वैशंपायन उवाच । ब्रह्मणो मानसाः पुत्रा विदिताः षण्महर्षयः । एकादश सुताः स्थाणोः ख्याताः परममानसाः ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । brahmaṇo mānasāḥ putrā viditāḥ ṣaṇ maharṣayaḥ । ekādaśa sutāḥ sthāṇoḥ khyātāḥ paramamānasāḥ ॥
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §65–67 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
वैशंपायन उवाच । ब्रह्मणो मानसाः पुत्रा विदिताः षण्महर्षयः । एकादश सुताः स्थाणोः ख्याताः परममानसाः ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । brahmaṇo mānasāḥ putrā viditāḥ ṣaṇ maharṣayaḥ । ekādaśa sutāḥ sthāṇoḥ khyātāḥ paramamānasāḥ ॥
मृगव्याधश्च शर्वश्च निरृतिश्च महायशाः । अजैकपादहिर्बुध्न्यः पिनाकी च परंतपः ॥
mr̥gavyādhaś ca śarvaś ca nirr̥tiś ca mahāyaśāḥ । ajaikapād ahirbudhnyaḥ pinākī ca paraṁtapaḥ ॥
दहनोऽथेश्वरश्चैव कपाली च महाद्युतिः । स्थाणुर्भवश्च भगवान्रुद्रा एकादश स्मृताः ॥
dahano ’theśvaraś caiva kapālī ca mahādyutiḥ । sthāṇur bhavaś ca bhagavān rudrā ekādaśa smr̥tāḥ ॥
मरीचिरङ्गिरा अत्रिः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः । षडेते ब्रह्मणः पुत्रा वीर्यवन्तो महर्षयः ॥
marīcir aṅgirā atriḥ pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ । ṣaḍ ete brahmaṇaḥ putrā vīryavanto maharṣayaḥ ॥
त्रयस्त्वङ्गिरसः पुत्रा लोके सर्वत्र विश्रुताः । बृहस्पतिरुतथ्यश्च संवर्तश्च धृतव्रताः ॥
trayas tv aṅgirasaḥ putrā loke sarvatra viśrutāḥ । br̥haspatir utathyaś ca saṁvartaś ca dhr̥tavratāḥ ॥
अत्रेस्तु बहवः पुत्राः श्रूयन्ते मनुजाधिप । सर्वे वेदविदः सिद्धाः शान्तात्मानो महर्षयः ॥
atres tu bahavaḥ putrāḥ śrūyante manujādhipa । sarve vedavidaḥ siddhāḥ śāntātmāno maharṣayaḥ ॥
राक्षसास्तु पुलस्त्यस्य वानराः किंनरास्तथा । पुलहस्य मृगाः सिंहा व्याघ्राः किंपुरुषास्तथा ॥
rākṣasās tu pulastyasya vānarāḥ kiṁnarās tathā । pulahasya mr̥gāḥ siṁhā vyāghrāḥ kiṁpuruṣās tathā ॥
क्रतोः क्रतुसमाः पुत्राः पतंगसहचारिणः । विश्रुतास्त्रिषु लोकेषु सत्यव्रतपरायणाः ॥
kratoḥ kratusamāḥ putrāḥ pataṁgasahacāriṇaḥ । viśrutās triṣu lokeṣu satyavrataparāyaṇāḥ ॥
दक्षस्त्वजायताङ्गुष्ठाद्दक्षिणाद्भगवानृषिः । ब्रह्मणः पृथिवीपाल पुत्रः पुत्रवतां वरः ॥
dakṣas tv ajāyatāṅguṣṭhād dakṣiṇād bhagavān r̥ṣiḥ । brahmaṇaḥ pr̥thivīpāla putraḥ putravatāṁ varaḥ ॥
वामादजायताङ्गुष्ठाद्भार्या तस्य महात्मनः । तस्यां पञ्चाशतं कन्याः स एवाजनयन्मुनिः ॥
vāmād ajāyatāṅguṣṭhād bhāryā tasya mahātmanaḥ । tasyāṁ pañcāśataṁ kanyāḥ sa evājanayan muniḥ ॥
