Adhyāya 87

संजय उवाच । धर्मराजस्य तद्वाक्यं निशम्य शिनिपुंगवः । पार्थाच्च भयमाशङ्कन्परित्यागान्महीपतेः ॥

saṁjaya uvāca । dharmarājasya tad vākyaṁ niśamya śinipuṁgavaḥ । pārthāc ca bhayam āśaṅkan parityāgān mahīpateḥ ॥

अपवादं ह्यात्मनश्च लोकाद्रक्षन्विशेषतः । न मां भीत इति ब्रूयुरायान्तं फल्गुनं प्रति ॥

apavādaṁ hy ātmanaś ca lokād rakṣan viśeṣataḥ । na māṁ bhīta iti brūyur āyāntaṁ phalgunaṁ prati ॥

निश्चित्य बहुधैवं स सात्यकिर्युद्धदुर्मदः । धर्मराजमिदं वाक्यमब्रवीत्पुरुषर्षभ ॥

niścitya bahudhaivaṁ sa sātyakir yuddhadurmadaḥ । dharmarājam idaṁ vākyam abravīt puruṣarṣabha ॥

कृतां चेन्मन्यसे रक्षां स्वस्ति तेऽस्तु विशां पते । अनुयास्यामि बीभत्सुं करिष्ये वचनं तव ॥

kr̥tāṁ cen manyase rakṣāṁ svasti te ’stu viśāṁ pate । anuyāsyāmi bībhatsuṁ kariṣye vacanaṁ tava ॥

न हि मे पाण्डवात्कश्चित्त्रिषु लोकेषु विद्यते । यो वै प्रियतरो राजन्सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥

na hi me pāṇḍavāt kaś cit triṣu lokeṣu vidyate । yo vai priyataro rājan satyam etad bravīmi te ॥

तस्याहं पदवीं यास्ये संदेशात्तव मानद । त्वत्कृते न च मे किंचिदकर्तव्यं कथंचन ॥

tasyāhaṁ padavīṁ yāsye saṁdeśāt tava mānada । tvatkr̥te na ca me kiṁ cid akartavyaṁ kathaṁ cana ॥

यथा हि मे गुरोर्वाक्यं विशिष्टं द्विपदां वर । तथा तवापि वचनं विशिष्टतरमेव मे ॥

yathā hi me guror vākyaṁ viśiṣṭaṁ dvipadāṁ vara । tathā tavāpi vacanaṁ viśiṣṭataram eva me ॥

प्रिये हि तव वर्तेते भ्रातरौ कृष्णपाण्डवौ । तयोः प्रिये स्थितं चैव विद्धि मां राजपुंगव ॥

priye hi tava vartete bhrātarau kr̥ṣṇapāṇḍavau । tayoḥ priye sthitaṁ caiva viddhi māṁ rājapuṁgava ॥

तवाज्ञां शिरसा गृह्य पाण्डवार्थमहं प्रभो । भित्त्वेदं दुर्भिदं सैन्यं प्रयास्ये नरसत्तम ॥

tavājñāṁ śirasā gr̥hya pāṇḍavārtham ahaṁ prabho । bhittvedaṁ durbhidaṁ sainyaṁ prayāsye narasattama ॥

द्रोणानीकं विशाम्येष क्रुद्धो झष इवार्णवम् । तत्र यास्यामि यत्रासौ राजन्राजा जयद्रथः ॥

droṇānīkaṁ viśāmy eṣa kruddho jhaṣa ivārṇavam । tatra yāsyāmi yatrāsau rājan rājā jayadrathaḥ ॥

यत्र सेनां समाश्रित्य भीतस्तिष्ठति पाण्डवात् । गुप्तो रथवरश्रेष्ठैर्द्रौणिकर्णकृपादिभिः ॥

yatra senāṁ samāśritya bhītas tiṣṭhati pāṇḍavāt । gupto rathavaraśreṣṭhair drauṇikarṇakr̥pādibhiḥ ॥

इतस्त्रियोजनं मन्ये तमध्वानं विशां पते । यत्र तिष्ठति पार्थोऽसौ जयद्रथवधोद्यतः ॥

itas triyojanaṁ manye tam adhvānaṁ viśāṁ pate । yatra tiṣṭhati pārtho ’sau jayadrathavadhodyataḥ ॥

त्रियोजनगतस्यापि तस्य यास्याम्यहं पदम् । आसैन्धववधाद्राजन्सुदृढेनान्तरात्मना ॥

triyojanagatasyāpi tasya yāsyāmy ahaṁ padam । āsaindhavavadhād rājan sudr̥ḍhenāntarātmanā ॥

