Āśramavāsika Parva · Adhyaya 15.43

Adhyāya 43

अध्यायः 43

Who speaks here सूत sūta · वैशंपायन vaiśaṃpāyana · जनमेजय janamejaya

English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §33–35 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
43.1MBH-15-43-1

वैशंपायन उवाच । अदृष्ट्वा तु नृपः पुत्रान्दर्शनं प्रतिलब्धवान् । ऋषिप्रसादात्पुत्राणां स्वरूपाणां कुरूद्वह ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । adr̥ṣṭvā tu nr̥paḥ putrān darśanaṁ pratilabdhavān । r̥ṣiprasādāt putrāṇāṁ svarūpāṇāṁ kurūdvaha ॥

43.2MBH-15-43-2

स राजा राजधर्मांश्च ब्रह्मोपनिषदं तथा । अवाप्तवान्नरश्रेष्ठो बुद्धिनिश्चयमेव च ॥

sa rājā rājadharmāṁś ca brahmopaniṣadaṁ tathā । avāptavān naraśreṣṭho buddhiniścayam eva ca ॥

43.3MBH-15-43-3

विदुरश्च महाप्राज्ञो ययौ सिद्धिं तपोबलात् । धृतराष्ट्रः समासाद्य व्यासं चापि तपस्विनम् ॥

viduraś ca mahāprājño yayau siddhiṁ tapobalāt । dhr̥tarāṣṭraḥ samāsādya vyāsaṁ cāpi tapasvinam ॥

43.4MBH-15-43-4

जनमेजय उवाच । ममापि वरदो व्यासो दर्शयेत्पितरं यदि । तद्रूपवेषवयसं श्रद्दध्यां सर्वमेव ते ॥

janamejaya uvāca । mamāpi varado vyāso darśayet pitaraṁ yadi । tadrūpaveṣavayasaṁ śraddadhyāṁ sarvam eva te ॥

43.5MBH-15-43-5

प्रियं मे स्यात्कृतार्थश्च स्यामहं कृतनिश्चयः । प्रसादादृषिपुत्रस्य मम कामः समृध्यताम् ॥

priyaṁ me syāt kr̥tārthaś ca syām ahaṁ kr̥taniścayaḥ । prasādād r̥ṣiputrasya mama kāmaḥ samr̥dhyatām ॥

43.6MBH-15-43-6

सूत उवाच । इत्युक्तवचने तस्मिन्नृपे व्यासः प्रतापवान् । प्रसादमकरोद्धीमानानयच्च परिक्षितम् ॥

sūta uvāca । ity uktavacane tasmin nr̥pe vyāsaḥ pratāpavān । prasādam akarod dhīmān ānayac ca parikṣitam ॥

43.7MBH-15-43-7

ततस्तद्रूपवयसमागतं नृपतिं दिवः । श्रीमन्तं पितरं राजा ददर्श जनमेजयः ॥

tatas tadrūpavayasam āgataṁ nr̥patiṁ divaḥ । śrīmantaṁ pitaraṁ rājā dadarśa janamejayaḥ ॥

43.8MBH-15-43-8

शमीकं च महात्मानं पुत्रं तं चास्य शृङ्गिणम् । अमात्या ये बभूवुश्च राज्ञस्तांश्च ददर्श ह ॥

śamīkaṁ ca mahātmānaṁ putraṁ taṁ cāsya śr̥ṅgiṇam । amātyā ye babhūvuś ca rājñas tāṁś ca dadarśa ha ॥

43.9MBH-15-43-9

ततः सोऽवभृथे राजा मुदितो जनमेजयः । पितरं स्नापयामास स्वयं सस्नौ च पार्थिवः ॥

tataḥ so ’vabhr̥the rājā mudito janamejayaḥ । pitaraṁ snāpayām āsa svayaṁ sasnau ca pārthivaḥ ॥

43.10MBH-15-43-10

स्नात्वा च भरतश्रेष्ठः सोऽऽस्तीकमिदमब्रवीत् । यायावरकुलोत्पन्नं जरत्कारुसुतं तदा ॥

snātvā ca bharataśreṣṭhaḥ so ’’stīkam idam abravīt । yāyāvarakulotpannaṁ jaratkārusutaṁ tadā ॥

43.11MBH-15-43-11

आस्तीक विविधाश्चर्यो यज्ञोऽयमिति मे मतिः । यदद्यायं पिता प्राप्तो मम शोकप्रणाशनः ॥

āstīka vividhāścaryo yajño ’yam iti me matiḥ । yad adyāyaṁ pitā prāpto mama śokapraṇāśanaḥ ॥

43.12MBH-15-43-12

आस्तीक उवाच । ऋषिर्द्वैपायनो यत्र पुराणस्तपसो निधिः । यज्ञे कुरुकुलश्रेष्ठ तस्य लोकावुभौ जितौ ॥

āstīka uvāca । r̥ṣir dvaipāyano yatra purāṇas tapaso nidhiḥ । yajñe kurukulaśreṣṭha tasya lokāv ubhau jitau ॥

43.13MBH-15-43-13

श्रुतं विचित्रमाख्यानं त्वया पाण्डवनन्दन । सर्पाश्च भस्मसान्नीता गताश्च पदवीं पितुः ॥

śrutaṁ vicitram ākhyānaṁ tvayā pāṇḍavanandana । sarpāś ca bhasmasān nītā gatāś ca padavīṁ pituḥ ॥

43.14MBH-15-43-14

कथंचित्तक्षको मुक्तः सत्यत्वात्तव पार्थिव । ऋषयः पूजिताः सर्वे गतिं दृष्ट्वा महात्मनः ॥

kathaṁ cit takṣako muktaḥ satyatvāt tava pārthiva । r̥ṣayaḥ pūjitāḥ sarve gatiṁ dr̥ṣṭvā mahātmanaḥ ॥

43.15MBH-15-43-15

प्राप्तः सुविपुलो धर्मः श्रुत्वा पापविनाशनम् । विमुक्तो हृदयग्रन्थिरुदारजनदर्शनात् ॥

prāptaḥ suvipulo dharmaḥ śrutvā pāpavināśanam । vimukto hr̥dayagranthir udārajanadarśanāt ॥

43.16MBH-15-43-16

ये च पक्षधरा धर्मे सद्वृत्तरुचयश्च ये । यान्दृष्ट्वा हीयते पापं तेभ्यः कार्या नमस्क्रियाः ॥

ye ca pakṣadharā dharme sadvr̥ttarucayaś ca ye । yān dr̥ṣṭvā hīyate pāpaṁ tebhyaḥ kāryā namaskriyāḥ ॥

43.17MBH-15-43-17

सूत उवाच । एतच्छ्रुत्वा द्विजश्रेष्ठात्स राजा जनमेजयः । पूजयामास तमृषिमनुमान्य पुनः पुनः ॥

sūta uvāca । etac chrutvā dvijaśreṣṭhāt sa rājā janamejayaḥ । pūjayām āsa tam r̥ṣim anumānya punaḥ punaḥ ॥

43.18MBH-15-43-18

पप्रच्छ तमृषिं चापि वैशंपायनमच्युतम् । कथावशेषं धर्मज्ञो वनवासस्य सत्तम ॥

papraccha tam r̥ṣiṁ cāpi vaiśaṁpāyanam acyutam । kathāvaśeṣaṁ dharmajño vanavāsasya sattama ॥