ताः सर्वास्त्वनवद्याङ्ग्यः कन्याः कमललोचनाः । पुत्रिकाः स्थापयामास नष्टपुत्रः प्रजापतिः ॥
tāḥ sarvās tv anavadyāṅgyaḥ kanyāḥ kamalalocanāḥ । putrikāḥ sthāpayām āsa naṣṭaputraḥ prajāpatiḥ ॥
ददौ स दश धर्माय सप्तविंशतिमिन्दवे । दिव्येन विधिना राजन्कश्यपाय त्रयोदश ॥
dadau sa daśa dharmāya saptaviṁśatim indave । divyena vidhinā rājan kaśyapāya trayodaśa ॥
नामतो धर्मपत्न्यस्ताः कीर्त्यमाना निबोध मे । कीर्तिर्लक्ष्मीर्धृतिर्मेधा पुष्टिः श्रद्धा क्रिया तथा ॥
nāmato dharmapatnyas tāḥ kīrtyamānā nibodha me । kīrtir lakṣmīr dhr̥tir medhā puṣṭiḥ śraddhā kriyā tathā ॥
बुद्धिर्लज्जा मतिश्चैव पत्न्यो धर्मस्य ता दश । द्वाराण्येतानि धर्मस्य विहितानि स्वयंभुवा ॥
buddhir lajjā matiś caiva patnyo dharmasya tā daśa । dvārāṇy etāni dharmasya vihitāni svayaṁbhuvā ॥
सप्तविंशति सोमस्य पत्न्यो लोके परिश्रुताः । कालस्य नयने युक्ताः सोमपत्न्यः शुभव्रताः । सर्वा नक्षत्रयोगिन्यो लोकयात्राविधौ स्थिताः ॥
saptaviṁśati somasya patnyo loke pariśrutāḥ । kālasya nayane yuktāḥ somapatnyaḥ śubhavratāḥ । sarvā nakṣatrayoginyo lokayātrāvidhau sthitāḥ ॥
पितामहो मुनिर्देवस्तस्य पुत्रः प्रजापतिः । तस्याष्टौ वसवः पुत्रास्तेषां वक्ष्यामि विस्तरम् ॥
pitāmaho munir devas tasya putraḥ prajāpatiḥ । tasyāṣṭau vasavaḥ putrās teṣāṁ vakṣyāmi vistaram ॥
धरो ध्रुवश्च सोमश्च अहश्चैवानिलोऽनलः । प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवोऽष्टाविति स्मृताः ॥
dharo dhruvaś ca somaś ca ahaś caivānilo ’nalaḥ । pratyūṣaś ca prabhāsaś ca vasavo ’ṣṭāv iti smr̥tāḥ ॥
धूम्रायाश्च धरः पुत्रो ब्रह्मविद्यो ध्रुवस्तथा । चन्द्रमास्तु मनस्विन्याः श्वसायाः श्वसनस्तथा ॥
dhūmrāyāś ca dharaḥ putro brahmavidyo dhruvas tathā । candramās tu manasvinyāḥ śvasāyāḥ śvasanas tathā ॥
रतायाश्चाप्यहः पुत्रः शाण्डिल्याश्च हुताशनः । प्रत्यूषश्च प्रभासश्च प्रभातायाः सुतौ स्मृतौ ॥
ratāyāś cāpy ahaḥ putraḥ śāṇḍilyāś ca hutāśanaḥ । pratyūṣaś ca prabhāsaś ca prabhātāyāḥ sutau smr̥tau ॥
धरस्य पुत्रो द्रविणो हुतहव्यवहस्तथा । ध्रुवस्य पुत्रो भगवान्कालो लोकप्रकालनः ॥
dharasya putro draviṇo hutahavyavahas tathā । dhruvasya putro bhagavān kālo lokaprakālanaḥ ॥
सोमस्य तु सुतो वर्चा वर्चस्वी येन जायते । मनोहरायाः शिशिरः प्राणोऽथ रमणस्तथा ॥
somasya tu suto varcā varcasvī yena jāyate । manoharāyāḥ śiśiraḥ prāṇo ’tha ramaṇas tathā ॥
अह्नः सुतः स्मृतो ज्योतिः श्रमः शान्तस्तथा मुनिः । अग्नेः पुत्रः कुमारस्तु श्रीमाञ्शरवणालयः ॥
ahnaḥ sutaḥ smr̥to jyotiḥ śramaḥ śāntas tathā muniḥ । agneḥ putraḥ kumāras tu śrīmāñ śaravaṇālayaḥ ॥