अनादिष्टस्तु गुरुणा को नु युध्येत मानवः । आदिष्टस्तु त्वया राजन्को न युध्येत मादृशः । अभिजानामि तं देशं यत्र यास्याम्यहं प्रभो ॥

anādiṣṭas tu guruṇā ko nu yudhyeta mānavaḥ । ādiṣṭas tu tvayā rājan ko na yudhyeta mādr̥śaḥ । abhijānāmi taṁ deśaṁ yatra yāsyāmy ahaṁ prabho ॥

हुडशक्तिगदाप्रासखड्गचर्मर्ष्टितोमरम् । इष्वस्त्रवरसंबाधं क्षोभयिष्ये बलार्णवम् ॥

huḍaśaktigadāprāsakhaḍgacarmarṣṭitomaram । iṣvastravarasaṁbādhaṁ kṣobhayiṣye balārṇavam ॥

यदेतत्कुञ्जरानीकं साहस्रमनुपश्यसि । कुलमञ्जनकं नाम यत्रैते वीर्यशालिनः ॥

yad etat kuñjarānīkaṁ sāhasram anupaśyasi । kulam añjanakaṁ nāma yatraite vīryaśālinaḥ ॥

आस्थिता बहुभिर्म्लेच्छैर्युद्धशौण्डैः प्रहारिभिः । नागा मेघनिभा राजन्क्षरन्त इव तोयदाः ॥

āsthitā bahubhir mlecchair yuddhaśauṇḍaiḥ prahāribhiḥ । nāgā meghanibhā rājan kṣaranta iva toyadāḥ ॥

नैते जातु निवर्तेरन्प्रेषिता हस्तिसादिभिः । अन्यत्र हि वधादेषां नास्ति राजन्पराजयः ॥

naite jātu nivarteran preṣitā hastisādibhiḥ । anyatra hi vadhād eṣāṁ nāsti rājan parājayaḥ ॥

अथ यान्रथिनो राजन्समन्तादनुपश्यसि । एते रुक्मरथा नाम राजपुत्रा महारथाः ॥

atha yān rathino rājan samantād anupaśyasi । ete rukmarathā nāma rājaputrā mahārathāḥ ॥

रथेष्वस्त्रेषु निपुणा नागेषु च विशां पते । धनुर्वेदे गताः पारं मुष्टियुद्धे च कोविदाः ॥

ratheṣv astreṣu nipuṇā nāgeṣu ca viśāṁ pate । dhanurvede gatāḥ pāraṁ muṣṭiyuddhe ca kovidāḥ ॥

गदायुद्धविशेषज्ञा नियुद्धकुशलास्तथा । खड्गप्रहरणे युक्ताः संपाते चासिचर्मणोः ॥

gadāyuddhaviśeṣajñā niyuddhakuśalās tathā । khaḍgapraharaṇe yuktāḥ saṁpāte cāsicarmaṇoḥ ॥

शूराश्च कृतविद्याश्च स्पर्धन्ते च परस्परम् । नित्यं च समरे राजन्विजिगीषन्ति मानवान् ॥

śūrāś ca kr̥tavidyāś ca spardhante ca parasparam । nityaṁ ca samare rājan vijigīṣanti mānavān ॥

कर्णेन विजिता राजन्दुःशासनमनुव्रताः । एतांस्तु वासुदेवोऽपि रथोदारान्प्रशंसति ॥

karṇena vijitā rājan duḥśāsanam anuvratāḥ । etāṁs tu vāsudevo ’pi rathodārān praśaṁsati ॥

सततं प्रियकामाश्च कर्णस्यैते वशे स्थिताः । तस्यैव वचनाद्राजन्निवृत्ताः श्वेतवाहनात् ॥

satataṁ priyakāmāś ca karṇasyaite vaśe sthitāḥ । tasyaiva vacanād rājan nivr̥ttāḥ śvetavāhanāt ॥

ते न क्षता न च श्रान्ता दृढावरणकार्मुकाः । मदर्थं विष्ठिता नूनं धार्तराष्ट्रस्य शासनात् ॥

te na kṣatā na ca śrāntā dr̥ḍhāvaraṇakārmukāḥ । madarthaṁ viṣṭhitā nūnaṁ dhārtarāṣṭrasya śāsanāt ॥

