वैशंपायन उवाच । सोऽपरान्तेषु तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च । सर्वाण्येवानुपूर्व्येण जगामामितविक्रमः ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । so ’parānteṣu tīrthāni puṇyāny āyatanāni ca । sarvāṇy evānupūrvyeṇa jagāmāmitavikramaḥ ॥
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §219–221 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
वैशंपायन उवाच । सोऽपरान्तेषु तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च । सर्वाण्येवानुपूर्व्येण जगामामितविक्रमः ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । so ’parānteṣu tīrthāni puṇyāny āyatanāni ca । sarvāṇy evānupūrvyeṇa jagāmāmitavikramaḥ ॥
समुद्रे पश्चिमे यानि तीर्थान्यायतनानि च । तानि सर्वाणि गत्वा स प्रभासमुपजग्मिवान् ॥
samudre paścime yāni tīrthāny āyatanāni ca । tāni sarvāṇi gatvā sa prabhāsam upajagmivān ॥
प्रभासदेशं संप्राप्तं बीभत्सुमपराजितम् । तीर्थान्यनुचरन्तं च शुश्राव मधुसूदनः ॥
prabhāsadeśaṁ saṁprāptaṁ bībhatsum aparājitam । tīrthāny anucarantaṁ ca śuśrāva madhusūdanaḥ ॥
ततोऽभ्यगच्छत्कौन्तेयमज्ञातो नाम माधवः । ददृशाते तदान्योन्यं प्रभासे कृष्णपाण्डवौ ॥
tato ’bhyagacchat kaunteyam ajñāto nāma mādhavaḥ । dadr̥śāte tadānyonyaṁ prabhāse kr̥ṣṇapāṇḍavau ॥
तावन्योन्यं समाश्लिष्य पृष्ट्वा च कुशलं वने । आस्तां प्रियसखायौ तौ नरनारायणावृषी ॥
tāv anyonyaṁ samāśliṣya pr̥ṣṭvā ca kuśalaṁ vane । āstāṁ priyasakhāyau tau naranārāyaṇāv r̥ṣī ॥
ततोऽर्जुनं वासुदेवस्तां चर्यां पर्यपृच्छत । किमर्थं पाण्डवेमानि तीर्थान्यनुचरस्युत ॥
tato ’rjunaṁ vāsudevas tāṁ caryāṁ paryapr̥cchata । kimarthaṁ pāṇḍavemāni tīrthāny anucarasy uta ॥
ततोऽर्जुनो यथावृत्तं सर्वमाख्यातवांस्तदा । श्रुत्वोवाच च वार्ष्णेय एवमेतदिति प्रभुः ॥
tato ’rjuno yathāvr̥ttaṁ sarvam ākhyātavāṁs tadā । śrutvovāca ca vārṣṇeya evam etad iti prabhuḥ ॥
तौ विहृत्य यथाकामं प्रभासे कृष्णपाण्डवौ । महीधरं रैवतकं वासायैवाभिजग्मतुः ॥
tau vihr̥tya yathākāmaṁ prabhāse kr̥ṣṇapāṇḍavau । mahīdharaṁ raivatakaṁ vāsāyaivābhijagmatuḥ ॥
पूर्वमेव तु कृष्णस्य वचनात्तं महीधरम् । पुरुषाः समलंचक्रुरुपजह्रुश्च भोजनम् ॥
pūrvam eva tu kr̥ṣṇasya vacanāt taṁ mahīdharam । puruṣāḥ samalaṁcakrur upajahruś ca bhojanam ॥
प्रतिगृह्यार्जुनः सर्वमुपभुज्य च पाण्डवः । सहैव वासुदेवेन दृष्टवान्नटनर्तकान् ॥
pratigr̥hyārjunaḥ sarvam upabhujya ca pāṇḍavaḥ । sahaiva vāsudevena dr̥ṣṭavān naṭanartakān ॥
अभ्यनुज्ञाप्य तान्सर्वानर्चयित्वा च पाण्डवः । सत्कृतं शयनं दिव्यमभ्यगच्छन्महाद्युतिः ॥
abhyanujñāpya tān sarvān arcayitvā ca pāṇḍavaḥ । satkr̥taṁ śayanaṁ divyam abhyagacchan mahādyutiḥ ॥
तीर्थानां दर्शनं चैव पर्वतानां च भारत । आपगानां वनानां च कथयामास सात्वते ॥
tīrthānāṁ darśanaṁ caiva parvatānāṁ ca bhārata । āpagānāṁ vanānāṁ ca kathayām āsa sātvate ॥
स कथाः कथयन्नेव निद्रया जनमेजय । कौन्तेयोऽपहृतस्तस्मिञ्शयने स्वर्गसंमिते ॥
sa kathāḥ kathayann eva nidrayā janamejaya । kaunteyo ’pahr̥tas tasmiñ śayane svargasaṁmite ॥
मधुरेण स गीतेन वीणाशब्देन चानघ । प्रबोध्यमानो बुबुधे स्तुतिभिर्मङ्गलैस्तथा ॥
madhureṇa sa gītena vīṇāśabdena cānagha । prabodhyamāno bubudhe stutibhir maṅgalais tathā ॥
स कृत्वावश्यकार्याणि वार्ष्णेयेनाभिनन्दितः । रथेन काञ्चनाङ्गेन द्वारकामभिजग्मिवान् ॥
sa kr̥tvāvaśyakāryāṇi vārṣṇeyenābhinanditaḥ । rathena kāñcanāṅgena dvārakām abhijagmivān ॥
अलंकृता द्वारका तु बभूव जनमेजय । कुन्तीसुतस्य पूजार्थमपि निष्कुटकेष्वपि ॥
alaṁkr̥tā dvārakā tu babhūva janamejaya । kuntīsutasya pūjārtham api niṣkuṭakeṣv api ॥
दिदृक्षवश्च कौन्तेयं द्वारकावासिनो जनाः । नरेन्द्रमार्गमाजग्मुस्तूर्णं शतसहस्रशः ॥
didr̥kṣavaś ca kaunteyaṁ dvārakāvāsino janāḥ । narendramārgam ājagmus tūrṇaṁ śatasahasraśaḥ ॥
अवलोकेषु नारीणां सहस्राणि शतानि च । भोजवृष्ण्यन्धकानां च समवायो महानभूत् ॥
avalokeṣu nārīṇāṁ sahasrāṇi śatāni ca । bhojavr̥ṣṇyandhakānāṁ ca samavāyo mahān abhūt ॥
स तथा सत्कृतः सर्वैर्भोजवृष्ण्यन्धकात्मजैः । अभिवाद्याभिवाद्यांश्च सर्वैश्च प्रतिनन्दितः ॥
sa tathā satkr̥taḥ sarvair bhojavr̥ṣṇyandhakātmajaiḥ । abhivādyābhivādyāṁś ca sarvaiś ca pratinanditaḥ ॥
कुमारैः सर्वशो वीरः सत्कारेणाभिवादितः । समानवयसः सर्वानाश्लिष्य स पुनः पुनः ॥
kumāraiḥ sarvaśo vīraḥ satkāreṇābhivāditaḥ । samānavayasaḥ sarvān āśliṣya sa punaḥ punaḥ ॥
कृष्णस्य भवने रम्ये रत्नभोज्यसमावृते । उवास सह कृष्णेन बहुलास्तत्र शर्वरीः ॥
kr̥ṣṇasya bhavane ramye ratnabhojyasamāvr̥te । uvāsa saha kr̥ṣṇena bahulās tatra śarvarīḥ ॥