Adhyāya 59

युधिष्ठिर उवाच । सुखेन रजनी व्युष्टा कच्चित्ते मधुसूदन । कच्चिज्ज्ञानानि सर्वाणि प्रसन्नानि तवाच्युत ॥

yudhiṣṭhira uvāca । sukhena rajanī vyuṣṭā kaccit te madhusūdana । kaccij jñānāni sarvāṇi prasannāni tavācyuta ॥

संजय उवाच । वासुदेवोऽपि तद्युक्तं पर्यपृच्छद्युधिष्ठिरम् । ततः क्षत्ता प्रकृतयो न्यवेदयदुपस्थिताः ॥

saṁjaya uvāca । vāsudevo ’pi tad yuktaṁ paryapr̥cchad yudhiṣṭhiram । tataḥ kṣattā prakr̥tayo nyavedayad upasthitāḥ ॥

अनुज्ञातश्च राज्ञा स प्रावेशयत तं जनम् । विराटं भीमसेनं च धृष्टद्युम्नं च सात्यकिम् ॥

anujñātaś ca rājñā sa prāveśayata taṁ janam । virāṭaṁ bhīmasenaṁ ca dhr̥ṣṭadyumnaṁ ca sātyakim ॥

शिखण्डिनं यमौ चैव चेकितानं च केकयान् । युयुत्सुं चैव कौरव्यं पाञ्चाल्यं चोत्तमौजसम् ॥

śikhaṇḍinaṁ yamau caiva cekitānaṁ ca kekayān । yuyutsuṁ caiva kauravyaṁ pāñcālyaṁ cottamaujasam ॥

एते चान्ये च बहवः क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभम् । उपतस्थुर्महात्मानं विविशुश्चासनेषु ते ॥

ete cānye ca bahavaḥ kṣatriyāḥ kṣatriyarṣabham । upatasthur mahātmānaṁ viviśuś cāsaneṣu te ॥

एकस्मिन्नासने वीरावुपविष्टौ महाबलौ । कृष्णश्च युयुधानश्च महात्मानौ महाद्युती ॥

ekasminn āsane vīrāv upaviṣṭau mahābalau । kr̥ṣṇaś ca yuyudhānaś ca mahātmānau mahādyutī ॥

ततो युधिष्ठिरस्तेषां शृण्वतां मधुसूदनम् । अब्रवीत्पुण्डरीकाक्षमाभाष्य मधुरं वचः ॥

tato yudhiṣṭhiras teṣāṁ śr̥ṇvatāṁ madhusūdanam । abravīt puṇḍarīkākṣam ābhāṣya madhuraṁ vacaḥ ॥

एकं त्वां वयमाश्रित्य सहस्राक्षमिवामराः । प्रार्थयामो जयं युद्धे शाश्वतानि सुखानि च ॥

ekaṁ tvāṁ vayam āśritya sahasrākṣam ivāmarāḥ । prārthayāmo jayaṁ yuddhe śāśvatāni sukhāni ca ॥

त्वं हि राज्यविनाशं च द्विषद्भिश्च निराक्रियाम् । क्लेशांश्च विविधान्कृष्ण सर्वांस्तानपि वेत्थ नः ॥

tvaṁ hi rājyavināśaṁ ca dviṣadbhiś ca nirākriyām । kleśāṁś ca vividhān kr̥ṣṇa sarvāṁs tān api vettha naḥ ॥

त्वयि सर्वेश सर्वेषामस्माकं भक्तवत्सल । सुखमायत्तमत्यर्थं यात्रा च मधुसूदन ॥

tvayi sarveśa sarveṣām asmākaṁ bhaktavatsala । sukham āyattam atyarthaṁ yātrā ca madhusūdana ॥

स तथा कुरु वार्ष्णेय यथा त्वयि मनो मम । अर्जुनस्य यथा सत्या प्रतिज्ञा स्याच्चिकीर्षिता ॥

sa tathā kuru vārṣṇeya yathā tvayi mano mama । arjunasya yathā satyā pratijñā syāc cikīrṣitā ॥

स भवांस्तारयत्वस्माद्दुःखामर्षमहार्णवात् । पारं तितीर्षतामद्य प्लवो नो भव माधव ॥

sa bhavāṁs tārayatv asmād duḥkhāmarṣamahārṇavāt । pāraṁ titīrṣatām adya plavo no bhava mādhava ॥

न हि तत्कुरुते संख्ये कार्तवीर्यसमस्त्वपि । रथी यत्कुरुते कृष्ण सारथिर्यत्नमास्थितः ॥

na hi tat kurute saṁkhye kārtavīryasamas tv api । rathī yat kurute kr̥ṣṇa sārathir yatnam āsthitaḥ ॥

वासुदेव उवाच । सामरेष्वपि लोकेषु सर्वेषु न तथाविधः । शरासनधरः कश्चिद्यथा पार्थो धनंजयः ॥

vāsudeva uvāca । sāmareṣv api lokeṣu sarveṣu na tathāvidhaḥ । śarāsanadharaḥ kaś cid yathā pārtho dhanaṁjayaḥ ॥

वीर्यवानस्त्रसंपन्नः पराक्रान्तो महाबलः । युद्धशौण्डः सदामर्षी तेजसा परमो नृणाम् ॥

vīryavān astrasaṁpannaḥ parākrānto mahābalaḥ । yuddhaśauṇḍaḥ sadāmarṣī tejasā paramo nr̥ṇām ॥

स युवा वृषभस्कन्धो दीर्घबाहुर्महाबलः । सिंहर्षभगतिः श्रीमान्द्विषतस्ते हनिष्यति ॥

sa yuvā vr̥ṣabhaskandho dīrghabāhur mahābalaḥ । siṁharṣabhagatiḥ śrīmān dviṣatas te haniṣyati ॥

अहं च तत्करिष्यामि यथा कुन्तीसुतोऽर्जुनः । धार्तराष्ट्रस्य सैन्यानि धक्ष्यत्यग्निरिवोत्थितः ॥

ahaṁ ca tat kariṣyāmi yathā kuntīsuto ’rjunaḥ । dhārtarāṣṭrasya sainyāni dhakṣyaty agnir ivotthitaḥ ॥

अद्य तं पापकर्माणं क्षुद्रं सौभद्रघातिनम् । अपुनर्दर्शनं मार्गमिषुभिः क्षेप्स्यतेऽर्जुनः ॥

adya taṁ pāpakarmāṇaṁ kṣudraṁ saubhadraghātinam । apunardarśanaṁ mārgam iṣubhiḥ kṣepsyate ’rjunaḥ ॥

तस्याद्य गृध्राः श्येनाश्च वडगोमायवस्तथा । भक्षयिष्यन्ति मांसानि ये चान्ये पुरुषादकाः ॥

tasyādya gr̥dhrāḥ śyenāś ca vaḍagomāyavas tathā । bhakṣayiṣyanti māṁsāni ye cānye puruṣādakāḥ ॥

यद्यस्य देवा गोप्तारः सेन्द्राः सर्वे तथाप्यसौ । राजधानीं यमस्याद्य हतः प्राप्स्यति संकुले ॥

yady asya devā goptāraḥ sendrāḥ sarve tathāpy asau । rājadhānīṁ yamasyādya hataḥ prāpsyati saṁkule ॥

निहत्य सैन्धवं जिष्णुरद्य त्वामुपयास्यति । विशोको विज्वरो राजन्भव भूतिपुरस्कृतः ॥

nihatya saindhavaṁ jiṣṇur adya tvām upayāsyati । viśoko vijvaro rājan bhava bhūtipuraskr̥taḥ ॥