युधिष्ठिर उवाच । न बिभेति कथं सा स्त्री शापस्य परमद्युतेः । कथं निवृत्तो भगवांस्तद्भवान्प्रब्रवीतु मे ॥
yudhiṣṭhira uvāca । na bibheti kathaṁ sā strī śāpasya paramadyuteḥ । kathaṁ nivr̥tto bhagavāṁs tad bhavān prabravītu me ॥
Who speaks here भीष्म bhīṣma · युधिष्ठिर yudhiṣṭhira
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §19–21 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
युधिष्ठिर उवाच । न बिभेति कथं सा स्त्री शापस्य परमद्युतेः । कथं निवृत्तो भगवांस्तद्भवान्प्रब्रवीतु मे ॥
yudhiṣṭhira uvāca । na bibheti kathaṁ sā strī śāpasya paramadyuteḥ । kathaṁ nivr̥tto bhagavāṁs tad bhavān prabravītu me ॥
भीष्म उवाच । अष्टावक्रोऽन्वपृच्छत्तां रूपं विकुरुषे कथम् । न चानृतं ते वक्तव्यं ब्रूहि ब्राह्मणकाम्यया ॥
bhīṣma uvāca । aṣṭāvakro ’nvapr̥cchat tāṁ rūpaṁ vikuruṣe katham । na cānr̥taṁ te vaktavyaṁ brūhi brāhmaṇakāmyayā ॥
स्त्र्युवाच । द्यावापृथिवीमात्रैषा काम्या ब्राह्मणसत्तम । शृणुष्वावहितः सर्वं यदिदं सत्यविक्रम ॥
stry uvāca । dyāvāpr̥thivīmātraiṣā kāmyā brāhmaṇasattama । śr̥ṇuṣvāvahitaḥ sarvaṁ yad idaṁ satyavikrama ॥
उत्तरां मां दिशं विद्धि दृष्टं स्त्रीचापलं च ते । अव्युत्थानेन ते लोका जिताः सत्यपराक्रम ॥
uttarāṁ māṁ diśaṁ viddhi dr̥ṣṭaṁ strīcāpalaṁ ca te । avyutthānena te lokā jitāḥ satyaparākrama ॥
जिज्ञासेयं प्रयुक्ता मे स्थिरीकर्तुं तवानघ । स्थविराणामपि स्त्रीणां बाधते मैथुनज्वरः ॥
jijñāseyaṁ prayuktā me sthirīkartuṁ tavānagha । sthavirāṇām api strīṇāṁ bādhate maithunajvaraḥ ॥
तुष्टः पितामहस्तेऽद्य तथा देवाः सवासवाः । स त्वं येन च कार्येण संप्राप्तो भगवानिह ॥
tuṣṭaḥ pitāmahas te ’dya tathā devāḥ savāsavāḥ । sa tvaṁ yena ca kāryeṇa saṁprāpto bhagavān iha ॥
प्रेषितस्तेन विप्रेण कन्यापित्रा द्विजर्षभ । तवोपदेशं कर्तुं वै तच्च सर्वं कृतं मया ॥
preṣitas tena vipreṇa kanyāpitrā dvijarṣabha । tavopadeśaṁ kartuṁ vai tac ca sarvaṁ kr̥taṁ mayā ॥
क्षेमी गमिष्यसि गृहाञ्श्रमश्च न भविष्यति । कन्यां प्राप्स्यसि तां विप्र पुत्रिणी च भविष्यति ॥
kṣemī gamiṣyasi gr̥hāñ śramaś ca na bhaviṣyati । kanyāṁ prāpsyasi tāṁ vipra putriṇī ca bhaviṣyati ॥
काम्यया पृष्टवांस्त्वं मां ततो व्याहृतमुत्तरम् । अनतिक्रमणीयैषा कृत्स्नैर्लोकैस्त्रिभिः सदा ॥
