63.1MBH-14-63-1
वैशंपायन उवाच । ततस्ते प्रययुर्हृष्टाः प्रहृष्टनरवाहनाः । रथघोषेण महता पूरयन्तो वसुंधराम् ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । tatas te prayayur hr̥ṣṭāḥ prahr̥ṣṭanaravāhanāḥ । rathaghoṣeṇa mahatā pūrayanto vasuṁdharām ॥
Aśvamedhika Parva · Adhyaya 14.63
Adhyāya 63
अध्यायः 63
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §64–66 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
63.2MBH-14-63-2
संस्तूयमानाः स्तुतिभिः सूतमागधबन्दिभिः । स्वेन सैन्येन संवीता यथादित्याः स्वरश्मिभिः ॥
saṁstūyamānāḥ stutibhiḥ sūtamāgadhabandibhiḥ । svena sainyena saṁvītā yathādityāḥ svaraśmibhiḥ ॥
63.3MBH-14-63-3
पाण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि । बभौ युधिष्ठिरस्तत्र पौर्णमास्यामिवोडुराट् ॥
pāṇḍureṇātapatreṇa dhriyamāṇena mūrdhani । babhau yudhiṣṭhiras tatra paurṇamāsyām ivoḍurāṭ ॥
63.4MBH-14-63-4
जयाशिषः प्रहृष्टानां नराणां पथि पाण्डवः । प्रत्यगृह्णाद्यथान्यायं यथावत्पुरुषर्षभः ॥
jayāśiṣaḥ prahr̥ṣṭānāṁ narāṇāṁ pathi pāṇḍavaḥ । pratyagr̥hṇād yathānyāyaṁ yathāvat puruṣarṣabhaḥ ॥
63.5MBH-14-63-5
तथैव सैनिका राजन्राजानमनुयान्ति ये । तेषां हलहलाशब्दो दिवं स्तब्ध्वा व्यतिष्ठत ॥
tathaiva sainikā rājan rājānam anuyānti ye । teṣāṁ halahalāśabdo divaṁ stabdhvā vyatiṣṭhata ॥
63.6MBH-14-63-6
स सरांसि नदीश्चैव वनान्युपवनानि च । अत्यक्रामन्महाराजो गिरिं चैवान्वपद्यत ॥
sa sarāṁsi nadīś caiva vanāny upavanāni ca । atyakrāman mahārājo giriṁ caivānvapadyata ॥
63.7MBH-14-63-7
तस्मिन्देशे च राजेन्द्र यत्र तद्द्रव्यमुत्तमम् । चक्रे निवेशनं राजा पाण्डवः सह सैनिकैः । शिवे देशे समे चैव तदा भरतसत्तम ॥
tasmin deśe ca rājendra yatra tad dravyam uttamam । cakre niveśanaṁ rājā pāṇḍavaḥ saha sainikaiḥ । śive deśe same caiva tadā bharatasattama ॥
63.8MBH-14-63-8
अग्रतो ब्राह्मणान्कृत्वा तपोविद्यादमान्वितान् । पुरोहितं च कौरव्य वेदवेदाङ्गपारगम् ॥
agrato brāhmaṇān kr̥tvā tapovidyādamānvitān । purohitaṁ ca kauravya vedavedāṅgapāragam ॥
63.9MBH-14-63-9
प्राङ्निवेशात्तु राजानं ब्राह्मणाः सपुरोधसः । कृत्वा शान्तिं यथान्यायं सर्वतः पर्यवारयन् ॥
prāṅ niveśāt tu rājānaṁ brāhmaṇāḥ sapurodhasaḥ । kr̥tvā śāntiṁ yathānyāyaṁ sarvataḥ paryavārayan ॥
63.10MBH-14-63-10
कृत्वा च मध्ये राजानममात्यांश्च यथाविधि । षट्पथं नवसंस्थानं निवेशं चक्रिरे द्विजाः ॥
kr̥tvā ca madhye rājānam amātyāṁś ca yathāvidhi । ṣaṭpathaṁ navasaṁsthānaṁ niveśaṁ cakrire dvijāḥ ॥
63.11MBH-14-63-11
मत्तानां वारणेन्द्राणां निवेशं च यथाविधि । कारयित्वा स राजेन्द्रो ब्राह्मणानिदमब्रवीत् ॥
mattānāṁ vāraṇendrāṇāṁ niveśaṁ ca yathāvidhi । kārayitvā sa rājendro brāhmaṇān idam abravīt ॥
63.12MBH-14-63-12
अस्मिन्कार्ये द्विजश्रेष्ठा नक्षत्रे दिवसे शुभे । यथा भवन्तो मन्यन्ते कर्तुमर्हथ तत्तथा ॥
asmin kārye dvijaśreṣṭhā nakṣatre divase śubhe । yathā bhavanto manyante kartum arhatha tat tathā ॥
63.13MBH-14-63-13
न नः कालात्ययो वै स्यादिहैव परिलम्बताम् । इति निश्चित्य विप्रेन्द्राः क्रियतां यदनन्तरम् ॥
na naḥ kālātyayo vai syād ihaiva parilambatām । iti niścitya viprendrāḥ kriyatāṁ yad anantaram ॥
63.14MBH-14-63-14
श्रुत्वैतद्वचनं राज्ञो ब्राह्मणाः सपुरोधसः । इदमूचुर्वचो हृष्टा धर्मराजप्रियेप्सवः ॥
śrutvaitad vacanaṁ rājño brāhmaṇāḥ sapurodhasaḥ । idam ūcur vaco hr̥ṣṭā dharmarājapriyepsavaḥ ॥
63.15MBH-14-63-15
अद्यैव नक्षत्रमहश्च पुण्यं; यतामहे श्रेष्ठतमं क्रियासु । अम्भोभिरद्येह वसाम राज;न्नुपोष्यतां चापि भवद्भिरद्य ॥
adyaiva nakṣatram ahaś ca puṇyaṁ; yatāmahe śreṣṭhatamaṁ kriyāsu । ambhobhir adyeha vasāma rājann; upoṣyatāṁ cāpi bhavadbhir adya ॥
63.16MBH-14-63-16
श्रुत्वा तु तेषां द्विजसत्तमानां; कृतोपवासा रजनीं नरेन्द्राः । ऊषुः प्रतीताः कुशसंस्तरेषु; यथाध्वरेषु ज्वलिता हव्यवाहाः ॥
śrutvā tu teṣāṁ dvijasattamānāṁ; kr̥topavāsā rajanīṁ narendrāḥ । ūṣuḥ pratītāḥ kuśasaṁstareṣu; yathādhvareṣu jvalitā havyavāhāḥ ॥
63.17MBH-14-63-17
ततो निशा सा व्यगमन्महात्मनां; संशृण्वतां विप्रसमीरिता गिरः । ततः प्रभाते विमले द्विजर्षभा; वचोऽब्रुवन्धर्मसुतं नराधिपम् ॥
tato niśā sā vyagaman mahātmanāṁ; saṁśr̥ṇvatāṁ viprasamīritā giraḥ । tataḥ prabhāte vimale dvijarṣabhā; vaco ’bruvan dharmasutaṁ narādhipam ॥