सूत उवाच । श्रुत्वा तु वचनं तेषां सर्वेषामिति चेति च । वासुकेश्च वचः श्रुत्वा एलापत्रोऽब्रवीदिदम् ॥
sūta uvāca । śrutvā tu vacanaṁ teṣāṁ sarveṣām iti ceti ca । vāsukeś ca vacaḥ śrutvā elāpatro ’bravīd idam ॥
Who speaks here देवा devā · सूत sūta · एलापत्र elāpatra
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §38–40 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
सूत उवाच । श्रुत्वा तु वचनं तेषां सर्वेषामिति चेति च । वासुकेश्च वचः श्रुत्वा एलापत्रोऽब्रवीदिदम् ॥
sūta uvāca । śrutvā tu vacanaṁ teṣāṁ sarveṣām iti ceti ca । vāsukeś ca vacaḥ śrutvā elāpatro ’bravīd idam ॥
न स यज्ञो न भविता न स राजा तथाविधः । जनमेजयः पाण्डवेयो यतोऽस्माकं महाभयम् ॥
na sa yajño na bhavitā na sa rājā tathāvidhaḥ । janamejayaḥ pāṇḍaveyo yato ’smākaṁ mahābhayam ॥
दैवेनोपहतो राजन्यो भवेदिह पूरुषः । स दैवमेवाश्रयते नान्यत्तत्र परायणम् ॥
daivenopahato rājan yo bhaved iha pūruṣaḥ । sa daivam evāśrayate nānyat tatra parāyaṇam ॥
तदिदं दैवमस्माकं भयं पन्नगसत्तमाः । दैवमेवाश्रयामोऽत्र शृणुध्वं च वचो मम ॥
tad idaṁ daivam asmākaṁ bhayaṁ pannagasattamāḥ । daivam evāśrayāmo ’tra śr̥ṇudhvaṁ ca vaco mama ॥
अहं शापे समुत्सृष्टे समश्रौषं वचस्तदा । मातुरुत्सङ्गमारूढो भयात्पन्नगसत्तमाः ॥
ahaṁ śāpe samutsr̥ṣṭe samaśrauṣaṁ vacas tadā । mātur utsaṅgam ārūḍho bhayāt pannagasattamāḥ ॥
देवानां पन्नगश्रेष्ठास्तीक्ष्णास्तीक्ष्णा इति प्रभो । पितामहमुपागम्य दुःखार्तानां महाद्युते ॥
devānāṁ pannagaśreṣṭhās tīkṣṇās tīkṣṇā iti prabho । pitāmaham upāgamya duḥkhārtānāṁ mahādyute ॥
देवा ऊचुः । का हि लब्ध्वा प्रियान्पुत्राञ्शपेदेवं पितामह । ऋते कद्रूं तीक्ष्णरूपां देवदेव तवाग्रतः ॥
devā ūcuḥ । kā hi labdhvā priyān putrāñ śaped evaṁ pitāmaha । r̥te kadrūṁ tīkṣṇarūpāṁ devadeva tavāgrataḥ ॥
तथेति च वचस्तस्यास्त्वयाप्युक्तं पितामह । एतदिच्छाम विज्ञातुं कारणं यन्न वारिता ॥
tatheti ca vacas tasyās tvayāpy uktaṁ pitāmaha । etad icchāma vijñātuṁ kāraṇaṁ yan na vāritā ॥
ब्रह्मोवाच । बहवः पन्नगास्तीक्ष्णा भीमवीर्या विषोल्बणाः । प्रजानां हितकामोऽहं न निवारितवांस्तदा ॥
brahmovāca । bahavaḥ pannagās tīkṣṇā bhīmavīryā viṣolbaṇāḥ । prajānāṁ hitakāmo ’haṁ na nivāritavāṁs tadā ॥
ये दन्दशूकाः क्षुद्राश्च पापचारा विषोल्बणाः । तेषां विनाशो भविता न तु ये धर्मचारिणः ॥
ye dandaśūkāḥ kṣudrāś ca pāpacārā viṣolbaṇāḥ । teṣāṁ vināśo bhavitā na tu ye dharmacāriṇaḥ ॥
यन्निमित्तं च भविता मोक्षस्तेषां महाभयात् । पन्नगानां निबोधध्वं तस्मिन्काले तथागते ॥
yannimittaṁ ca bhavitā mokṣas teṣāṁ mahābhayāt । pannagānāṁ nibodhadhvaṁ tasmin kāle tathāgate ॥
यायावरकुले धीमान्भविष्यति महानृषिः । जरत्कारुरिति ख्यातस्तेजस्वी नियतेन्द्रियः ॥
yāyāvarakule dhīmān bhaviṣyati mahān r̥ṣiḥ । jaratkārur iti khyātas tejasvī niyatendriyaḥ ॥
तस्य पुत्रो जरत्कारोरुत्पत्स्यति महातपाः । आस्तीको नाम यज्ञं स प्रतिषेत्स्यति तं तदा । तत्र मोक्ष्यन्ति भुजगा ये भविष्यन्ति धार्मिकाः ॥
tasya putro jaratkāror utpatsyati mahātapāḥ । āstīko nāma yajñaṁ sa pratiṣetsyati taṁ tadā । tatra mokṣyanti bhujagā ye bhaviṣyanti dhārmikāḥ ॥
देवा ऊचुः । स मुनिप्रवरो देव जरत्कारुर्महातपाः । कस्यां पुत्रं महात्मानं जनयिष्यति वीर्यवान् ॥
devā ūcuḥ । sa munipravaro deva jaratkārur mahātapāḥ । kasyāṁ putraṁ mahātmānaṁ janayiṣyati vīryavān ॥
ब्रह्मोवाच । सनामायां सनामा स कन्यायां द्विजसत्तमः । अपत्यं वीर्यवान्देवा वीर्यवज्जनयिष्यति ॥
brahmovāca । sanāmāyāṁ sanāmā sa kanyāyāṁ dvijasattamaḥ । apatyaṁ vīryavān devā vīryavaj janayiṣyati ॥
एलापत्र उवाच । एवमस्त्विति तं देवाः पितामहमथाब्रुवन् । उक्त्वा चैवं गता देवाः स च देवः पितामहः ॥
elāpatra uvāca । evam astv iti taṁ devāḥ pitāmaham athābruvan । uktvā caivaṁ gatā devāḥ sa ca devaḥ pitāmahaḥ ॥
सोऽहमेवं प्रपश्यामि वासुके भगिनीं तव । जरत्कारुरिति ख्यातां तां तस्मै प्रतिपादय ॥
so ’ham evaṁ prapaśyāmi vāsuke bhaginīṁ tava । jaratkārur iti khyātāṁ tāṁ tasmai pratipādaya ॥
भैक्षवद्भिक्षमाणाय नागानां भयशान्तये । ऋषये सुव्रताय त्वमेष मोक्षः श्रुतो मया ॥
bhaikṣavad bhikṣamāṇāya nāgānāṁ bhayaśāntaye । r̥ṣaye suvratāya tvam eṣa mokṣaḥ śruto mayā ॥