एतान्प्रमथ्य संग्रामे प्रियार्थं तव कौरव । प्रयास्यामि ततः पश्चात्पदवीं सव्यसाचिनः ॥

etān pramathya saṁgrāme priyārthaṁ tava kaurava । prayāsyāmi tataḥ paścāt padavīṁ savyasācinaḥ ॥

यांस्त्वेतानपरान्राजन्नागान्सप्तशतानि च । प्रेक्षसे वर्मसंछन्नान्किरातैः समधिष्ठितान् ॥

yāṁs tv etān aparān rājan nāgān saptaśatāni ca । prekṣase varmasaṁchannān kirātaiḥ samadhiṣṭhitān ॥

किरातराजो यान्प्रादाद्गृहीतः सव्यसाचिना । स्वलंकृतांस्तथा प्रेष्यानिच्छञ्जीवितमात्मनः ॥

kirātarājo yān prādād gr̥hītaḥ savyasācinā । svalaṁkr̥tāṁs tathā preṣyān icchañ jīvitam ātmanaḥ ॥

आसन्नेते पुरा राजंस्तव कर्मकरा दृढम् । त्वामेवाद्य युयुत्सन्ते पश्य कालस्य पर्ययम् ॥

āsann ete purā rājaṁs tava karmakarā dr̥ḍham । tvām evādya yuyutsante paśya kālasya paryayam ॥

तेषामेते महामात्राः किराता युद्धदुर्मदाः । हस्तिशिक्षाविदश्चैव सर्वे चैवाग्नियोनयः ॥

teṣām ete mahāmātrāḥ kirātā yuddhadurmadāḥ । hastiśikṣāvidaś caiva sarve caivāgniyonayaḥ ॥

एते विनिर्जिताः सर्वे संग्रामे सव्यसाचिना । मदर्थमद्य संयत्ता दुर्योधनवशानुगाः ॥

ete vinirjitāḥ sarve saṁgrāme savyasācinā । madartham adya saṁyattā duryodhanavaśānugāḥ ॥

एतान्भित्त्वा शरै राजन्किरातान्युद्धदुर्मदान् । सैन्धवस्य वधे युक्तमनुयास्यामि पाण्डवम् ॥

etān bhittvā śarai rājan kirātān yuddhadurmadān । saindhavasya vadhe yuktam anuyāsyāmi pāṇḍavam ॥

ये त्वेते सुमहानागा अञ्जनस्य कुलोद्भवाः । कर्कशाश्च विनीताश्च प्रभिन्नकरटामुखाः ॥

ye tv ete sumahānāgā añjanasya kulodbhavāḥ । karkaśāś ca vinītāś ca prabhinnakaraṭāmukhāḥ ॥

जाम्बूनदमयैः सर्वैर्वर्मभिः सुविभूषिताः । लब्धलक्ष्या रणे राजन्नैरावणसमा युधि ॥

jāmbūnadamayaiḥ sarvair varmabhiḥ suvibhūṣitāḥ । labdhalakṣyā raṇe rājann airāvaṇasamā yudhi ॥

उत्तरात्पर्वतादेते तीक्ष्णैर्दस्युभिरास्थिताः । कर्कशैः प्रवरैर्योधैः कार्ष्णायसतनुच्छदैः ॥

uttarāt parvatād ete tīkṣṇair dasyubhir āsthitāḥ । karkaśaiḥ pravarair yodhaiḥ kārṣṇāyasatanucchadaiḥ ॥

सन्ति गोयोनयश्चात्र सन्ति वानरयोनयः । अनेकयोनयश्चान्ये तथा मानुषयोनयः ॥

santi goyonayaś cātra santi vānarayonayaḥ । anekayonayaś cānye tathā mānuṣayonayaḥ ॥

अनीकमसतामेतद्धूमवर्णमुदीर्यते । म्लेच्छानां पापकर्तॄणां हिमवद्दुर्गवासिनाम् ॥

anīkam asatām etad dhūmavarṇam udīryate । mlecchānāṁ pāpakartr̥̄ṇāṁ himavaddurgavāsinām ॥

एतद्दुर्योधनो लब्ध्वा समग्रं नागमण्डलम् । कृपं च सौमदत्तिं च द्रोणं च रथिनां वरम् ॥

etad duryodhano labdhvā samagraṁ nāgamaṇḍalam । kr̥paṁ ca saumadattiṁ ca droṇaṁ ca rathināṁ varam ॥