तस्य शाखो विशाखश्च नैगमेशश्च पृष्ठजः । कृत्तिकाभ्युपपत्तेश्च कार्त्तिकेय इति स्मृतः ॥
tasya śākho viśākhaś ca naigameśaś ca pr̥ṣṭhajaḥ । kr̥ttikābhyupapatteś ca kārttikeya iti smr̥taḥ ॥
अनिलस्य शिवा भार्या तस्याः पुत्रः पुरोजवः । अविज्ञातगतिश्चैव द्वौ पुत्रावनिलस्य तु ॥
anilasya śivā bhāryā tasyāḥ putraḥ purojavaḥ । avijñātagatiś caiva dvau putrāv anilasya tu ॥
प्रत्यूषस्य विदुः पुत्रमृषिं नाम्नाथ देवलम् । द्वौ पुत्रौ देवलस्यापि क्षमावन्तौ मनीषिणौ ॥
pratyūṣasya viduḥ putram r̥ṣiṁ nāmnātha devalam । dvau putrau devalasyāpi kṣamāvantau manīṣiṇau ॥
बृहस्पतेस्तु भगिनी वरस्त्री ब्रह्मचारिणी । योगसिद्धा जगत्सर्वमसक्तं विचरत्युत । प्रभासस्य तु भार्या सा वसूनामष्टमस्य ह ॥
br̥haspates tu bhaginī varastrī brahmacāriṇī । yogasiddhā jagat sarvam asaktaṁ vicaraty uta । prabhāsasya tu bhāryā sā vasūnām aṣṭamasya ha ॥
विश्वकर्मा महाभागो जज्ञे शिल्पप्रजापतिः । कर्ता शिल्पसहस्राणां त्रिदशानां च वर्धकिः ॥
viśvakarmā mahābhāgo jajñe śilpaprajāpatiḥ । kartā śilpasahasrāṇāṁ tridaśānāṁ ca vardhakiḥ ॥
भूषणानां च सर्वेषां कर्ता शिल्पवतां वरः । यो दिव्यानि विमानानि देवतानां चकार ह ॥
bhūṣaṇānāṁ ca sarveṣāṁ kartā śilpavatāṁ varaḥ । yo divyāni vimānāni devatānāṁ cakāra ha ॥
मनुष्याश्चोपजीवन्ति यस्य शिल्पं महात्मनः । पूजयन्ति च यं नित्यं विश्वकर्माणमव्ययम् ॥
manuṣyāś copajīvanti yasya śilpaṁ mahātmanaḥ । pūjayanti ca yaṁ nityaṁ viśvakarmāṇam avyayam ॥
स्तनं तु दक्षिणं भित्त्वा ब्रह्मणो नरविग्रहः । निःसृतो भगवान्धर्मः सर्वलोकसुखावहः ॥
stanaṁ tu dakṣiṇaṁ bhittvā brahmaṇo naravigrahaḥ । niḥsr̥to bhagavān dharmaḥ sarvalokasukhāvahaḥ ॥
त्रयस्तस्य वराः पुत्राः सर्वभूतमनोहराः । शमः कामश्च हर्षश्च तेजसा लोकधारिणः ॥
trayas tasya varāḥ putrāḥ sarvabhūtamanoharāḥ । śamaḥ kāmaś ca harṣaś ca tejasā lokadhāriṇaḥ ॥
कामस्य तु रतिर्भार्या शमस्य प्राप्तिरङ्गना । नन्दी तु भार्या हर्षस्य यत्र लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥
kāmasya tu ratir bhāryā śamasya prāptir aṅganā । nandī tu bhāryā harṣasya yatra lokāḥ pratiṣṭhitāḥ ॥
मरीचेः कश्यपः पुत्रः कश्यपस्य सुरासुराः । जज्ञिरे नृपशार्दूल लोकानां प्रभवस्तु सः ॥
marīceḥ kaśyapaḥ putraḥ kaśyapasya surāsurāḥ । jajñire nr̥paśārdūla lokānāṁ prabhavas tu saḥ ॥
त्वाष्ट्री तु सवितुर्भार्या वडवारूपधारिणी । असूयत महाभागा सान्तरिक्षेऽश्विनावुभौ ॥
tvāṣṭrī tu savitur bhāryā vaḍavārūpadhāriṇī । asūyata mahābhāgā sāntarikṣe ’śvināv ubhau ॥
