11.1MBH-1-11-1
डुण्डुभ उवाच । सखा बभूव मे पूर्वं खगमो नाम वै द्विजः । भृशं संशितवाक्तात तपोबलसमन्वितः ॥
ḍuṇḍubha uvāca । sakhā babhūva me pūrvaṁ khagamo nāma vai dvijaḥ । bhr̥śaṁ saṁśitavāk tāta tapobalasamanvitaḥ ॥
Ādi Parva · Adhyaya 1.11
Adhyāya 11
अध्यायः 11
Who speaks here डुण्डुभ ḍuṇḍubha
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §8–10 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
11.2MBH-1-11-2
स मया क्रीडता बाल्ये कृत्वा तार्णमथोरगम् । अग्निहोत्रे प्रसक्तः सन्भीषितः प्रमुमोह वै ॥
sa mayā krīḍatā bālye kr̥tvā tārṇam athoragam । agnihotre prasaktaḥ san bhīṣitaḥ pramumoha vai ॥
11.3MBH-1-11-3
लब्ध्वा च स पुनः संज्ञां मामुवाच तपोधनः । निर्दहन्निव कोपेन सत्यवाक्संशितव्रतः ॥
labdhvā ca sa punaḥ saṁjñāṁ mām uvāca tapodhanaḥ । nirdahann iva kopena satyavāk saṁśitavrataḥ ॥
11.4MBH-1-11-4
यथावीर्यस्त्वया सर्पः कृतोऽयं मद्बिभीषया । तथावीर्यो भुजंगस्त्वं मम कोपाद्भविष्यसि ॥
yathāvīryas tvayā sarpaḥ kr̥to ’yaṁ madbibhīṣayā । tathāvīryo bhujaṁgas tvaṁ mama kopād bhaviṣyasi ॥
11.5MBH-1-11-5
तस्याहं तपसो वीर्यं जानमानस्तपोधन । भृशमुद्विग्नहृदयस्तमवोचं वनौकसम् ॥
tasyāhaṁ tapaso vīryaṁ jānamānas tapodhana । bhr̥śam udvignahr̥dayas tam avocaṁ vanaukasam ॥
11.6MBH-1-11-6
प्रयतः संभ्रमाच्चैव प्राञ्जलिः प्रणतः स्थितः । सखेति हसतेदं ते नर्मार्थं वै कृतं मया ॥
prayataḥ saṁbhramāc caiva prāñjaliḥ praṇataḥ sthitaḥ । sakheti hasatedaṁ te narmārthaṁ vai kr̥taṁ mayā ॥
11.7MBH-1-11-7
क्षन्तुमर्हसि मे ब्रह्मञ्शापोऽयं विनिवर्त्यताम् । सोऽथ मामब्रवीद्दृष्ट्वा भृशमुद्विग्नचेतसम् ॥
kṣantum arhasi me brahmañ śāpo ’yaṁ vinivartyatām । so ’tha mām abravīd dr̥ṣṭvā bhr̥śam udvignacetasam ॥
11.8MBH-1-11-8
मुहुरुष्णं विनिःश्वस्य सुसंभ्रान्तस्तपोधनः । नानृतं वै मया प्रोक्तं भवितेदं कथंचन ॥
muhur uṣṇaṁ viniḥśvasya susaṁbhrāntas tapodhanaḥ । nānr̥taṁ vai mayā proktaṁ bhavitedaṁ kathaṁ cana ॥
11.9MBH-1-11-9
यत्तु वक्ष्यामि ते वाक्यं शृणु तन्मे धृतव्रत । श्रुत्वा च हृदि ते वाक्यमिदमस्तु तपोधन ॥
yat tu vakṣyāmi te vākyaṁ śr̥ṇu tan me dhr̥tavrata । śrutvā ca hr̥di te vākyam idam astu tapodhana ॥
11.10MBH-1-11-10
उत्पत्स्यति रुरुर्नाम प्रमतेरात्मजः शुचिः । तं दृष्ट्वा शापमोक्षस्ते भविता नचिरादिव ॥
utpatsyati rurur nāma pramater ātmajaḥ śuciḥ । taṁ dr̥ṣṭvā śāpamokṣas te bhavitā nacirād iva ॥
11.11MBH-1-11-11
स त्वं रुरुरिति ख्यातः प्रमतेरात्मजः शुचिः । स्वरूपं प्रतिलभ्याहमद्य वक्ष्यामि ते हितम् ॥
sa tvaṁ rurur iti khyātaḥ pramater ātmajaḥ śuciḥ । svarūpaṁ pratilabhyāham adya vakṣyāmi te hitam ॥
11.12MBH-1-11-12
अहिंसा परमो धर्मः सर्वप्राणभृतां स्मृतः । तस्मात्प्राणभृतः सर्वान्न हिंस्याद्ब्राह्मणः क्वचित् ॥
ahiṁsā paramo dharmaḥ sarvaprāṇabhr̥tāṁ smr̥taḥ । tasmāt prāṇabhr̥taḥ sarvān na hiṁsyād brāhmaṇaḥ kva cit ॥
11.13MBH-1-11-13
ब्राह्मणः सौम्य एवेह जायतेति परा श्रुतिः । वेदवेदाङ्गवित्तात सर्वभूताभयप्रदः ॥
brāhmaṇaḥ saumya eveha jāyateti parā śrutiḥ । vedavedāṅgavit tāta sarvabhūtābhayapradaḥ ॥
11.14MBH-1-11-14
अहिंसा सत्यवचनं क्षमा चेति विनिश्चितम् । ब्राह्मणस्य परो धर्मो वेदानां धरणादपि ॥
ahiṁsā satyavacanaṁ kṣamā ceti viniścitam । brāhmaṇasya paro dharmo vedānāṁ dharaṇād api ॥
11.15MBH-1-11-15
क्षत्रियस्य तु यो धर्मः स नेहेष्यति वै तव । दण्डधारणमुग्रत्वं प्रजानां परिपालनम् ॥
kṣatriyasya tu yo dharmaḥ sa neheṣyati vai tava । daṇḍadhāraṇam ugratvaṁ prajānāṁ paripālanam ॥
11.16MBH-1-11-16
तदिदं क्षत्रियस्यासीत्कर्म वै शृणु मे रुरो । जनमेजयस्य धर्मात्मन्सर्पाणां हिंसनं पुरा ॥
tad idaṁ kṣatriyasyāsīt karma vai śr̥ṇu me ruro । janamejayasya dharmātman sarpāṇāṁ hiṁsanaṁ purā ॥
11.17MBH-1-11-17
परित्राणं च भीतानां सर्पाणां ब्राह्मणादपि । तपोवीर्यबलोपेताद्वेदवेदाङ्गपारगात् । आस्तीकाद्द्विजमुख्याद्वै सर्पसत्रे द्विजोत्तम ॥
paritrāṇaṁ ca bhītānāṁ sarpāṇāṁ brāhmaṇād api । tapovīryabalopetād vedavedāṅgapāragāt । āstīkād dvijamukhyād vai sarpasatre dvijottama ॥