Anuśāsana Parva · Adhyaya 13.39

Adhyāya 39

अध्यायः 39

Who speaks here युधिष्ठिर yudhiṣṭhira

English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §37–39 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
39.1MBH-13-39-1

युधिष्ठिर उवाच । इमे वै मानवा लोके स्त्रीषु सज्जन्त्यभीक्ष्णशः । मोहेन परमाविष्टा दैवादिष्टेन पार्थिव । स्त्रियश्च पुरुषेष्वेव प्रत्यक्षं लोकसाक्षिकम् ॥

yudhiṣṭhira uvāca । ime vai mānavā loke strīṣu sajjanty abhīkṣṇaśaḥ । mohena param āviṣṭā daivādiṣṭena pārthiva । striyaś ca puruṣeṣv eva pratyakṣaṁ lokasākṣikam ॥

39.2MBH-13-39-2

अत्र मे संशयस्तीव्रो हृदि संपरिवर्तते । कथमासां नराः सङ्गं कुर्वते कुरुनन्दन । स्त्रियो वा तेषु रज्यन्ते विरज्यन्तेऽथ वा पुनः ॥

atra me saṁśayas tīvro hr̥di saṁparivartate । katham āsāṁ narāḥ saṅgaṁ kurvate kurunandana । striyo vā teṣu rajyante virajyante ’tha vā punaḥ ॥

39.3MBH-13-39-3

इति ताः पुरुषव्याघ्र कथं शक्याः स्म रक्षितुम् । प्रमदाः पुरुषेणेह तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥

iti tāḥ puruṣavyāghra kathaṁ śakyāḥ sma rakṣitum । pramadāḥ puruṣeṇeha tan me vyākhyātum arhasi ॥

39.4MBH-13-39-4

एता हि मयमायाभिर्वञ्चयन्तीह मानवान् । न चासां मुच्यते कश्चित्पुरुषो हस्तमागतः । गावो नवतृणानीव गृह्णन्त्येव नवान्नवान् ॥

etā hi mayamāyābhir vañcayantīha mānavān । na cāsāṁ mucyate kaś cit puruṣo hastam āgataḥ । gāvo navatr̥ṇānīva gr̥hṇanty eva navān navān ॥

39.5MBH-13-39-5

शम्बरस्य च या माया या माया नमुचेरपि । बलेः कुम्भीनसेश्चैव सर्वास्ता योषितो विदुः ॥

śambarasya ca yā māyā yā māyā namucer api । baleḥ kumbhīnaseś caiva sarvās tā yoṣito viduḥ ॥

39.6MBH-13-39-6

हसन्तं प्रहसन्त्येता रुदन्तं प्ररुदन्ति च । अप्रियं प्रियवाक्यैश्च गृह्णते कालयोगतः ॥

hasantaṁ prahasanty etā rudantaṁ prarudanti ca । apriyaṁ priyavākyaiś ca gr̥hṇate kālayogataḥ ॥

39.7MBH-13-39-7

उशना वेद यच्छास्त्रं यच्च वेद बृहस्पतिः । स्त्रीबुद्ध्या न विशिष्येते ताः स्म रक्ष्याः कथं नरैः ॥

uśanā veda yac chāstraṁ yac ca veda br̥haspatiḥ । strībuddhyā na viśiṣyete tāḥ sma rakṣyāḥ kathaṁ naraiḥ ॥

39.8MBH-13-39-8

अनृतं सत्यमित्याहुः सत्यं चापि तथानृतम् । इति यास्ताः कथं वीर संरक्ष्याः पुरुषैरिह ॥

anr̥taṁ satyam ity āhuḥ satyaṁ cāpi tathānr̥tam । iti yās tāḥ kathaṁ vīra saṁrakṣyāḥ puruṣair iha ॥

39.9MBH-13-39-9

स्त्रीणां बुद्ध्युपनिष्कर्षादर्थशास्त्राणि शत्रुहन् । बृहस्पतिप्रभृतिभिर्मन्ये सद्भिः कृतानि वै ॥

strīṇāṁ buddhyupaniṣkarṣād arthaśāstrāṇi śatruhan । br̥haspatiprabhr̥tibhir manye sadbhiḥ kr̥tāni vai ॥

39.10MBH-13-39-10

संपूज्यमानाः पुरुषैर्विकुर्वन्ति मनो नृषु । अपास्ताश्च तथा राजन्विकुर्वन्ति मनः स्त्रियः ॥

saṁpūjyamānāḥ puruṣair vikurvanti mano nr̥ṣu । apāstāś ca tathā rājan vikurvanti manaḥ striyaḥ ॥

39.11MBH-13-39-11

कस्ताः शक्तो रक्षितुं स्यादिति मे संशयो महान् । तन्मे ब्रूहि महाबाहो कुरूणां वंशवर्धन ॥

kas tāḥ śakto rakṣituṁ syād iti me saṁśayo mahān । tan me brūhi mahābāho kurūṇāṁ vaṁśavardhana ॥

39.12MBH-13-39-12

यदि शक्या कुरुश्रेष्ठ रक्षा तासां कथंचन । कर्तुं वा कृतपूर्वा वा तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥

yadi śakyā kuruśreṣṭha rakṣā tāsāṁ kathaṁ cana । kartuṁ vā kr̥tapūrvā vā tan me vyākhyātum arhasi ॥