Adhyāya 211

वैशंपायन उवाच । ततः कतिपयाहस्य तस्मिन्रैवतके गिरौ । वृष्ण्यन्धकानामभवत्सुमहानुत्सवो नृप ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । tataḥ katipayāhasya tasmin raivatake girau । vr̥ṣṇyandhakānām abhavat sumahān utsavo nr̥pa ॥

तत्र दानं ददुर्वीरा ब्राह्मणानां सहस्रशः । भोजवृष्ण्यन्धकाश्चैव महे तस्य गिरेस्तदा ॥

tatra dānaṁ dadur vīrā brāhmaṇānāṁ sahasraśaḥ । bhojavr̥ṣṇyandhakāś caiva mahe tasya gires tadā ॥

प्रासादै रत्नचित्रैश्च गिरेस्तस्य समन्ततः । स देशः शोभितो राजन्दीपवृक्षैश्च सर्वशः ॥

prāsādai ratnacitraiś ca gires tasya samantataḥ । sa deśaḥ śobhito rājan dīpavr̥kṣaiś ca sarvaśaḥ ॥

वादित्राणि च तत्र स्म वादकाः समवादयन् । ननृतुर्नर्तकाश्चैव जगुर्गानानि गायनाः ॥

vāditrāṇi ca tatra sma vādakāḥ samavādayan । nanr̥tur nartakāś caiva jagur gānāni gāyanāḥ ॥

अलंकृताः कुमाराश्च वृष्णीनां सुमहौजसः । यानैर्हाटकचित्राङ्गैश्चञ्चूर्यन्ते स्म सर्वशः ॥

alaṁkr̥tāḥ kumārāś ca vr̥ṣṇīnāṁ sumahaujasaḥ । yānair hāṭakacitrāṅgaiś cañcūryante sma sarvaśaḥ ॥

पौराश्च पादचारेण यानैरुच्चावचैस्तथा । सदाराः सानुयात्राश्च शतशोऽथ सहस्रशः ॥

paurāś ca pādacāreṇa yānair uccāvacais tathā । sadārāḥ sānuyātrāś ca śataśo ’tha sahasraśaḥ ॥

ततो हलधरः क्षीबो रेवतीसहितः प्रभुः । अनुगम्यमानो गन्धर्वैरचरत्तत्र भारत ॥

tato haladharaḥ kṣībo revatīsahitaḥ prabhuḥ । anugamyamāno gandharvair acarat tatra bhārata ॥

तथैव राजा वृष्णीनामुग्रसेनः प्रतापवान् । उपगीयमानो गन्धर्वैः स्त्रीसहस्रसहायवान् ॥

tathaiva rājā vr̥ṣṇīnām ugrasenaḥ pratāpavān । upagīyamāno gandharvaiḥ strīsahasrasahāyavān ॥

रौक्मिणेयश्च साम्बश्च क्षीबौ समरदुर्मदौ । दिव्यमाल्याम्बरधरौ विजह्रातेऽमराविव ॥

raukmiṇeyaś ca sāmbaś ca kṣībau samaradurmadau । divyamālyāmbaradharau vijahrāte ’marāv iva ॥

अक्रूरः सारणश्चैव गदो भानुर्विडूरथः । निशठश्चारुदेष्णश्च पृथुर्विपृथुरेव च ॥

akrūraḥ sāraṇaś caiva gado bhānur viḍūrathaḥ । niśaṭhaś cārudeṣṇaś ca pr̥thur vipr̥thur eva ca ॥

सत्यकः सात्यकिश्चैव भङ्गकारसहाचरौ । हार्दिक्यः कृतवर्मा च ये चान्ये नानुकीर्तिताः ॥

satyakaḥ sātyakiś caiva bhaṅgakārasahācarau । hārdikyaḥ kr̥tavarmā ca ye cānye nānukīrtitāḥ ॥

एते परिवृताः स्त्रीभिर्गन्धर्वैश्च पृथक्पृथक् । तमुत्सवं रैवतके शोभयां चक्रिरे तदा ॥

ete parivr̥tāḥ strībhir gandharvaiś ca pr̥thak pr̥thak । tam utsavaṁ raivatake śobhayāṁ cakrire tadā ॥

तदा कोलाहले तस्मिन्वर्तमाने महाशुभे । वासुदेवश्च पार्थश्च सहितौ परिजग्मतुः ॥

tadā kolāhale tasmin vartamāne mahāśubhe । vāsudevaś ca pārthaś ca sahitau parijagmatuḥ ॥

