87.1MBH-14-87-1
वैशंपायन उवाच । तस्मिन्यज्ञे प्रवृत्ते तु वाग्मिनो हेतुवादिनः । हेतुवादान्बहून्प्राहुः परस्परजिगीषवः ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । tasmin yajñe pravr̥tte tu vāgmino hetuvādinaḥ । hetuvādān bahūn prāhuḥ parasparajigīṣavaḥ ॥
Aśvamedhika Parva · Adhyaya 14.87
Adhyāya 87
अध्यायः 87
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §85–87 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
87.2MBH-14-87-2
ददृशुस्तं नृपतयो यज्ञस्य विधिमुत्तमम् । देवेन्द्रस्येव विहितं भीमेन कुरुनन्दन ॥
dadr̥śus taṁ nr̥patayo yajñasya vidhim uttamam । devendrasyeva vihitaṁ bhīmena kurunandana ॥
87.3MBH-14-87-3
ददृशुस्तोरणान्यत्र शातकुम्भमयानि ते । शय्यासनविहारांश्च सुबहून्रत्नभूषितान् ॥
dadr̥śus toraṇāny atra śātakumbhamayāni te । śayyāsanavihārāṁś ca subahūn ratnabhūṣitān ॥
87.4MBH-14-87-4
घटान्पात्रीः कटाहानि कलशान्वर्धमानकान् । न हि किंचिदसौवर्णमपश्यंस्तत्र पार्थिवाः ॥
ghaṭān pātrīḥ kaṭāhāni kalaśān vardhamānakān । na hi kiṁ cid asauvarṇam apaśyaṁs tatra pārthivāḥ ॥
87.5MBH-14-87-5
यूपांश्च शास्त्रपठितान्दारवान्हेमभूषितान् । उपकॢप्तान्यथाकालं विधिवद्भूरिवर्चसः ॥
yūpāṁś ca śāstrapaṭhitān dāravān hemabhūṣitān । upakl̥ptān yathākālaṁ vidhivad bhūrivarcasaḥ ॥
87.6MBH-14-87-6
स्थलजा जलजा ये च पशवः केचन प्रभो । सर्वानेव समानीतांस्तानपश्यन्त ते नृपाः ॥
sthalajā jalajā ye ca paśavaḥ ke cana prabho । sarvān eva samānītāṁs tān apaśyanta te nr̥pāḥ ॥
87.7MBH-14-87-7
गाश्चैव महिषीश्चैव तथा वृद्धाः स्त्रियोऽपि च । औदकानि च सत्त्वानि श्वापदानि वयांसि च ॥
gāś caiva mahiṣīś caiva tathā vr̥ddhāḥ striyo ’pi ca । audakāni ca sattvāni śvāpadāni vayāṁsi ca ॥
87.8MBH-14-87-8
जरायुजान्यण्डजानि स्वेदजान्युद्भिदानि च । पर्वतानूपवन्यानि भूतानि ददृशुश्च ते ॥
jarāyujāny aṇḍajāni svedajāny udbhidāni ca । parvatānūpavanyāni bhūtāni dadr̥śuś ca te ॥
87.9MBH-14-87-9
एवं प्रमुदितं सर्वं पशुगोधनधान्यतः । यज्ञवाटं नृपा दृष्ट्वा परं विस्मयमागमन् । ब्राह्मणानां विशां चैव बहुमृष्टान्नमृद्धिमत् ॥
evaṁ pramuditaṁ sarvaṁ paśugodhanadhānyataḥ । yajñavāṭaṁ nr̥pā dr̥ṣṭvā paraṁ vismayam āgaman । brāhmaṇānāṁ viśāṁ caiva bahumr̥ṣṭānnam r̥ddhimat ॥
87.10MBH-14-87-10
पूर्णे शतसहस्रे तु विप्राणां तत्र भुञ्जताम् । दुन्दुभिर्मेघनिर्घोषो मुहुर्मुहुरताड्यत ॥
pūrṇe śatasahasre tu viprāṇāṁ tatra bhuñjatām । dundubhir meghanirghoṣo muhur muhur atāḍyata ॥
87.11MBH-14-87-11
विननादासकृत्सोऽथ दिवसे दिवसे तदा । एवं स ववृते यज्ञो धर्मराजस्य धीमतः ॥
vinanādāsakr̥t so ’tha divase divase tadā । evaṁ sa vavr̥te yajño dharmarājasya dhīmataḥ ॥
87.12MBH-14-87-12
अन्नस्य बहवो राजन्नुत्सर्गाः पर्वतोपमाः । दधिकुल्याश्च ददृशुः सर्पिषश्च ह्रदाञ्जनाः ॥
annasya bahavo rājann utsargāḥ parvatopamāḥ । dadhikulyāś ca dadr̥śuḥ sarpiṣaś ca hradāñjanāḥ ॥
87.13MBH-14-87-13
जम्बूद्वीपो हि सकलो नानाजनपदायुतः । राजन्नदृश्यतैकस्थो राज्ञस्तस्मिन्महाक्रतौ ॥
jambūdvīpo hi sakalo nānājanapadāyutaḥ । rājann adr̥śyataikastho rājñas tasmin mahākratau ॥
87.14MBH-14-87-14
तत्र जातिसहस्राणि पुरुषाणां ततस्ततः । गृहीत्वा धनमाजग्मुर्बहूनि भरतर्षभ ॥
tatra jātisahasrāṇi puruṣāṇāṁ tatas tataḥ । gr̥hītvā dhanam ājagmur bahūni bharatarṣabha ॥
87.15MBH-14-87-15
राजानः स्रग्विणश्चापि सुमृष्टमणिकुण्डलाः । पर्यवेषन्द्विजाग्र्यांस्ताञ्शतशोऽथ सहस्रशः ॥
rājānaḥ sragviṇaś cāpi sumr̥ṣṭamaṇikuṇḍalāḥ । paryaveṣan dvijāgryāṁs tāñ śataśo ’tha sahasraśaḥ ॥
87.16MBH-14-87-16
विविधान्यन्नपानानि पुरुषा येऽनुयायिनः । तेषां नृपोपभोज्यानि ब्राह्मणेभ्यो ददुः स्म ते ॥
vividhāny annapānāni puruṣā ye ’nuyāyinaḥ । teṣāṁ nr̥popabhojyāni brāhmaṇebhyo daduḥ sma te ॥