ॥

62.42MBH-8-62-42

ततः शतानीकहतान्महागजां;स्तथा रथान्पत्तिगणांश्च तावकान् । जघान भोजश्च हयानथापत;न्विशस्त्रकृत्ताः कृतवर्मणा द्विपाः ॥

tataḥ śatānīkahatān mahāgajāṁs; tathā rathān pattigaṇāṁś ca tāvakān । jaghāna bhojaś ca hayān athāpatan; viśastrakr̥ttāḥ kr̥tavarmaṇā dvipāḥ ॥

62.43MBH-8-62-43

अथापरे द्रौणिशराहता द्विपा;स्त्रयः ससर्वायुधयोधकेतवः । निपेतुरुर्व्यां व्यसवः प्रपातिता;स्तथा यथा वज्रहता महाचलाः ॥

athāpare drauṇiśarāhatā dvipās; trayaḥ sasarvāyudhayodhaketavaḥ । nipetur urvyāṁ vyasavaḥ prapātitās; tathā yathā vajrahatā mahācalāḥ ॥

62.44MBH-8-62-44

कुणिन्दराजावरजादनन्तरः; स्तनान्तरे पत्रिवरैरताडयत् । तवात्मजं तस्य तवात्मजः शरैः; शितैः शरीरं बिभिदे द्विपं च तम् ॥

kuṇindarājāvarajād anantaraḥ; stanāntare patrivarair atāḍayat । tavātmajaṁ tasya tavātmajaḥ śaraiḥ; śitaiḥ śarīraṁ bibhide dvipaṁ ca tam ॥

62.45MBH-8-62-45

स नागराजः सह राजसूनुना; पपात रक्तं बहु सर्वतः क्षरन् । शचीशवज्रप्रहतोऽम्बुदागमे; यथा जलं गैरिकपर्वतस्तथा ॥

sa nāgarājaḥ saha rājasūnunā; papāta raktaṁ bahu sarvataḥ kṣaran । śacīśavajraprahato ’mbudāgame; yathā jalaṁ gairikaparvatas tathā ॥

62.46MBH-8-62-46

कुणिन्दपुत्रप्रहितोऽपरद्विपः; शुकं ससूताश्वरथं व्यपोथयत् । ततोऽपतत्क्राथशराभिदारितः; सहेश्वरो वज्रहतो यथा गिरिः ॥

kuṇindaputraprahito ’paradvipaḥ; śukaṁ sasūtāśvarathaṁ vyapothayat । tato ’patat krāthaśarābhidāritaḥ; saheśvaro vajrahato yathā giriḥ ॥

62.47MBH-8-62-47

रथी द्विपस्थेन हतोऽपतच्छरैः; क्राथाधिपः पर्वतजेन दुर्जयः । सवाजिसूतेष्वसनस्तथापत;द्यथा महावातहतो महाद्रुमः ॥

rathī dvipasthena hato ’patac charaiḥ; krāthādhipaḥ parvatajena durjayaḥ । savājisūteṣvasanas tathāpatad; yathā mahāvātahato mahādrumaḥ ॥

62.48MBH-8-62-48

वृको द्विपस्थं गिरिराजवासिनं; भृशं शरैर्द्वादशभिः पराभिनत् । ततो वृकं साश्वरथं महाजवं; त्वरंश्चतुर्भिश्चरणे व्यपोथयत् ॥

vr̥ko dvipasthaṁ girirājavāsinaṁ; bhr̥śaṁ śarair dvādaśabhiḥ parābhinat । tato vr̥kaṁ sāśvarathaṁ mahājavaṁ; tvaraṁś caturbhiś caraṇe vyapothayat ॥

62.49MBH-8-62-49

स नागराजः सनियन्तृकोऽपत;त्पराहतो बभ्रुसुतेषुभिर्भृशम् । स चापि देवावृधसूनुरर्दितः; पपात नुन्नः सहदेवसूनुना ॥

sa nāgarājaḥ saniyantr̥ko ’patat; parāhato babhrusuteṣubhir bhr̥śam । sa cāpi devāvr̥dhasūnur arditaḥ; papāta nunnaḥ sahadevasūnunā ॥

62.50MBH-8-62-50

विषाणपोत्रापरगात्रघातिना; गजेन हन्तुं शकुनेः कुणिन्दजः । जगाम वेगेन भृशार्दयंश्च तं; ततोऽस्य गान्धारपतिः शिरोऽहरत् ॥

viṣāṇapotrāparagātraghātinā; gajena hantuṁ śakuneḥ kuṇindajaḥ । jagāma vegena bhr̥śārdayaṁś ca taṁ; tato ’sya gāndhārapatiḥ śiro ’harat ॥

62.51MBH-8-62-51

ततः शतानीकहता महागजा; हया रथाः पत्तिगणाश्च तावकाः । सुपर्णवातप्रहता यथा नगा;स्तथा गता गामवशा विचूर्णिताः ॥

tataḥ śatānīkahatā mahāgajā; hayā rathāḥ pattigaṇāś ca tāvakāḥ । suparṇavātaprahatā yathā nagās; tathā gatā gām avaśā vicūrṇitāḥ ॥

62.52MBH-8-62-52

ततोऽभ्यविध्यद्बहुभिः शितैः शरैः; कुणिन्दपुत्रो नकुलात्मजं स्मयन् । ततोऽस्य कायान्निचकर्त नाकुलिः; शिरः क्षुरेणाम्बुजसंनिभाननम् ॥

tato ’bhyavidhyad bahubhiḥ śitaiḥ śaraiḥ; kuṇindaputro nakulātmajaṁ smayan । tato ’sya kāyān nicakarta nākuliḥ; śiraḥ kṣureṇāmbujasaṁnibhānanam ॥