तत्र चङ्क्रम्यमाणौ तौ वसुदेवसुतां शुभाम् । अलंकृतां सखीमध्ये भद्रां ददृशतुस्तदा ॥

tatra caṅkramyamāṇau tau vasudevasutāṁ śubhām । alaṁkr̥tāṁ sakhīmadhye bhadrāṁ dadr̥śatus tadā ॥

दृष्ट्वैव तामर्जुनस्य कन्दर्पः समजायत । तं तथैकाग्रमनसं कृष्णः पार्थमलक्षयत् ॥

dr̥ṣṭvaiva tām arjunasya kandarpaḥ samajāyata । taṁ tathaikāgramanasaṁ kr̥ṣṇaḥ pārtham alakṣayat ॥

अथाब्रवीत्पुष्कराक्षः प्रहसन्निव भारत । वनेचरस्य किमिदं कामेनालोड्यते मनः ॥

athābravīt puṣkarākṣaḥ prahasann iva bhārata । vanecarasya kim idaṁ kāmenāloḍyate manaḥ ॥

ममैषा भगिनी पार्थ सारणस्य सहोदरा । यदि ते वर्तते बुद्धिर्वक्ष्यामि पितरं स्वयम् ॥

mamaiṣā bhaginī pārtha sāraṇasya sahodarā । yadi te vartate buddhir vakṣyāmi pitaraṁ svayam ॥

अर्जुन उवाच । दुहिता वसुदेवस्य वासुदेवस्य च स्वसा । रूपेण चैव संपन्ना कमिवैषा न मोहयेत् ॥

arjuna uvāca । duhitā vasudevasya vāsudevasya ca svasā । rūpeṇa caiva saṁpannā kam ivaiṣā na mohayet ॥

कृतमेव तु कल्याणं सर्वं मम भवेद्ध्रुवम् । यदि स्यान्मम वार्ष्णेयी महिषीयं स्वसा तव ॥

kr̥tam eva tu kalyāṇaṁ sarvaṁ mama bhaved dhruvam । yadi syān mama vārṣṇeyī mahiṣīyaṁ svasā tava ॥

प्राप्तौ तु क उपायः स्यात्तद्ब्रवीहि जनार्दन । आस्थास्यामि तथा सर्वं यदि शक्यं नरेण तत् ॥

prāptau tu ka upāyaḥ syāt tad bravīhi janārdana । āsthāsyāmi tathā sarvaṁ yadi śakyaṁ nareṇa tat ॥

वासुदेव उवाच । स्वयंवरः क्षत्रियाणां विवाहः पुरुषर्षभ । स च संशयितः पार्थ स्वभावस्यानिमित्ततः ॥

vāsudeva uvāca । svayaṁvaraḥ kṣatriyāṇāṁ vivāhaḥ puruṣarṣabha । sa ca saṁśayitaḥ pārtha svabhāvasyānimittataḥ ॥

प्रसह्य हरणं चापि क्षत्रियाणां प्रशस्यते । विवाहहेतोः शूराणामिति धर्मविदो विदुः ॥

prasahya haraṇaṁ cāpi kṣatriyāṇāṁ praśasyate । vivāhahetoḥ śūrāṇām iti dharmavido viduḥ ॥

स त्वमर्जुन कल्याणीं प्रसह्य भगिनीं मम । हर स्वयंवरे ह्यस्याः को वै वेद चिकीर्षितम् ॥

sa tvam arjuna kalyāṇīṁ prasahya bhaginīṁ mama । hara svayaṁvare hy asyāḥ ko vai veda cikīrṣitam ॥

वैशंपायन उवाच । ततोऽर्जुनश्च कृष्णश्च विनिश्चित्येतिकृत्यताम् । शीघ्रगान्पुरुषान्राजन्प्रेषयामासतुस्तदा ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । tato ’rjunaś ca kr̥ṣṇaś ca viniścityetikr̥tyatām । śīghragān puruṣān rājan preṣayām āsatus tadā ॥

धर्मराजाय तत्सर्वमिन्द्रप्रस्थगताय वै । श्रुत्वैव च महाबाहुरनुजज्ञे स पाण्डवः ॥

dharmarājāya tat sarvam indraprasthagatāya vai । śrutvaiva ca mahābāhur anujajñe sa pāṇḍavaḥ ॥