सिन्धुराजं तथा कर्णमवमन्यत पाण्डवान् । कृतार्थमथ चात्मानं मन्यते कालचोदितः ॥

sindhurājaṁ tathā karṇam avamanyata pāṇḍavān । kr̥tārtham atha cātmānaṁ manyate kālacoditaḥ ॥

ते च सर्वेऽनुसंप्राप्ता मम नाराचगोचरम् । न विमोक्ष्यन्ति कौन्तेय यद्यपि स्युर्मनोजवाः ॥

te ca sarve ’nusaṁprāptā mama nārācagocaram । na vimokṣyanti kaunteya yady api syur manojavāḥ ॥

तेन संभाविता नित्यं परवीर्योपजीविना । विनाशमुपयास्यन्ति मच्छरौघनिपीडिताः ॥

tena saṁbhāvitā nityaṁ paravīryopajīvinā । vināśam upayāsyanti maccharaughanipīḍitāḥ ॥

ये त्वेते रथिनो राजन्दृश्यन्ते काञ्चनध्वजाः । एते दुर्वारणा नाम काम्बोजा यदि ते श्रुताः ॥

ye tv ete rathino rājan dr̥śyante kāñcanadhvajāḥ । ete durvāraṇā nāma kāmbojā yadi te śrutāḥ ॥

शूराश्च कृतविद्याश्च धनुर्वेदे च निष्ठिताः । संहताश्च भृशं ह्येते अन्योन्यस्य हितैषिणः ॥

śūrāś ca kr̥tavidyāś ca dhanurvede ca niṣṭhitāḥ । saṁhatāś ca bhr̥śaṁ hy ete anyonyasya hitaiṣiṇaḥ ॥

अक्षौहिण्यश्च संरब्धा धार्तराष्ट्रस्य भारत । यत्ता मदर्थं तिष्ठन्ति कुरुवीराभिरक्षिताः ॥

akṣauhiṇyaś ca saṁrabdhā dhārtarāṣṭrasya bhārata । yattā madarthaṁ tiṣṭhanti kuruvīrābhirakṣitāḥ ॥

अप्रमत्ता महाराज मामेव प्रत्युपस्थिताः । तांस्त्वहं प्रमथिष्यामि तृणानीव हुताशनः ॥

apramattā mahārāja mām eva pratyupasthitāḥ । tāṁs tv ahaṁ pramathiṣyāmi tr̥ṇānīva hutāśanaḥ ॥

तस्मात्सर्वानुपासङ्गान्सर्वोपकरणानि च । रथे कुर्वन्तु मे राजन्यथावद्रथकल्पकाः ॥

tasmāt sarvān upāsaṅgān sarvopakaraṇāni ca । rathe kurvantu me rājan yathāvad rathakalpakāḥ ॥

अस्मिंस्तु खलु संग्रामे ग्राह्यं विविधमायुधम् । यथोपदिष्टमाचार्यैः कार्यः पञ्चगुणो रथः ॥

asmiṁs tu khalu saṁgrāme grāhyaṁ vividham āyudham । yathopadiṣṭam ācāryaiḥ kāryaḥ pañcaguṇo rathaḥ ॥

काम्बोजैर्हि समेष्यामि क्रुद्धैराशीविषोपमैः । नानाशस्त्रसमावापैर्विविधायुधयोधिभिः ॥

kāmbojair hi sameṣyāmi kruddhair āśīviṣopamaiḥ । nānāśastrasamāvāpair vividhāyudhayodhibhiḥ ॥

किरातैश्च समेष्यामि विषकल्पैः प्रहारिभिः । लालितैः सततं राज्ञा दुर्योधनहितैषिभिः ॥

kirātaiś ca sameṣyāmi viṣakalpaiḥ prahāribhiḥ । lālitaiḥ satataṁ rājñā duryodhanahitaiṣibhiḥ ॥

शकैश्चापि समेष्यामि शक्रतुल्यपराक्रमैः । अग्निकल्पैर्दुराधर्षैः प्रदीप्तैरिव पावकैः ॥

śakaiś cāpi sameṣyāmi śakratulyaparākramaiḥ । agnikalpair durādharṣaiḥ pradīptair iva pāvakaiḥ ॥

तथान्यैर्विविधैर्योधैः कालकल्पैर्दुरासदैः । समेष्यामि रणे राजन्बहुभिर्युद्धदुर्मदैः ॥

tathānyair vividhair yodhaiḥ kālakalpair durāsadaiḥ । sameṣyāmi raṇe rājan bahubhir yuddhadurmadaiḥ ॥

