Adhyāya 88

वैशंपायन उवाच । समागतान्वेदविदो राज्ञश्च पृथिवीश्वरान् । दृष्ट्वा युधिष्ठिरो राजा भीमसेनमथाब्रवीत् ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । samāgatān vedavido rājñaś ca pr̥thivīśvarān । dr̥ṣṭvā yudhiṣṭhiro rājā bhīmasenam athābravīt ॥

उपयाता नरव्याघ्रा य इमे जगदीश्वराः । एतेषां क्रियतां पूजा पूजार्हा हि नरेश्वराः ॥

upayātā naravyāghrā ya ime jagadīśvarāḥ । eteṣāṁ kriyatāṁ pūjā pūjārhā hi nareśvarāḥ ॥

इत्युक्तः स तथा चक्रे नरेन्द्रेण यशस्विना । भीमसेनो महातेजा यमाभ्यां सह भारत ॥

ity uktaḥ sa tathā cakre narendreṇa yaśasvinā । bhīmaseno mahātejā yamābhyāṁ saha bhārata ॥

अथाभ्यगच्छद्गोविन्दो वृष्णिभिः सह धर्मजम् । बलदेवं पुरस्कृत्य सर्वप्राणभृतां वरः ॥

athābhyagacchad govindo vr̥ṣṇibhiḥ saha dharmajam । baladevaṁ puraskr̥tya sarvaprāṇabhr̥tāṁ varaḥ ॥

युयुधानेन सहितः प्रद्युम्नेन गदेन च । निशठेनाथ साम्बेन तथैव कृतवर्मणा ॥

yuyudhānena sahitaḥ pradyumnena gadena ca । niśaṭhenātha sāmbena tathaiva kr̥tavarmaṇā ॥

तेषामपि परां पूजां चक्रे भीमो महाभुजः । विविशुस्ते च वेश्मानि रत्नवन्ति नरर्षभाः ॥

teṣām api parāṁ pūjāṁ cakre bhīmo mahābhujaḥ । viviśus te ca veśmāni ratnavanti nararṣabhāḥ ॥

युधिष्ठिरसमीपे तु कथान्ते मधुसूदनः । अर्जुनं कथयामास बहुसंग्रामकर्शितम् ॥

yudhiṣṭhirasamīpe tu kathānte madhusūdanaḥ । arjunaṁ kathayām āsa bahusaṁgrāmakarśitam ॥

स तं पप्रच्छ कौन्तेयः पुनः पुनररिंदमम् । धर्मराड्भ्रातरं जिष्णुं समाचष्ट जगत्पतिः ॥

sa taṁ papraccha kaunteyaḥ punaḥ punar ariṁdamam । dharmarāḍ bhrātaraṁ jiṣṇuṁ samācaṣṭa jagatpatiḥ ॥

आगमद्द्वारकावासी ममाप्तः पुरुषो नृप । योऽद्राक्षीत्पाण्डवश्रेष्ठं बहुसंग्रामकर्शितम् ॥

āgamad dvārakāvāsī mamāptaḥ puruṣo nr̥pa । yo ’drākṣīt pāṇḍavaśreṣṭhaṁ bahusaṁgrāmakarśitam ॥

समीपे च महाबाहुमाचष्ट च मम प्रभो । कुरु कार्याणि कौन्तेय हयमेधार्थसिद्धये ॥

samīpe ca mahābāhum ācaṣṭa ca mama prabho । kuru kāryāṇi kaunteya hayamedhārthasiddhaye ॥

इत्युक्तः प्रत्युवाचैनं धर्मराजो युधिष्ठिरः । दिष्ट्या स कुशली जिष्णुरुपयाति च माधव ॥

ity uktaḥ pratyuvācainaṁ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ । diṣṭyā sa kuśalī jiṣṇur upayāti ca mādhava ॥

तव यत्संदिदेशासौ पाण्डवानां बलाग्रणीः । तदाख्यातुमिहेच्छामि भवता यदुनन्दन ॥

tava yat saṁdideśāsau pāṇḍavānāṁ balāgraṇīḥ । tad ākhyātum ihecchāmi bhavatā yadunandana ॥

इत्युक्ते राजशार्दूल वृष्ण्यन्धकपतिस्तदा । प्रोवाचेदं वचो वाग्मी धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ॥

ity ukte rājaśārdūla vr̥ṣṇyandhakapatis tadā । provācedaṁ vaco vāgmī dharmātmānaṁ yudhiṣṭhiram ॥

इदमाह महाराज पार्थवाक्यं नरः स माम् । वाच्यो युधिष्ठिरः कृष्ण काले वाक्यमिदं मम ॥

idam āha mahārāja pārthavākyaṁ naraḥ sa mām । vācyo yudhiṣṭhiraḥ kr̥ṣṇa kāle vākyam idaṁ mama ॥

आगमिष्यन्ति राजानः सर्वतः कौरवान्प्रति । तेषामेकैकशः पूजा कार्येत्येतत्क्षमं हि नः ॥

āgamiṣyanti rājānaḥ sarvataḥ kauravān prati । teṣām ekaikaśaḥ pūjā kāryety etat kṣamaṁ hi naḥ ॥

इत्येतद्वचनाद्राजा विज्ञाप्यो मम मानद । न तदात्ययिकं हि स्याद्यदर्घ्यानयने भवेत् ॥

ity etad vacanād rājā vijñāpyo mama mānada । na tad ātyayikaṁ hi syād yad arghyānayane bhavet ॥

कर्तुमर्हति तद्राजा भवांश्चाप्यनुमन्यताम् । राजद्वेषाद्विनश्येयुर्नेमा राजन्प्रजाः पुनः ॥

kartum arhati tad rājā bhavāṁś cāpy anumanyatām । rājadveṣād vinaśyeyur nemā rājan prajāḥ punaḥ ॥

इदमन्यच्च कौन्तेय वचः स पुरुषोऽब्रवीत् । धनंजयस्य नृपते तन्मे निगदतः शृणु ॥

idam anyac ca kaunteya vacaḥ sa puruṣo ’bravīt । dhanaṁjayasya nr̥pate tan me nigadataḥ śr̥ṇu ॥

उपयास्यति यज्ञं नो मणिपूरपतिर्नृपः । पुत्रो मम महातेजा दयितो बभ्रुवाहनः ॥

upayāsyati yajñaṁ no maṇipūrapatir nr̥paḥ । putro mama mahātejā dayito babhruvāhanaḥ ॥

तं भवान्मदपेक्षार्थं विधिवत्प्रतिपूजयेत् । स हि भक्तोऽनुरक्तश्च मम नित्यमिति प्रभो ॥

taṁ bhavān madapekṣārthaṁ vidhivat pratipūjayet । sa hi bhakto ’nuraktaś ca mama nityam iti prabho ॥

इत्येतद्वचनं श्रुत्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः । अभिनन्द्यास्य तद्वाक्यमिदं वचनमब्रवीत् ॥

ity etad vacanaṁ śrutvā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ । abhinandyāsya tad vākyam idaṁ vacanam abravīt ॥