द्वादशैवादितेः पुत्राः शक्रमुख्या नराधिप । तेषामवरजो विष्णुर्यत्र लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥
dvādaśaivāditeḥ putrāḥ śakramukhyā narādhipa । teṣām avarajo viṣṇur yatra lokāḥ pratiṣṭhitāḥ ॥
त्रयस्त्रिंशत इत्येते देवास्तेषामहं तव । अन्वयं संप्रवक्ष्यामि पक्षैश्च कुलतो गणान् ॥
trayas triṁśata ity ete devās teṣām ahaṁ tava । anvayaṁ saṁpravakṣyāmi pakṣaiś ca kulato gaṇān ॥
रुद्राणामपरः पक्षः साध्यानां मरुतां तथा । वसूनां भार्गवं विद्याद्विश्वेदेवांस्तथैव च ॥
rudrāṇām aparaḥ pakṣaḥ sādhyānāṁ marutāṁ tathā । vasūnāṁ bhārgavaṁ vidyād viśvedevāṁs tathaiva ca ॥
वैनतेयस्तु गरुडो बलवानरुणस्तथा । बृहस्पतिश्च भगवानादित्येष्वेव गण्यते ॥
vainateyas tu garuḍo balavān aruṇas tathā । br̥haspatiś ca bhagavān ādityeṣv eva gaṇyate ॥
अश्विभ्यां गुह्यकान्विद्धि सर्वौषध्यस्तथा पशून् । एष देवगणो राजन्कीर्तितस्तेऽनुपूर्वशः । यं कीर्तयित्वा मनुजः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥
aśvibhyāṁ guhyakān viddhi sarvauṣadhyas tathā paśūn । eṣa devagaṇo rājan kīrtitas te ’nupūrvaśaḥ । yaṁ kīrtayitvā manujaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate ॥
ब्रह्मणो हृदयं भित्त्वा निःसृतो भगवान्भृगुः । भृगोः पुत्रः कविर्विद्वाञ्शुक्रः कविसुतो ग्रहः ॥
brahmaṇo hr̥dayaṁ bhittvā niḥsr̥to bhagavān bhr̥guḥ । bhr̥goḥ putraḥ kavir vidvāñ śukraḥ kavisuto grahaḥ ॥
त्रैलोक्यप्राणयात्रार्थे वर्षावर्षे भयाभये । स्वयंभुवा नियुक्तः सन्भुवनं परिधावति ॥
trailokyaprāṇayātrārthe varṣāvarṣe bhayābhaye । svayaṁbhuvā niyuktaḥ san bhuvanaṁ paridhāvati ॥
योगाचार्यो महाबुद्धिर्दैत्यानामभवद्गुरुः । सुराणां चापि मेधावी ब्रह्मचारी यतव्रतः ॥
yogācāryo mahābuddhir daityānām abhavad guruḥ । surāṇāṁ cāpi medhāvī brahmacārī yatavrataḥ ॥
तस्मिन्नियुक्ते विभुना योगक्षेमाय भार्गवे । अन्यमुत्पादयामास पुत्रं भृगुरनिन्दितम् ॥
tasmin niyukte vibhunā yogakṣemāya bhārgave । anyam utpādayām āsa putraṁ bhr̥gur aninditam ॥
च्यवनं दीप्ततपसं धर्मात्मानं मनीषिणम् । यः स रोषाच्च्युतो गर्भान्मातुर्मोक्षाय भारत ॥
cyavanaṁ dīptatapasaṁ dharmātmānaṁ manīṣiṇam । yaḥ sa roṣāc cyuto garbhān mātur mokṣāya bhārata ॥
आरुषी तु मनोः कन्या तस्य पत्नी मनीषिणः । और्वस्तस्यां समभवदूरुं भित्त्वा महायशाः । महातपा महातेजा बाल एव गुणैर्युतः ॥
āruṣī tu manoḥ kanyā tasya patnī manīṣiṇaḥ । aurvas tasyāṁ samabhavad ūruṁ bhittvā mahāyaśāḥ । mahātapā mahātejā bāla eva guṇair yutaḥ ॥
ऋचीकस्तस्य पुत्रस्तु जमदग्निस्ततोऽभवत् । जमदग्नेस्तु चत्वार आसन्पुत्रा महात्मनः ॥