तस्माद्वै वाजिनो मुख्या विश्रान्ताः शुभलक्षणाः । उपावृत्ताश्च पीताश्च पुनर्युज्यन्तु मे रथे ॥

tasmād vai vājino mukhyā viśrāntāḥ śubhalakṣaṇāḥ । upāvr̥ttāś ca pītāś ca punar yujyantu me rathe ॥

तस्य सर्वानुपासङ्गान्सर्वोपकरणानि च । रथे प्रास्थापयद्राजा शस्त्राणि विविधानि च ॥

tasya sarvān upāsaṅgān sarvopakaraṇāni ca । rathe prāsthāpayad rājā śastrāṇi vividhāni ca ॥

ततस्तान्सर्वतो मुक्त्वा सदश्वांश्चतुरो जनाः । रसवत्पाययामासुः पानं मदसमीरिणम् ॥

tatas tān sarvato muktvā sadaśvāṁś caturo janāḥ । rasavat pāyayām āsuḥ pānaṁ madasamīriṇam ॥

पीतोपवृत्तान्स्नातांश्च जग्धान्नान्समलंकृतान् । विनीतशल्यांस्तुरगांश्चतुरो हेममालिनः ॥

pītopavr̥ttān snātāṁś ca jagdhānnān samalaṁkr̥tān । vinītaśalyāṁs turagāṁś caturo hemamālinaḥ ॥

तान्यत्तान्रुक्मवर्णाभान्विनीताञ्शीघ्रगामिनः । संहृष्टमनसोऽव्यग्रान्विधिवत्कल्पिते रथे ॥

tān yattān rukmavarṇābhān vinītāñ śīghragāminaḥ । saṁhr̥ṣṭamanaso ’vyagrān vidhivat kalpite rathe ॥

महाध्वजेन सिंहेन हेमकेसरमालिना । संवृते केतनैर्हेमैर्मणिविद्रुमचित्रितैः । पाण्डुराभ्रप्रकाशाभिः पताकाभिरलंकृते ॥

mahādhvajena siṁhena hemakesaramālinā । saṁvr̥te ketanair hemair maṇividrumacitritaiḥ । pāṇḍurābhraprakāśābhiḥ patākābhir alaṁkr̥te ॥

हेमदण्डोच्छ्रितच्छत्रे बहुशस्त्रपरिच्छदे । योजयामास विधिवद्धेमभाण्डविभूषितान् ॥

hemadaṇḍocchritacchatre bahuśastraparicchade । yojayām āsa vidhivad dhemabhāṇḍavibhūṣitān ॥

दारुकस्यानुजो भ्राता सूतस्तस्य प्रियः सखा । न्यवेदयद्रथं युक्तं वासवस्येव मातलिः ॥

dārukasyānujo bhrātā sūtas tasya priyaḥ sakhā । nyavedayad rathaṁ yuktaṁ vāsavasyeva mātaliḥ ॥

ततः स्नातः शुचिर्भूत्वा कृतकौतुकमङ्गलः । स्नातकानां सहस्रस्य स्वर्णनिष्कानदापयत् । आशीर्वादैः परिष्वक्तः सात्यकिः श्रीमतां वरः ॥

tataḥ snātaḥ śucir bhūtvā kr̥takautukamaṅgalaḥ । snātakānāṁ sahasrasya svarṇaniṣkān adāpayat । āśīrvādaiḥ pariṣvaktaḥ sātyakiḥ śrīmatāṁ varaḥ ॥

ततः स मधुपर्कार्हः पीत्वा कैलावतं मधु । लोहिताक्षो बभौ तत्र मदविह्वललोचनः ॥

tataḥ sa madhuparkārhaḥ pītvā kailāvataṁ madhu । lohitākṣo babhau tatra madavihvalalocanaḥ ॥

आलभ्य वीरकांस्यं च हर्षेण महतान्वितः । द्विगुणीकृततेजा हि प्रज्वलन्निव पावकः । उत्सङ्गे धनुरादाय सशरं रथिनां वरः ॥

ālabhya vīrakāṁsyaṁ ca harṣeṇa mahatānvitaḥ । dviguṇīkr̥tatejā hi prajvalann iva pāvakaḥ । utsaṅge dhanur ādāya saśaraṁ rathināṁ varaḥ ॥

कृतस्वस्त्ययनो विप्रैः कवची समलंकृतः । लाजैर्गन्धैस्तथा माल्यैः कन्याभिश्चाभिनन्दितः ॥

kr̥tasvastyayano vipraiḥ kavacī samalaṁkr̥taḥ । lājair gandhais tathā mālyaiḥ kanyābhiś cābhinanditaḥ ॥

