Adhyāya 144

वैशंपायन उवाच । ते वनेन वनं वीरा घ्नन्तो मृगगणान्बहून् । अपक्रम्य ययू राजंस्त्वरमाणा महारथाः ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । te vanena vanaṁ vīrā ghnanto mr̥gagaṇān bahūn । apakramya yayū rājaṁs tvaramāṇā mahārathāḥ ॥

मत्स्यांस्त्रिगर्तान्पाञ्चालान्कीचकानन्तरेण च । रमणीयान्वनोद्देशान्प्रेक्षमाणाः सरांसि च ॥

matsyāṁs trigartān pāñcālān kīcakān antareṇa ca । ramaṇīyān vanoddeśān prekṣamāṇāḥ sarāṁsi ca ॥

जटाः कृत्वात्मनः सर्वे वल्कलाजिनवाससः । सह कुन्त्या महात्मानो बिभ्रतस्तापसं वपुः ॥

jaṭāḥ kr̥tvātmanaḥ sarve valkalājinavāsasaḥ । saha kuntyā mahātmāno bibhratas tāpasaṁ vapuḥ ॥

क्वचिद्वहन्तो जननीं त्वरमाणा महारथाः । क्वचिच्छन्देन गच्छन्तस्ते जग्मुः प्रसभं पुनः ॥

kva cid vahanto jananīṁ tvaramāṇā mahārathāḥ । kva cic chandena gacchantas te jagmuḥ prasabhaṁ punaḥ ॥

ब्राह्मं वेदमधीयाना वेदाङ्गानि च सर्वशः । नीतिशास्त्रं च धर्मज्ञा ददृशुस्ते पितामहम् ॥

brāhmaṁ vedam adhīyānā vedāṅgāni ca sarvaśaḥ । nītiśāstraṁ ca dharmajñā dadr̥śus te pitāmaham ॥

तेऽभिवाद्य महात्मानं कृष्णद्वैपायनं तदा । तस्थुः प्राञ्जलयः सर्वे सह मात्रा परंतपाः ॥

te ’bhivādya mahātmānaṁ kr̥ṣṇadvaipāyanaṁ tadā । tasthuḥ prāñjalayaḥ sarve saha mātrā paraṁtapāḥ ॥

व्यास उवाच । मयेदं मनसा पूर्वं विदितं भरतर्षभाः । यथा स्थितैरधर्मेण धार्तराष्ट्रैर्विवासिताः ॥

vyāsa uvāca । mayedaṁ manasā pūrvaṁ viditaṁ bharatarṣabhāḥ । yathā sthitair adharmeṇa dhārtarāṣṭrair vivāsitāḥ ॥

तद्विदित्वास्मि संप्राप्तश्चिकीर्षुः परमं हितम् । न विषादोऽत्र कर्तव्यः सर्वमेतत्सुखाय वः ॥

tad viditvāsmi saṁprāptaś cikīrṣuḥ paramaṁ hitam । na viṣādo ’tra kartavyaḥ sarvam etat sukhāya vaḥ ॥

समास्ते चैव मे सर्वे यूयं चैव न संशयः । दीनतो बालतश्चैव स्नेहं कुर्वन्ति बान्धवाः ॥

samās te caiva me sarve yūyaṁ caiva na saṁśayaḥ । dīnato bālataś caiva snehaṁ kurvanti bāndhavāḥ ॥

तस्मादभ्यधिकः स्नेहो युष्मासु मम सांप्रतम् । स्नेहपूर्वं चिकीर्षामि हितं वस्तन्निबोधत ॥

tasmād abhyadhikaḥ sneho yuṣmāsu mama sāṁpratam । snehapūrvaṁ cikīrṣāmi hitaṁ vas tan nibodhata ॥

इदं नगरमभ्याशे रमणीयं निरामयम् । वसतेह प्रतिच्छन्ना ममागमनकाङ्क्षिणः ॥

idaṁ nagaram abhyāśe ramaṇīyaṁ nirāmayam । vasateha praticchannā mamāgamanakāṅkṣiṇaḥ ॥

वैशंपायन उवाच । एवं स तान्समाश्वास्य व्यासः पार्थानरिंदमान् । एकचक्रामभिगतः कुन्तीमाश्वासयत्प्रभुः ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । evaṁ sa tān samāśvāsya vyāsaḥ pārthān ariṁdamān । ekacakrām abhigataḥ kuntīm āśvāsayat prabhuḥ ॥

जीवपुत्रि सुतस्तेऽयं धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः । पृथिव्यां पार्थिवान्सर्वान्प्रशासिष्यति धर्मराट् ॥

jīvaputri sutas te ’yaṁ dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ । pr̥thivyāṁ pārthivān sarvān praśāsiṣyati dharmarāṭ ॥

धर्मेण जित्वा पृथिवीमखिलां धर्मविद्वशी । भीमसेनार्जुनबलाद्भोक्ष्यत्ययमसंशयः ॥

dharmeṇa jitvā pr̥thivīm akhilāṁ dharmavid vaśī । bhīmasenārjunabalād bhokṣyaty ayam asaṁśayaḥ ॥

पुत्रास्तव च माद्र्याश्च सर्व एव महारथाः । स्वराष्ट्रे विहरिष्यन्ति सुखं सुमनसस्तदा ॥

putrās tava ca mādryāś ca sarva eva mahārathāḥ । svarāṣṭre vihariṣyanti sukhaṁ sumanasas tadā ॥

यक्ष्यन्ति च नरव्याघ्रा विजित्य पृथिवीमिमाम् । राजसूयाश्वमेधाद्यैः क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ॥

yakṣyanti ca naravyāghrā vijitya pr̥thivīm imām । rājasūyāśvamedhādyaiḥ kratubhir bhūridakṣiṇaiḥ ॥

अनुगृह्य सुहृद्वर्गं धनेन च सुखेन च । पितृपैतामहं राज्यमिह भोक्ष्यन्ति ते सुताः ॥

anugr̥hya suhr̥dvargaṁ dhanena ca sukhena ca । pitr̥paitāmahaṁ rājyam iha bhokṣyanti te sutāḥ ॥

एवमुक्त्वा निवेश्यैनान्ब्राह्मणस्य निवेशने । अब्रवीत्पार्थिवश्रेष्ठमृषिर्द्वैपायनस्तदा ॥

evam uktvā niveśyainān brāhmaṇasya niveśane । abravīt pārthivaśreṣṭham r̥ṣir dvaipāyanas tadā ॥

इह मां संप्रतीक्षध्वमागमिष्याम्यहं पुनः । देशकालौ विदित्वैव वेत्स्यध्वं परमां मुदम् ॥

iha māṁ saṁpratīkṣadhvam āgamiṣyāmy ahaṁ punaḥ । deśakālau viditvaiva vetsyadhvaṁ paramāṁ mudam ॥

स तैः प्राञ्जलिभिः सर्वैस्तथेत्युक्तो नराधिप । जगाम भगवान्व्यासो यथाकाममृषिः प्रभुः ॥

sa taiḥ prāñjalibhiḥ sarvais tathety ukto narādhipa । jagāma bhagavān vyāso yathākāmam r̥ṣiḥ prabhuḥ ॥