Adhyāya 14

वैशंपायन उवाच । एवं बहुविधैर्वाक्यैर्मुनिभिस्तैस्तपोधनैः । समाश्वस्यत राजर्षिर्हतबन्धुर्युधिष्ठिरः ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । evaṁ bahuvidhair vākyair munibhis tais tapodhanaiḥ । samāśvasyata rājarṣir hatabandhur yudhiṣṭhiraḥ ॥

सोऽनुनीतो भगवता विष्टरश्रवसा स्वयम् । द्वैपायनेन कृष्णेन देवस्थानेन चाभिभूः ॥

so ’nunīto bhagavatā viṣṭaraśravasā svayam । dvaipāyanena kr̥ṣṇena devasthānena cābhibhūḥ ॥

नारदेनाथ भीमेन नकुलेन च पार्थिवः । कृष्णया सहदेवेन विजयेन च धीमता ॥

nāradenātha bhīmena nakulena ca pārthivaḥ । kr̥ṣṇayā sahadevena vijayena ca dhīmatā ॥

अन्यैश्च पुरुषव्याघ्रैर्ब्राह्मणैः शास्त्रदृष्टिभिः । व्यजहाच्छोकजं दुःखं संतापं चैव मानसम् ॥

anyaiś ca puruṣavyāghrair brāhmaṇaiḥ śāstradr̥ṣṭibhiḥ । vyajahāc chokajaṁ duḥkhaṁ saṁtāpaṁ caiva mānasam ॥

अर्चयामास देवांश्च ब्राह्मणांश्च युधिष्ठिरः । कृत्वाथ प्रेतकार्याणि बन्धूनां स पुनर्नृपः । अन्वशासत धर्मात्मा पृथिवीं सागराम्बराम् ॥

arcayām āsa devāṁś ca brāhmaṇāṁś ca yudhiṣṭhiraḥ । kr̥tvātha pretakāryāṇi bandhūnāṁ sa punar nr̥paḥ । anvaśāsata dharmātmā pr̥thivīṁ sāgarāmbarām ॥

प्रशान्तचेताः कौरव्यः स्वराज्यं प्राप्य केवलम् । व्यासं च नारदं चैव तांश्चान्यानब्रवीन्नृपः ॥

praśāntacetāḥ kauravyaḥ svarājyaṁ prāpya kevalam । vyāsaṁ ca nāradaṁ caiva tāṁś cānyān abravīn nr̥paḥ ॥

आश्वासितोऽहं प्राग्वृद्धैर्भवद्भिर्मुनिपुंगवैः । न सूक्ष्ममपि मे किंचिद्व्यलीकमिह विद्यते ॥

āśvāsito ’haṁ prāg vr̥ddhair bhavadbhir munipuṁgavaiḥ । na sūkṣmam api me kiṁ cid vyalīkam iha vidyate ॥

अर्थश्च सुमहान्प्राप्तो येन यक्ष्यामि देवताः । पुरस्कृत्येह भवतः समानेष्यामहे मखम् ॥

arthaś ca sumahān prāpto yena yakṣyāmi devatāḥ । puraskr̥tyeha bhavataḥ samāneṣyāmahe makham ॥

हिमवन्तं त्वया गुप्ता गमिष्यामः पितामह । बह्वाश्चर्यो हि देशः स श्रूयते द्विजसत्तम ॥

himavantaṁ tvayā guptā gamiṣyāmaḥ pitāmaha । bahvāścaryo hi deśaḥ sa śrūyate dvijasattama ॥

तथा भगवता चित्रं कल्याणं बहु भाषितम् । देवर्षिणा नारदेन देवस्थानेन चैव ह ॥

tathā bhagavatā citraṁ kalyāṇaṁ bahu bhāṣitam । devarṣiṇā nāradena devasthānena caiva ha ॥

नाभागधेयः पुरुषः कश्चिदेवंविधान्गुरून् । लभते व्यसनं प्राप्य सुहृदः साधुसंमतान् ॥

nābhāgadheyaḥ puruṣaḥ kaś cid evaṁvidhān gurūn । labhate vyasanaṁ prāpya suhr̥daḥ sādhusaṁmatān ॥

एवमुक्तास्तु ते राज्ञा सर्व एव महर्षयः । अभ्यनुज्ञाप्य राजानं तथोभौ कृष्णफल्गुनौ । पश्यतामेव सर्वेषां तत्रैवादर्शनं ययुः ॥

evam uktās tu te rājñā sarva eva maharṣayaḥ । abhyanujñāpya rājānaṁ tathobhau kr̥ṣṇaphalgunau । paśyatām eva sarveṣāṁ tatraivādarśanaṁ yayuḥ ॥

ततो धर्मसुतो राजा तत्रैवोपाविशत्प्रभुः । एवं नातिमहान्कालः स तेषामभ्यवर्तत ॥

tato dharmasuto rājā tatraivopāviśat prabhuḥ । evaṁ nātimahān kālaḥ sa teṣām abhyavartata ॥

कुर्वतां शौचकर्माणि भीष्मस्य निधने तदा । महादानानि विप्रेभ्यो ददतामौर्ध्वदैहिकम् ॥

kurvatāṁ śaucakarmāṇi bhīṣmasya nidhane tadā । mahādānāni viprebhyo dadatām aurdhvadaihikam ॥

भीष्मकर्णपुरोगाणां कुरूणां कुरुनन्दन । सहितो धृतराष्ट्रेण प्रददावौर्ध्वदैहिकम् ॥

bhīṣmakarṇapurogāṇāṁ kurūṇāṁ kurunandana । sahito dhr̥tarāṣṭreṇa pradadāv aurdhvadaihikam ॥

ततो दत्त्वा बहु धनं विप्रेभ्यः पाण्डवर्षभः । धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य विवेश गजसाह्वयम् ॥

tato dattvā bahu dhanaṁ viprebhyaḥ pāṇḍavarṣabhaḥ । dhr̥tarāṣṭraṁ puraskr̥tya viveśa gajasāhvayam ॥

स समाश्वास्य पितरं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् । अन्वशाद्वै स धर्मात्मा पृथिवीं भ्रातृभिः सह ॥

sa samāśvāsya pitaraṁ prajñācakṣuṣam īśvaram । anvaśād vai sa dharmātmā pr̥thivīṁ bhrātr̥bhiḥ saha ॥