78.1MBH-13-78-1
वसिष्ठ उवाच । शतं वर्षसहस्राणां तपस्तप्तं सुदुश्चरम् । गोभिः पूर्वविसृष्टाभिर्गच्छेम श्रेष्ठतामिति ॥
vasiṣṭha uvāca । śataṁ varṣasahasrāṇāṁ tapas taptaṁ suduścaram । gobhiḥ pūrvavisr̥ṣṭābhir gacchema śreṣṭhatām iti ॥
Anuśāsana Parva · Adhyaya 13.78
Adhyāya 78
अध्यायः 78
Who speaks here वसिष्ठ vasiṣṭha
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §80–82 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
78.2MBH-13-78-2
लोकेऽस्मिन्दक्षिणानां च सर्वासां वयमुत्तमाः । भवेम न च लिप्येम दोषेणेति परंतप ॥
loke ’smin dakṣiṇānāṁ ca sarvāsāṁ vayam uttamāḥ । bhavema na ca lipyema doṣeṇeti paraṁtapa ॥
78.3MBH-13-78-3
स एव चेतसा तेन हतो लिप्येत सर्वदा । शकृता च पवित्रार्थं कुर्वीरन्देवमानुषाः ॥
sa eva cetasā tena hato lipyeta sarvadā । śakr̥tā ca pavitrārthaṁ kurvīran devamānuṣāḥ ॥
78.4MBH-13-78-4
तथा सर्वाणि भूतानि स्थावराणि चराणि च । प्रदातारश्च गोलोकान्गच्छेयुरिति मानद ॥
tathā sarvāṇi bhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca । pradātāraś ca golokān gaccheyur iti mānada ॥
78.5MBH-13-78-5
ताभ्यो वरं ददौ ब्रह्मा तपसोऽन्ते स्वयं प्रभुः । एवं भवत्विति विभुर्लोकांस्तारयतेति च ॥
tābhyo varaṁ dadau brahmā tapaso ’nte svayaṁ prabhuḥ । evaṁ bhavatv iti vibhur lokāṁs tārayateti ca ॥
78.6MBH-13-78-6
उत्तस्थुः सिद्धिकामास्ता भूतभव्यस्य मातरः । तपसोऽन्ते महाराज गावो लोकपरायणाः ॥
uttasthuḥ siddhikāmās tā bhūtabhavyasya mātaraḥ । tapaso ’nte mahārāja gāvo lokaparāyaṇāḥ ॥
78.7MBH-13-78-7
तस्माद्गावो महाभागाः पवित्रं परमुच्यते । तथैव सर्वभूतानां गावस्तिष्ठन्ति मूर्धनि ॥
tasmād gāvo mahābhāgāḥ pavitraṁ param ucyate । tathaiva sarvabhūtānāṁ gāvas tiṣṭhanti mūrdhani ॥
78.8MBH-13-78-8
समानवत्सां कपिलां धेनुं दत्त्वा पयस्विनीम् । सुव्रतां वस्त्रसंवीतां ब्रह्मलोके महीयते ॥
samānavatsāṁ kapilāṁ dhenuṁ dattvā payasvinīm । suvratāṁ vastrasaṁvītāṁ brahmaloke mahīyate ॥
78.9MBH-13-78-9
रोहिणीं तुल्यवत्सां तु धेनुं दत्त्वा पयस्विनीम् । सुव्रतां वस्त्रसंवीतां सूर्यलोके महीयते ॥
rohiṇīṁ tulyavatsāṁ tu dhenuṁ dattvā payasvinīm । suvratāṁ vastrasaṁvītāṁ sūryaloke mahīyate ॥
78.10MBH-13-78-10
समानवत्सां शबलां धेनुं दत्त्वा पयस्विनीम् । सुव्रतां वस्त्रसंवीतां सोमलोके महीयते ॥
samānavatsāṁ śabalāṁ dhenuṁ dattvā payasvinīm । suvratāṁ vastrasaṁvītāṁ somaloke mahīyate ॥
78.11MBH-13-78-11
समानवत्सां श्वेतां तु धेनुं दत्त्वा पयस्विनीम् । सुव्रतां वस्त्रसंवीतामिन्द्रलोके महीयते ॥
samānavatsāṁ śvetāṁ tu dhenuṁ dattvā payasvinīm । suvratāṁ vastrasaṁvītām indraloke mahīyate ॥
78.12MBH-13-78-12
समानवत्सां कृष्णां तु धेनुं दत्त्वा पयस्विनीम् । सुव्रतां वस्त्रसंवीतामग्निलोके महीयते ॥
samānavatsāṁ kr̥ṣṇāṁ tu dhenuṁ dattvā payasvinīm । suvratāṁ vastrasaṁvītām agniloke mahīyate ॥
78.13MBH-13-78-13
समानवत्सां धूम्रां तु धेनुं दत्त्वा पयस्विनीम् । सुव्रतां वस्त्रसंवीतां याम्यलोके महीयते ॥
samānavatsāṁ dhūmrāṁ tu dhenuṁ dattvā payasvinīm । suvratāṁ vastrasaṁvītāṁ yāmyaloke mahīyate ॥
