Anuśāsana Parva · Adhyaya 13.89

Adhyāya 89

अध्यायः 89

Who speaks here भीष्म bhīṣma

English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §88–90 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
89.1MBH-13-89-1

भीष्म उवाच । यमस्तु यानि श्राद्धानि प्रोवाच शशबिन्दवे । तानि मे शृणु काम्यानि नक्षत्रेषु पृथक्पृथक् ॥

bhīṣma uvāca । yamas tu yāni śrāddhāni provāca śaśabindave । tāni me śr̥ṇu kāmyāni nakṣatreṣu pr̥thak pr̥thak ॥

89.2MBH-13-89-2

श्राद्धं यः कृत्तिकायोगे कुर्वीत सततं नरः । अग्नीनाधाय सापत्यो यजेत विगतज्वरः ॥

śrāddhaṁ yaḥ kr̥ttikāyoge kurvīta satataṁ naraḥ । agnīn ādhāya sāpatyo yajeta vigatajvaraḥ ॥

89.3MBH-13-89-3

अपत्यकामो रोहिण्यामोजस्कामो मृगोत्तमे । क्रूरकर्मा ददच्छ्राद्धमार्द्रायां मानवो भवेत् ॥

apatyakāmo rohiṇyām ojaskāmo mr̥gottame । krūrakarmā dadac chrāddham ārdrāyāṁ mānavo bhavet ॥

89.4MBH-13-89-4

कृषिभागी भवेन्मर्त्यः कुर्वञ्श्राद्धं पुनर्वसौ । पुष्टिकामोऽथ पुष्येण श्राद्धमीहेत मानवः ॥

kr̥ṣibhāgī bhaven martyaḥ kurvañ śrāddhaṁ punarvasau । puṣṭikāmo ’tha puṣyeṇa śrāddham īheta mānavaḥ ॥

89.5MBH-13-89-5

आश्लेषायां ददच्छ्राद्धं वीरान्पुत्रान्प्रजायते । ज्ञातीनां तु भवेच्छ्रेष्ठो मघासु श्राद्धमावपन् ॥

āśleṣāyāṁ dadac chrāddhaṁ vīrān putrān prajāyate । jñātīnāṁ tu bhavec chreṣṭho maghāsu śrāddham āvapan ॥

89.6MBH-13-89-6

फल्गुनीषु ददच्छ्राद्धं सुभगः श्राद्धदो भवेत् । अपत्यभागुत्तरासु हस्तेन फलभाग्भवेत् ॥

phalgunīṣu dadac chrāddhaṁ subhagaḥ śrāddhado bhavet । apatyabhāg uttarāsu hastena phalabhāg bhavet ॥

89.7MBH-13-89-7

चित्रायां तु ददच्छ्राद्धं लभेद्रूपवतः सुतान् । स्वातियोगे पितॄनर्च्य वाणिज्यमुपजीवति ॥

citrāyāṁ tu dadac chrāddhaṁ labhed rūpavataḥ sutān । svātiyoge pitr̥̄n arcya vāṇijyam upajīvati ॥

89.8MBH-13-89-8

बहुपुत्रो विशाखासु पित्र्यमीहन्भवेन्नरः । अनुराधासु कुर्वाणो राजचक्रं प्रवर्तयेत् ॥

bahuputro viśākhāsu pitryam īhan bhaven naraḥ । anurādhāsu kurvāṇo rājacakraṁ pravartayet ॥

89.9MBH-13-89-9

आदिपत्यं व्रजेन्मर्त्यो ज्येष्ठायामपवर्जयन् । नरः कुरुकुलश्रेष्ठ श्रद्धादमपुरःसरः ॥

ādipatyaṁ vrajen martyo jyeṣṭhāyām apavarjayan । naraḥ kurukulaśreṣṭha śraddhādamapuraḥsaraḥ ॥

89.10MBH-13-89-10

मूले त्वारोग्यमर्च्छेत यशोऽषाढास्वनुत्तमम् । उत्तरासु त्वषाढासु वीतशोकश्चरेन्महीम् ॥

mūle tv ārogyam arccheta yaśo ’ṣāḍhāsv anuttamam । uttarāsu tv aṣāḍhāsu vītaśokaś caren mahīm ॥

89.11MBH-13-89-11

श्राद्धं त्वभिजिता कुर्वन्विद्यां श्रेष्ठामवाप्नुयात् । श्रवणे तु ददच्छ्राद्धं प्रेत्य गच्छेत्परां गतिम् ॥

śrāddhaṁ tv abhijitā kurvan vidyāṁ śreṣṭhām avāpnuyāt । śravaṇe tu dadac chrāddhaṁ pretya gacchet parāṁ gatim ॥

89.12MBH-13-89-12

राज्यभागी धनिष्ठायां प्राप्नुयान्नापदं नरः । नक्षत्रे वारुणे कुर्वन्भिषक्सिद्धिमवाप्नुयात् ॥

rājyabhāgī dhaniṣṭhāyāṁ prāpnuyān nāpadaṁ naraḥ । nakṣatre vāruṇe kurvan bhiṣaksiddhim avāpnuyāt ॥

89.13MBH-13-89-13

पूर्वप्रोष्ठपदाः कुर्वन्बहु विन्देदजाविकम् । उत्तरास्वथ कुर्वाणो विन्दते गाः सहस्रशः ॥

pūrvaproṣṭhapadāḥ kurvan bahu vinded ajāvikam । uttarāsv atha kurvāṇo vindate gāḥ sahasraśaḥ ॥

89.14MBH-13-89-14

बहुरूप्यकृतं वित्तं विन्दते रेवतीं श्रितः । अश्वांश्चाश्वयुजे वेत्ति भरणीष्वायुरुत्तमम् ॥

bahurūpyakr̥taṁ vittaṁ vindate revatīṁ śritaḥ । aśvāṁś cāśvayuje vetti bharaṇīṣv āyur uttamam ॥

89.15MBH-13-89-15

इमं श्राद्धविधिं श्रुत्वा शशबिन्दुस्तथाकरोत् । अक्लेशेनाजयच्चापि महीं सोऽनुशशास ह ॥

imaṁ śrāddhavidhiṁ śrutvā śaśabindus tathākarot । akleśenājayac cāpi mahīṁ so ’nuśaśāsa ha ॥