Who speaks here युधिष्ठिर yudhiṣṭhira · वैशंपायन vaiśaṃpāyana · भीष्म bhīṣma
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §86–88 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
युधिष्ठिर उवाच । चातुर्वर्ण्यस्य धर्मात्मन्धर्मः प्रोक्तस्त्वयानघ । तथैव मे श्राद्धविधिं कृत्स्नं प्रब्रूहि पार्थिव ॥
yudhiṣṭhira uvāca । cāturvarṇyasya dharmātman dharmaḥ proktas tvayānagha । tathaiva me śrāddhavidhiṁ kr̥tsnaṁ prabrūhi pārthiva ॥
वैशंपायन उवाच । युधिष्ठिरेणैवमुक्तो भीष्मः शांतनवस्तदा । इमं श्राद्धविधिं कृत्स्नं प्रवक्तुमुपचक्रमे ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । yudhiṣṭhireṇaivam ukto bhīṣmaḥ śāṁtanavas tadā । imaṁ śrāddhavidhiṁ kr̥tsnaṁ pravaktum upacakrame ॥
भीष्म उवाच । शृणुष्वावहितो राजञ्श्राद्धकल्पमिमं शुभम् । धन्यं यशस्यं पुत्रीयं पितृयज्ञं परंतप ॥
bhīṣma uvāca । śr̥ṇuṣvāvahito rājañ śrāddhakalpam imaṁ śubham । dhanyaṁ yaśasyaṁ putrīyaṁ pitr̥yajñaṁ paraṁtapa ॥
देवासुरमनुष्याणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् । पिशाचकिंनराणां च पूज्या वै पितरः सदा ॥
devāsuramanuṣyāṇāṁ gandharvoragarakṣasām । piśācakiṁnarāṇāṁ ca pūjyā vai pitaraḥ sadā ॥
पितॄन्पूज्यादितः पश्चाद्देवान्संतर्पयन्ति वै । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पुरुषः पूजयेत्सदा ॥
pitr̥̄n pūjyāditaḥ paścād devān saṁtarpayanti vai । tasmāt sarvaprayatnena puruṣaḥ pūjayet sadā ॥
अन्वाहार्यं महाराज पितॄणां श्राद्धमुच्यते । तच्चामिषेण विधिना विधिः प्रथमकल्पितः ॥
anvāhāryaṁ mahārāja pitr̥̄ṇāṁ śrāddham ucyate । tac cāmiṣeṇa vidhinā vidhiḥ prathamakalpitaḥ ॥
सर्वेष्वहःसु प्रीयन्ते कृतैः श्राद्धैः पितामहाः । प्रवक्ष्यामि तु ते सर्वांस्तिथ्यां तिथ्यां गुणागुणान् ॥
sarveṣv ahaḥsu prīyante kr̥taiḥ śrāddhaiḥ pitāmahāḥ । pravakṣyāmi tu te sarvāṁs tithyāṁ tithyāṁ guṇāguṇān ॥
येष्वहःसु कृतैः श्राद्धैर्यत्फलं प्राप्यतेऽनघ । तत्सर्वं कीर्तयिष्यामि यथावत्तन्निबोध मे ॥
yeṣv ahaḥsu kr̥taiḥ śrāddhair yat phalaṁ prāpyate ’nagha । tat sarvaṁ kīrtayiṣyāmi yathāvat tan nibodha me ॥
पितॄनर्च्य प्रतिपदि प्राप्नुयात्स्वगृहे स्त्रियः । अभिरूपप्रजायिन्यो दर्शनीया बहुप्रजाः ॥
pitr̥̄n arcya pratipadi prāpnuyāt svagr̥he striyaḥ । abhirūpaprajāyinyo darśanīyā bahuprajāḥ ॥
स्त्रियो द्वितीयां जायन्ते तृतीयायां तु वन्दिनः । चतुर्थ्यां क्षुद्रपशवो भवन्ति बहवो गृहे ॥
striyo dvitīyāṁ jāyante tr̥tīyāyāṁ tu vandinaḥ । caturthyāṁ kṣudrapaśavo bhavanti bahavo gr̥he ॥
पञ्चम्यां बहवः पुत्रा जायन्ते कुर्वतां नृप । कुर्वाणास्तु नराः षष्ठ्यां भवन्ति द्युतिभागिनः ॥
pañcamyāṁ bahavaḥ putrā jāyante kurvatāṁ nr̥pa । kurvāṇās tu narāḥ ṣaṣṭhyāṁ bhavanti dyutibhāginaḥ ॥
कृषिभागी भवेच्छ्राद्धं कुर्वाणः सप्तमीं नृप । अष्टम्यां तु प्रकुर्वाणो वाणिज्ये लाभमाप्नुयात् ॥
kr̥ṣibhāgī bhavec chrāddhaṁ kurvāṇaḥ saptamīṁ nr̥pa । aṣṭamyāṁ tu prakurvāṇo vāṇijye lābham āpnuyāt ॥
नवम्यां कुर्वतः श्राद्धं भवत्येकशफं बहु । विवर्धन्ते तु दशमीं गावः श्राद्धानि कुर्वतः ॥
navamyāṁ kurvataḥ śrāddhaṁ bhavaty ekaśaphaṁ bahu । vivardhante tu daśamīṁ gāvaḥ śrāddhāni kurvataḥ ॥
कुप्यभागी भवेन्मर्त्यः कुर्वन्नेकादशीं नृप । ब्रह्मवर्चस्विनः पुत्रा जायन्ते तस्य वेश्मनि ॥
kupyabhāgī bhaven martyaḥ kurvann ekādaśīṁ nr̥pa । brahmavarcasvinaḥ putrā jāyante tasya veśmani ॥
द्वादश्यामीहमानस्य नित्यमेव प्रदृश्यते । रजतं बहु चित्रं च सुवर्णं च मनोरमम् ॥
dvādaśyām īhamānasya nityam eva pradr̥śyate । rajataṁ bahu citraṁ ca suvarṇaṁ ca manoramam ॥
ज्ञातीनां तु भवेच्छ्रेष्ठः कुर्वञ्श्राद्धं त्रयोदशीम् । अवश्यं तु युवानोऽस्य प्रमीयन्ते नरा गृहे ॥
jñātīnāṁ tu bhavec chreṣṭhaḥ kurvañ śrāddhaṁ trayodaśīm । avaśyaṁ tu yuvāno ’sya pramīyante narā gr̥he ॥
युद्धभागी भवेन्मर्त्यः श्राद्धं कुर्वंश्चतुर्दशीम् । अमावास्यां तु निवपन्सर्वान्कामानवाप्नुयात् ॥
yuddhabhāgī bhaven martyaḥ śrāddhaṁ kurvaṁś caturdaśīm । amāvāsyāṁ tu nivapan sarvān kāmān avāpnuyāt ॥
कृष्णपक्षे दशम्यादौ वर्जयित्वा चतुर्दशीम् । श्राद्धकर्मणि तिथ्यः स्युः प्रशस्ता न तथेतराः ॥
kr̥ṣṇapakṣe daśamyādau varjayitvā caturdaśīm । śrāddhakarmaṇi tithyaḥ syuḥ praśastā na tathetarāḥ ॥
यथा चैवापरः पक्षः पूर्वपक्षाद्विशिष्यते । तथा श्राद्धस्य पूर्वाह्णादपराह्णो विशिष्यते ॥
yathā caivāparaḥ pakṣaḥ pūrvapakṣād viśiṣyate । tathā śrāddhasya pūrvāhṇād aparāhṇo viśiṣyate ॥