78.14MBH-13-78-14
अपां फेनसवर्णां तु सवत्सां कांस्यदोहनाम् । प्रदाय वस्त्रसंवीतां वारुणं लोकमश्नुते ॥
apāṁ phenasavarṇāṁ tu savatsāṁ kāṁsyadohanām । pradāya vastrasaṁvītāṁ vāruṇaṁ lokam aśnute ॥
78.15MBH-13-78-15
वातरेणुसवर्णां तु सवत्सां कांस्यदोहनाम् । प्रदाय वस्त्रसंवीतां वायुलोके महीयते ॥
vātareṇusavarṇāṁ tu savatsāṁ kāṁsyadohanām । pradāya vastrasaṁvītāṁ vāyuloke mahīyate ॥
78.16MBH-13-78-16
हिरण्यवर्णां पिङ्गाक्षीं सवत्सां कांस्यदोहनाम् । प्रदाय वस्त्रसंवीतां कौबेरं लोकमश्नुते ॥
hiraṇyavarṇāṁ piṅgākṣīṁ savatsāṁ kāṁsyadohanām । pradāya vastrasaṁvītāṁ kauberaṁ lokam aśnute ॥
78.17MBH-13-78-17
पलालधूम्रवर्णां तु सवत्सां कांस्यदोहनाम् । प्रदाय वस्त्रसंवीतां पितृलोके महीयते ॥
palāladhūmravarṇāṁ tu savatsāṁ kāṁsyadohanām । pradāya vastrasaṁvītāṁ pitr̥loke mahīyate ॥
78.18MBH-13-78-18
सवत्सां पीवरीं दत्त्वा शितिकण्ठामलंकृताम् । वैश्वदेवमसंबाधं स्थानं श्रेष्ठं प्रपद्यते ॥
savatsāṁ pīvarīṁ dattvā śitikaṇṭhām alaṁkr̥tām । vaiśvadevam asaṁbādhaṁ sthānaṁ śreṣṭhaṁ prapadyate ॥
78.19MBH-13-78-19
समानवत्सां गौरीं तु धेनुं दत्त्वा पयस्विनीम् । सुव्रतां वस्त्रसंवीतां वसूनां लोकमश्नुते ॥
samānavatsāṁ gaurīṁ tu dhenuṁ dattvā payasvinīm । suvratāṁ vastrasaṁvītāṁ vasūnāṁ lokam aśnute ॥
78.20MBH-13-78-20
पाण्डुकम्बलवर्णां तु सवत्सां कांस्यदोहनाम् । प्रदाय वस्त्रसंवीतां साध्यानां लोकमश्नुते ॥
pāṇḍukambalavarṇāṁ tu savatsāṁ kāṁsyadohanām । pradāya vastrasaṁvītāṁ sādhyānāṁ lokam aśnute ॥
78.21MBH-13-78-21
वैराटपृष्ठमुक्षाणं सर्वरत्नैरलंकृतम् । प्रदाय मरुतां लोकानजरान्प्रतिपद्यते ॥
vairāṭapr̥ṣṭham ukṣāṇaṁ sarvaratnair alaṁkr̥tam । pradāya marutāṁ lokān ajarān pratipadyate ॥
78.22MBH-13-78-22
वत्सोपपन्नां नीलाङ्गां सर्वरत्नसमन्विताम् । गन्धर्वाप्सरसां लोकान्दत्त्वा प्राप्नोति मानवः ॥
vatsopapannāṁ nīlāṅgāṁ sarvaratnasamanvitām । gandharvāpsarasāṁ lokān dattvā prāpnoti mānavaḥ ॥
78.23MBH-13-78-23
शितिकण्ठमनड्वाहं सर्वरत्नैरलंकृतम् । दत्त्वा प्रजापतेर्लोकान्विशोकः प्रतिपद्यते ॥
śitikaṇṭham anaḍvāhaṁ sarvaratnair alaṁkr̥tam । dattvā prajāpater lokān viśokaḥ pratipadyate ॥
78.24MBH-13-78-24
गोप्रदानरतो याति भित्त्वा जलदसंचयान् । विमानेनार्कवर्णेन दिवि राजन्विराजता ॥
gopradānarato yāti bhittvā jaladasaṁcayān । vimānenārkavarṇena divi rājan virājatā ॥
78.25MBH-13-78-25
तं चारुवेषाः सुश्रोण्यः सहस्रं वरयोषितः । रमयन्ति नरश्रेष्ठ गोप्रदानरतं नरम् ॥
taṁ cāruveṣāḥ suśroṇyaḥ sahasraṁ varayoṣitaḥ । ramayanti naraśreṣṭha gopradānarataṁ naram ॥
78.26MBH-13-78-26
वीणानां वल्लकीनां च नूपुराणां च शिञ्जितैः । हासैश्च हरिणाक्षीणां प्रसुप्तः प्रतिबोध्यते ॥
vīṇānāṁ vallakīnāṁ ca nūpurāṇāṁ ca śiñjitaiḥ । hāsaiś ca hariṇākṣīṇāṁ prasuptaḥ pratibodhyate ॥
78.27MBH-13-78-27
यावन्ति लोमानि भवन्ति धेन्वा;स्तावन्ति वर्षाणि महीयते सः । स्वर्गाच्च्युतश्चापि ततो नृलोके; कुले समुत्पत्स्यति गोमिनां सः ॥
yāvanti lomāni bhavanti dhenvās; tāvanti varṣāṇi mahīyate saḥ । svargāc cyutaś cāpi tato nr̥loke; kule samutpatsyati gomināṁ saḥ ॥