r̥cīkas tasya putras tu jamadagnis tato ’bhavat । jamadagnes tu catvāra āsan putrā mahātmanaḥ ॥
रामस्तेषां जघन्योऽभूदजघन्यैर्गुणैर्युतः । सर्वशस्त्रास्त्रकुशलः क्षत्रियान्तकरो वशी ॥
rāmas teṣāṁ jaghanyo ’bhūd ajaghanyair guṇair yutaḥ । sarvaśastrāstrakuśalaḥ kṣatriyāntakaro vaśī ॥
और्वस्यासीत्पुत्रशतं जमदग्निपुरोगमम् । तेषां पुत्रसहस्राणि बभूवुर्भृगुविस्तरः ॥
aurvasyāsīt putraśataṁ jamadagnipurogamam । teṣāṁ putrasahasrāṇi babhūvur bhr̥guvistaraḥ ॥
द्वौ पुत्रौ ब्रह्मणस्त्वन्यौ ययोस्तिष्ठति लक्षणम् । लोके धाता विधाता च यौ स्थितौ मनुना सह ॥
dvau putrau brahmaṇas tv anyau yayos tiṣṭhati lakṣaṇam । loke dhātā vidhātā ca yau sthitau manunā saha ॥
तयोरेव स्वसा देवी लक्ष्मीः पद्मगृहा शुभा । तस्यास्तु मानसाः पुत्रास्तुरगा व्योमचारिणः ॥
tayor eva svasā devī lakṣmīḥ padmagr̥hā śubhā । tasyās tu mānasāḥ putrās turagā vyomacāriṇaḥ ॥
वरुणस्य भार्या ज्येष्ठा तु शुक्राद्देवी व्यजायत । तस्याः पुत्रं बलं विद्धि सुरां च सुरनन्दिनीम् ॥
varuṇasya bhāryā jyeṣṭhā tu śukrād devī vyajāyata । tasyāḥ putraṁ balaṁ viddhi surāṁ ca suranandinīm ॥
प्रजानामन्नकामानामन्योन्यपरिभक्षणात् । अधर्मस्तत्र संजातः सर्वभूतविनाशनः ॥
prajānām annakāmānām anyonyaparibhakṣaṇāt । adharmas tatra saṁjātaḥ sarvabhūtavināśanaḥ ॥
तस्यापि निरृतिर्भार्या नैरृता येन राक्षसाः । घोरास्तस्यास्त्रयः पुत्राः पापकर्मरताः सदा । भयो महाभयश्चैव मृत्युर्भूतान्तकस्तथा ॥
tasyāpi nirr̥tir bhāryā nairr̥tā yena rākṣasāḥ । ghorās tasyās trayaḥ putrāḥ pāpakarmaratāḥ sadā । bhayo mahābhayaś caiva mr̥tyur bhūtāntakas tathā ॥
काकीं श्येनीं च भासीं च धृतराष्ट्रीं तथा शुकीम् । ताम्रा तु सुषुवे देवी पञ्चैता लोकविश्रुताः ॥
kākīṁ śyenīṁ ca bhāsīṁ ca dhr̥tarāṣṭrīṁ tathā śukīm । tāmrā tu suṣuve devī pañcaitā lokaviśrutāḥ ॥
उलूकान्सुषुवे काकी श्येनी श्येनान्व्यजायत । भासी भासानजनयद्गृध्रांश्चैव जनाधिप ॥
ulūkān suṣuve kākī śyenī śyenān vyajāyata । bhāsī bhāsān ajanayad gr̥dhrāṁś caiva janādhipa ॥
धृतराष्ट्री तु हंसांश्च कलहंसांश्च सर्वशः । चक्रवाकांश्च भद्रं ते प्रजज्ञे सा तु भामिनी ॥
dhr̥tarāṣṭrī tu haṁsāṁś ca kalahaṁsāṁś ca sarvaśaḥ । cakravākāṁś ca bhadraṁ te prajajñe sā tu bhāminī ॥
शुकी विजज्ञे धर्मज्ञ शुकानेव मनस्विनी । कल्याणगुणसंपन्ना सर्वलक्षणपूजिता ॥
śukī vijajñe dharmajña śukān eva manasvinī । kalyāṇaguṇasaṁpannā sarvalakṣaṇapūjitā ॥
नव क्रोधवशा नारीः प्रजज्ञेऽप्यात्मसंभवाः । मृगीं च मृगमन्दां च हरिं भद्रमनामपि ॥