युधिष्ठिरस्य चरणावभिवाद्य कृताञ्जलिः । तेन मूर्धन्युपाघ्रात आरुरोह महारथम् ॥

yudhiṣṭhirasya caraṇāv abhivādya kr̥tāñjaliḥ । tena mūrdhany upāghrāta āruroha mahāratham ॥

ततस्ते वाजिनो हृष्टाः सुपुष्टा वातरंहसः । अजय्या जैत्रमूहुस्तं विकुर्वन्तः स्म सैन्धवाः ॥

tatas te vājino hr̥ṣṭāḥ supuṣṭā vātaraṁhasaḥ । ajayyā jaitram ūhus taṁ vikurvantaḥ sma saindhavāḥ ॥

अथ हर्षपरीताङ्गः सात्यकिर्भीममब्रवीत् । त्वं भीम रक्ष राजानमेतत्कार्यतमं हि ते ॥

atha harṣaparītāṅgaḥ sātyakir bhīmam abravīt । tvaṁ bhīma rakṣa rājānam etat kāryatamaṁ hi te ॥

अहं भित्त्वा प्रवेक्ष्यामि कालपक्वमिदं बलम् । आयत्यां च तदात्वे च श्रेयो राज्ञोऽभिरक्षणम् ॥

ahaṁ bhittvā pravekṣyāmi kālapakvam idaṁ balam । āyatyāṁ ca tadātve ca śreyo rājño ’bhirakṣaṇam ॥

जानीषे मम वीर्यं त्वं तव चाहमरिंदम । तस्माद्भीम निवर्तस्व मम चेदिच्छसि प्रियम् ॥

jānīṣe mama vīryaṁ tvaṁ tava cāham ariṁdama । tasmād bhīma nivartasva mama ced icchasi priyam ॥

तथोक्तः सात्यकिं प्राह व्रज त्वं कार्यसिद्धये । अहं राज्ञः करिष्यामि रक्षां पुरुषसत्तम ॥

tathoktaḥ sātyakiṁ prāha vraja tvaṁ kāryasiddhaye । ahaṁ rājñaḥ kariṣyāmi rakṣāṁ puruṣasattama ॥

एवमुक्तः प्रत्युवाच भीमसेनं स माधवः । गच्छ गच्छ द्रुतं पार्थ ध्रुवोऽद्य विजयो मम ॥

evam uktaḥ pratyuvāca bhīmasenaṁ sa mādhavaḥ । gaccha gaccha drutaṁ pārtha dhruvo ’dya vijayo mama ॥

यन्मे स्निग्धोऽनुरक्तश्च त्वमद्य वशगः स्थितः । निमित्तानि च धन्यानि यथा भीम वदन्ति मे ॥

yan me snigdho ’nuraktaś ca tvam adya vaśagaḥ sthitaḥ । nimittāni ca dhanyāni yathā bhīma vadanti me ॥

निहते सैन्धवे पापे पाण्डवेन महात्मना । परिष्वजिष्ये राजानं धर्मात्मानं न संशयः ॥

nihate saindhave pāpe pāṇḍavena mahātmanā । pariṣvajiṣye rājānaṁ dharmātmānaṁ na saṁśayaḥ ॥

एतावदुक्त्वा भीमं तु विसृज्य च महामनाः । संप्रैक्षत्तावकं सैन्यं व्याघ्रो मृगगणानिव ॥

etāvad uktvā bhīmaṁ tu visr̥jya ca mahāmanāḥ । saṁpraikṣat tāvakaṁ sainyaṁ vyāghro mr̥gagaṇān iva ॥

तं दृष्ट्वा प्रविविक्षन्तं सैन्यं तव जनाधिप । भूय एवाभवन्मूढं सुभृशं चाप्यकम्पत ॥

taṁ dr̥ṣṭvā pravivikṣantaṁ sainyaṁ tava janādhipa । bhūya evābhavan mūḍhaṁ subhr̥śaṁ cāpy akampata ॥

ततः प्रयातः सहसा सैन्यं तव स सात्यकिः । दिदृक्षुरर्जुनं राजन्धर्मराजस्य शासनात् ॥

tataḥ prayātaḥ sahasā sainyaṁ tava sa sātyakiḥ । didr̥kṣur arjunaṁ rājan dharmarājasya śāsanāt ॥