kāmyayā pr̥ṣṭavāṁs tvaṁ māṁ tato vyāhr̥tam uttaram । anatikramaṇīyaiṣā kr̥tsnair lokais tribhiḥ sadā ॥
गच्छस्व सुकृतं कृत्वा किं वान्यच्छ्रोतुमिच्छसि । यावद्ब्रवीमि विप्रर्षे अष्टावक्र यथातथम् ॥
gacchasva sukr̥taṁ kr̥tvā kiṁ vānyac chrotum icchasi । yāvad bravīmi viprarṣe aṣṭāvakra yathātatham ॥
ऋषिणा प्रसादिता चास्मि तव हेतोर्द्विजर्षभ । तस्य संमाननार्थं मे त्वयि वाक्यं प्रभाषितम् ॥
r̥ṣiṇā prasāditā cāsmi tava hetor dvijarṣabha । tasya saṁmānanārthaṁ me tvayi vākyaṁ prabhāṣitam ॥
श्रुत्वा तु वचनं तस्याः स विप्रः प्राञ्जलिः स्थितः । अनुज्ञातस्तया चापि स्वगृहं पुनराव्रजत् ॥
śrutvā tu vacanaṁ tasyāḥ sa vipraḥ prāñjaliḥ sthitaḥ । anujñātas tayā cāpi svagr̥haṁ punar āvrajat ॥
गृहमागम्य विश्रान्तः स्वजनं प्रतिपूज्य च । अभ्यगच्छत तं विप्रं न्यायतः कुरुनन्दन ॥
gr̥ham āgamya viśrāntaḥ svajanaṁ pratipūjya ca । abhyagacchata taṁ vipraṁ nyāyataḥ kurunandana ॥
पृष्टश्च तेन विप्रेण दृष्टं त्वेतन्निदर्शनम् । प्राह विप्रं तदा विप्रः सुप्रीतेनान्तरात्मना ॥
pr̥ṣṭaś ca tena vipreṇa dr̥ṣṭaṁ tv etan nidarśanam । prāha vipraṁ tadā vipraḥ suprītenāntarātmanā ॥
भवताहमनुज्ञातः प्रस्थितो गन्धमादनम् । तस्य चोत्तरतो देशे दृष्टं तद्दैवतं महत् ॥
bhavatāham anujñātaḥ prasthito gandhamādanam । tasya cottarato deśe dr̥ṣṭaṁ tad daivataṁ mahat ॥
तया चाहमनुज्ञातो भवांश्चापि प्रकीर्तितः । श्रावितश्चापि तद्वाक्यं गृहमभ्यागतः प्रभो ॥
tayā cāham anujñāto bhavāṁś cāpi prakīrtitaḥ । śrāvitaś cāpi tad vākyaṁ gr̥ham abhyāgataḥ prabho ॥
तमुवाच ततो विप्रः प्रतिगृह्णीष्व मे सुताम् । नक्षत्रतिथिसंयोगे पात्रं हि परमं भवान् ॥
tam uvāca tato vipraḥ pratigr̥hṇīṣva me sutām । nakṣatratithisaṁyoge pātraṁ hi paramaṁ bhavān ॥
भीष्म उवाच । अष्टावक्रस्तथेत्युक्त्वा प्रतिगृह्य च तां प्रभो । कन्यां परमधर्मात्मा प्रीतिमांश्चाभवत्तदा ॥
bhīṣma uvāca । aṣṭāvakras tathety uktvā pratigr̥hya ca tāṁ prabho । kanyāṁ paramadharmātmā prītimāṁś cābhavat tadā ॥
कन्यां तां प्रतिगृह्यैव भार्यां परमशोभनाम् । उवास मुदितस्तत्र आश्रमे स्वे गतज्वरः ॥
kanyāṁ tāṁ pratigr̥hyaiva bhāryāṁ paramaśobhanām । uvāsa muditas tatra āśrame sve gatajvaraḥ ॥