Adhyāya 161

गन्धर्व उवाच । अथ तस्यामदृश्यायां नृपतिः काममोहितः । पातनः शत्रुसंघानां पपात धरणीतले ॥

gandharva uvāca । atha tasyām adr̥śyāyāṁ nr̥patiḥ kāmamohitaḥ । pātanaḥ śatrusaṁghānāṁ papāta dharaṇītale ॥

तस्मिन्निपतिते भूमावथ सा चारुहासिनी । पुनः पीनायतश्रोणी दर्शयामास तं नृपम् ॥

tasmin nipatite bhūmāv atha sā cāruhāsinī । punaḥ pīnāyataśroṇī darśayām āsa taṁ nr̥pam ॥

अथाबभाषे कल्याणी वाचा मधुरया नृपम् । तं कुरूणां कुलकरं कामाभिहतचेतसम् ॥

athābabhāṣe kalyāṇī vācā madhurayā nr̥pam । taṁ kurūṇāṁ kulakaraṁ kāmābhihatacetasam ॥

उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रं ते न त्वमर्हस्यरिंदम । मोहं नृपतिशार्दूल गन्तुमाविष्कृतः क्षितौ ॥

uttiṣṭhottiṣṭha bhadraṁ te na tvam arhasy ariṁdama । mohaṁ nr̥patiśārdūla gantum āviṣkr̥taḥ kṣitau ॥

एवमुक्तोऽथ नृपतिर्वाचा मधुरया तदा । ददर्श विपुलश्रोणीं तामेवाभिमुखे स्थिताम् ॥

evam ukto ’tha nr̥patir vācā madhurayā tadā । dadarśa vipulaśroṇīṁ tām evābhimukhe sthitām ॥

अथ तामसितापाङ्गीमाबभाषे नराधिपः । मन्मथाग्निपरीतात्मा संदिग्धाक्षरया गिरा ॥

atha tām asitāpāṅgīm ābabhāṣe narādhipaḥ । manmathāgniparītātmā saṁdigdhākṣarayā girā ॥

साधु मामसितापाङ्गे कामार्तं मत्तकाशिनि । भजस्व भजमानं मां प्राणा हि प्रजहन्ति माम् ॥

sādhu mām asitāpāṅge kāmārtaṁ mattakāśini । bhajasva bhajamānaṁ māṁ prāṇā hi prajahanti mām ॥

त्वदर्थं हि विशालाक्षि मामयं निशितैः शरैः । कामः कमलगर्भाभे प्रतिविध्यन्न शाम्यति ॥

tvadarthaṁ hi viśālākṣi mām ayaṁ niśitaiḥ śaraiḥ । kāmaḥ kamalagarbhābhe pratividhyan na śāmyati ॥

ग्रस्तमेवमनाक्रन्दे भद्रे काममहाहिना । सा त्वं पीनायतश्रोणि पर्याप्नुहि शुभानने ॥

grastam evam anākrande bhadre kāmamahāhinā । sā tvaṁ pīnāyataśroṇi paryāpnuhi śubhānane ॥

त्वय्यधीना हि मे प्राणाः किंनरोद्गीतभाषिणि । चारुसर्वानवद्याङ्गि पद्मेन्दुसदृशानने ॥

tvayy adhīnā hi me prāṇāḥ kiṁnarodgītabhāṣiṇi । cārusarvānavadyāṅgi padmendusadr̥śānane ॥

न ह्यहं त्वदृते भीरु शक्ष्ये जीवितुमात्मना । तस्मात्कुरु विशालाक्षि मय्यनुक्रोशमङ्गने ॥

na hy ahaṁ tvad r̥te bhīru śakṣye jīvitum ātmanā । tasmāt kuru viśālākṣi mayy anukrośam aṅgane ॥

भक्तं मामसितापाङ्गे न परित्यक्तुमर्हसि । त्वं हि मां प्रीतियोगेन त्रातुमर्हसि भामिनि ॥

bhaktaṁ mām asitāpāṅge na parityaktum arhasi । tvaṁ hi māṁ prītiyogena trātum arhasi bhāmini ॥

गान्धर्वेण च मां भीरु विवाहेनैहि सुन्दरि । विवाहानां हि रम्भोरु गान्धर्वः श्रेष्ठ उच्यते ॥

gāndharveṇa ca māṁ bhīru vivāhenaihi sundari । vivāhānāṁ hi rambhoru gāndharvaḥ śreṣṭha ucyate ॥

तपत्युवाच । नाहमीशात्मनो राजन्कन्या पितृमती ह्यहम् । मयि चेदस्ति ते प्रीतिर्याचस्व पितरं मम ॥

tapaty uvāca । nāham īśātmano rājan kanyā pitr̥matī hy aham । mayi ced asti te prītir yācasva pitaraṁ mama ॥

यथा हि ते मया प्राणाः संगृहीता नरेश्वर । दर्शनादेव भूयस्त्वं तथा प्राणान्ममाहरः ॥

yathā hi te mayā prāṇāḥ saṁgr̥hītā nareśvara । darśanād eva bhūyas tvaṁ tathā prāṇān mamāharaḥ ॥

न चाहमीशा देहस्य तस्मान्नृपतिसत्तम । समीपं नोपगच्छामि न स्वतन्त्रा हि योषितः ॥

na cāham īśā dehasya tasmān nr̥patisattama । samīpaṁ nopagacchāmi na svatantrā hi yoṣitaḥ ॥

का हि सर्वेषु लोकेषु विश्रुताभिजनं नृपम् । कन्या नाभिलषेन्नाथं भर्तारं भक्तवत्सलम् ॥

kā hi sarveṣu lokeṣu viśrutābhijanaṁ nr̥pam । kanyā nābhilaṣen nāthaṁ bhartāraṁ bhaktavatsalam ॥

तस्मादेवंगते काले याचस्व पितरं मम । आदित्यं प्रणिपातेन तपसा नियमेन च ॥

tasmād evaṁgate kāle yācasva pitaraṁ mama । ādityaṁ praṇipātena tapasā niyamena ca ॥

स चेत्कामयते दातुं तव मामरिमर्दन । भविष्याम्यथ ते राजन्सततं वशवर्तिनी ॥

sa cet kāmayate dātuṁ tava mām arimardana । bhaviṣyāmy atha te rājan satataṁ vaśavartinī ॥

अहं हि तपती नाम सावित्र्यवरजा सुता । अस्य लोकप्रदीपस्य सवितुः क्षत्रियर्षभ ॥

ahaṁ hi tapatī nāma sāvitryavarajā sutā । asya lokapradīpasya savituḥ kṣatriyarṣabha ॥