nava krodhavaśā nārīḥ prajajñe ’py ātmasaṁbhavāḥ । mr̥gīṁ ca mr̥gamandāṁ ca hariṁ bhadramanām api ॥
मातङ्गीमथ शार्दूलीं श्वेतां सुरभिमेव च । सर्वलक्षणसंपन्नां सुरसां च यशस्विनीम् ॥
mātaṅgīm atha śārdūlīṁ śvetāṁ surabhim eva ca । sarvalakṣaṇasaṁpannāṁ surasāṁ ca yaśasvinīm ॥
अपत्यं तु मृगाः सर्वे मृग्या नरवरात्मज । ऋक्षाश्च मृगमन्दायाः सृमराश्चमरा अपि ॥
apatyaṁ tu mr̥gāḥ sarve mr̥gyā naravarātmaja । r̥kṣāś ca mr̥gamandāyāḥ sr̥marāś camarā api ॥
ततस्त्वैरावतं नागं जज्ञे भद्रमना सुतम् । ऐरावतः सुतस्तस्या देवनागो महागजः ॥
tatas tv airāvataṁ nāgaṁ jajñe bhadramanā sutam । airāvataḥ sutas tasyā devanāgo mahāgajaḥ ॥
हर्याश्च हरयोऽपत्यं वानराश्च तरस्विनः । गोलाङ्गूलांश्च भद्रं ते हर्याः पुत्रान्प्रचक्षते ॥
haryāś ca harayo ’patyaṁ vānarāś ca tarasvinaḥ । golāṅgūlāṁś ca bhadraṁ te haryāḥ putrān pracakṣate ॥
प्रजज्ञे त्वथ शार्दूली सिंहान्व्याघ्रांश्च भारत । द्वीपिनश्च महाभाग सर्वानेव न संशयः ॥
prajajñe tv atha śārdūlī siṁhān vyāghrāṁś ca bhārata । dvīpinaś ca mahābhāga sarvān eva na saṁśayaḥ ॥
मातङ्ग्यास्त्वथ मातङ्गा अपत्यानि नराधिप । दिशागजं तु श्वेताख्यं श्वेताजनयदाशुगम् ॥
mātaṅgyās tv atha mātaṅgā apatyāni narādhipa । diśāgajaṁ tu śvetākhyaṁ śvetājanayad āśugam ॥
तथा दुहितरौ राजन्सुरभिर्वै व्यजायत । रोहिणीं चैव भद्रं ते गन्धर्वीं च यशस्विनीम् । रोहिण्यां जज्ञिरे गावो गन्धर्व्यां वाजिनः सुताः ॥
tathā duhitarau rājan surabhir vai vyajāyata । rohiṇīṁ caiva bhadraṁ te gandharvīṁ ca yaśasvinīm । rohiṇyāṁ jajñire gāvo gandharvyāṁ vājinaḥ sutāḥ ॥
सुरसाजनयन्नागान्राजन्कद्रूश्च पन्नगान् । सप्त पिण्डफलान्वृक्षाननलापि व्यजायत । अनलायाः शुकी पुत्री कद्र्वास्तु सुरसा सुता ॥
surasājanayan nāgān rājan kadrūś ca pannagān । sapta piṇḍaphalān vr̥kṣān analāpi vyajāyata । analāyāḥ śukī putrī kadrvās tu surasā sutā ॥
अरुणस्य भार्या श्येनी तु वीर्यवन्तौ महाबलौ । संपातिं जनयामास तथैव च जटायुषम् । द्वौ पुत्रौ विनतायास्तु विख्यातौ गरुडारुणौ ॥
aruṇasya bhāryā śyenī tu vīryavantau mahābalau । saṁpātiṁ janayām āsa tathaiva ca jaṭāyuṣam । dvau putrau vinatāyās tu vikhyātau garuḍāruṇau ॥
इत्येष सर्वभूतानां महतां मनुजाधिप । प्रभवः कीर्तितः सम्यङ्मया मतिमतां वर ॥
ity eṣa sarvabhūtānāṁ mahatāṁ manujādhipa । prabhavaḥ kīrtitaḥ samyaṅ mayā matimatāṁ vara ॥
यं श्रुत्वा पुरुषः सम्यक्पूतो भवति पाप्मनः । सर्वज्ञतां च लभते गतिमग्र्यां च विन्दति ॥
yaṁ śrutvā puruṣaḥ samyak pūto bhavati pāpmanaḥ । sarvajñatāṁ ca labhate gatim agryāṁ ca vindati ॥