62.53MBH-8-62-53

ततः शतानीकमविध्यदाशुगै;स्त्रिभिः शितैः कर्णसुतोऽर्जुनं त्रिभिः । त्रिभिश्च भीमं नकुलं च सप्तभि;र्जनार्दनं द्वादशभिश्च सायकैः ॥

tataḥ śatānīkam avidhyad āśugais; tribhiḥ śitaiḥ karṇasuto ’rjunaṁ tribhiḥ । tribhiś ca bhīmaṁ nakulaṁ ca saptabhir; janārdanaṁ dvādaśabhiś ca sāyakaiḥ ॥

62.54MBH-8-62-54

तदस्य कर्मातिमनुष्यकर्मणः; समीक्ष्य हृष्टाः कुरवोऽभ्यपूजयन् । पराक्रमज्ञास्तु धनंजयस्य ते; हुतोऽयमग्नाविति तं तु मेनिरे ॥

tad asya karmātimanuṣyakarmaṇaḥ; samīkṣya hr̥ṣṭāḥ kuravo ’bhyapūjayan । parākramajñās tu dhanaṁjayasya te; huto ’yam agnāv iti taṁ tu menire ॥

62.55MBH-8-62-55

ततः किरीटी परवीरघाती; हताश्वमालोक्य नरप्रवीरम् । तमभ्यधावद्वृषसेनमाहवे; स सूतजस्य प्रमुखे स्थितं तदा ॥

tataḥ kirīṭī paravīraghātī; hatāśvam ālokya narapravīram । tam abhyadhāvad vr̥ṣasenam āhave; sa sūtajasya pramukhe sthitaṁ tadā ॥

62.56MBH-8-62-56

तमापतन्तं नरवीरमुग्रं; महाहवे बाणसहस्रधारिणम् । अभ्यापतत्कर्णसुतो महारथो; यथैव चेन्द्रं नमुचिः पुरातने ॥

tam āpatantaṁ naravīram ugraṁ; mahāhave bāṇasahasradhāriṇam । abhyāpatat karṇasuto mahāratho; yathaiva cendraṁ namuciḥ purātane ॥

62.57MBH-8-62-57

ततोऽद्भुतेनैकशतेन पार्थं; शरैर्विद्ध्वा सूतपुत्रस्य पुत्रः । ननाद नादं सुमहानुभावो; विद्ध्वेव शक्रं नमुचिः पुरा वै ॥

tato ’dbhutenaikaśatena pārthaṁ; śarair viddhvā sūtaputrasya putraḥ । nanāda nādaṁ sumahānubhāvo; viddhveva śakraṁ namuciḥ purā vai ॥

62.58MBH-8-62-58

पुनः स पार्थं वृषसेन उग्रै;र्बाणैरविध्यद्भुजमूलमध्ये । तथैव कृष्णं नवभिः समार्दय;त्पुनश्च पार्थं दशभिः शिताग्रैः ॥

punaḥ sa pārthaṁ vr̥ṣasena ugrair; bāṇair avidhyad bhujamūlamadhye । tathaiva kr̥ṣṇaṁ navabhiḥ samārdayat; punaś ca pārthaṁ daśabhiḥ śitāgraiḥ ॥

62.59MBH-8-62-59

ततः किरीटी रणमूर्ध्नि कोपा;त्कृत्वा त्रिशाखां भ्रुकुटिं ललाटे । मुमोच बाणान्विशिखान्महात्मा; वधाय राजन्सूतपुत्रस्य संख्ये ॥

tataḥ kirīṭī raṇamūrdhni kopāt; kr̥tvā triśākhāṁ bhrukuṭiṁ lalāṭe । mumoca bāṇān viśikhān mahātmā; vadhāya rājan sūtaputrasya saṁkhye ॥

62.60MBH-8-62-60

विव्याध चैनं दशभिः पृषत्कै;र्मर्मस्वसक्तं प्रसभं किरीटी । चिच्छेद चास्येष्वसनं भुजौ च; क्षुरैश्चतुर्भिः शिर एव चोग्रैः ॥

vivyādha cainaṁ daśabhiḥ pr̥ṣatkair; marmasv asaktaṁ prasabhaṁ kirīṭī । ciccheda cāsyeṣvasanaṁ bhujau ca; kṣuraiś caturbhiḥ śira eva cograiḥ ॥

62.61MBH-8-62-61

स पार्थबाणाभिहतः पपात; रथाद्विबाहुर्विशिरा धरायाम् । सुपुष्पितः पर्णधरोऽतिकायो; वातेरितः शाल इवाद्रिशृङ्गात् ॥

sa pārthabāṇābhihataḥ papāta; rathād vibāhur viśirā dharāyām । supuṣpitaḥ parṇadharo ’tikāyo; vāteritaḥ śāla ivādriśr̥ṅgāt ॥

62.62MBH-8-62-62

तं प्रेक्ष्य बाणाभिहतं पतन्तं; रथात्सुतं सूतजः क्षिप्रकारी । रथं रथेनाशु जगाम वेगा;त्किरीटिनः पुत्रवधाभितप्तः ॥

taṁ prekṣya bāṇābhihataṁ patantaṁ; rathāt sutaṁ sūtajaḥ kṣiprakārī । rathaṁ rathenāśu jagāma vegāt; kirīṭinaḥ putravadhābhitaptaḥ ॥