रुरुरुवाच । मम प्राणसमा भार्या दष्टासीद्भुजगेन ह । तत्र मे समयो घोर आत्मनोरग वै कृतः ॥
rurur uvāca । mama prāṇasamā bhāryā daṣṭāsīd bhujagena ha । tatra me samayo ghora ātmanoraga vai kr̥taḥ ॥
Who speaks here डुण्डुभ ḍuṇḍubha · सूत sūta
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §8–10 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
रुरुरुवाच । मम प्राणसमा भार्या दष्टासीद्भुजगेन ह । तत्र मे समयो घोर आत्मनोरग वै कृतः ॥
rurur uvāca । mama prāṇasamā bhāryā daṣṭāsīd bhujagena ha । tatra me samayo ghora ātmanoraga vai kr̥taḥ ॥
हन्यां सदैव भुजगं यं यं पश्येयमित्युत । ततोऽहं त्वां जिघांसामि जीवितेन विमोक्ष्यसे ॥
hanyāṁ sadaiva bhujagaṁ yaṁ yaṁ paśyeyam ity uta । tato ’haṁ tvāṁ jighāṁsāmi jīvitena vimokṣyase ॥
डुण्डुभ उवाच । अन्ये ते भुजगा विप्र ये दशन्तीह मानवान् । डुण्डुभानहिगन्धेन न त्वं हिंसितुमर्हसि ॥
ḍuṇḍubha uvāca । anye te bhujagā vipra ye daśantīha mānavān । ḍuṇḍubhān ahigandhena na tvaṁ hiṁsitum arhasi ॥
एकानर्थान्पृथगर्थानेकदुःखान्पृथक्सुखान् । डुण्डुभान्धर्मविद्भूत्वा न त्वं हिंसितुमर्हसि ॥
ekānarthān pr̥thagarthān ekaduḥkhān pr̥thaksukhān । ḍuṇḍubhān dharmavid bhūtvā na tvaṁ hiṁsitum arhasi ॥
सूत उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य भुजगस्य रुरुस्तदा । नावधीद्भयसंविग्न ऋषिं मत्वाथ डुण्डुभम् ॥
sūta uvāca । iti śrutvā vacas tasya bhujagasya rurus tadā । nāvadhīd bhayasaṁvigna r̥ṣiṁ matvātha ḍuṇḍubham ॥
उवाच चैनं भगवान्रुरुः संशमयन्निव । कामया भुजग ब्रूहि कोऽसीमां विक्रियां गतः ॥
uvāca cainaṁ bhagavān ruruḥ saṁśamayann iva । kāmayā bhujaga brūhi ko ’sīmāṁ vikriyāṁ gataḥ ॥
डुण्डुभ उवाच । अहं पुरा रुरो नाम्ना ऋषिरासं सहस्रपात् । सोऽहं शापेन विप्रस्य भुजगत्वमुपागतः ॥
ḍuṇḍubha uvāca । ahaṁ purā ruro nāmnā r̥ṣir āsaṁ sahasrapāt । so ’haṁ śāpena viprasya bhujagatvam upāgataḥ ॥
रुरुरुवाच । किमर्थं शप्तवान्क्रुद्धो द्विजस्त्वां भुजगोत्तम । कियन्तं चैव कालं ते वपुरेतद्भविष्यति ॥
rurur uvāca । kimarthaṁ śaptavān kruddho dvijas tvāṁ bhujagottama । kiyantaṁ caiva kālaṁ te vapur etad bhaviṣyati ॥