105.1MBH-1-105-1
वैशंपायन उवाच । रूपसत्त्वगुणोपेता धर्मारामा महाव्रता । दुहिता कुन्तिभोजस्य कृते पित्रा स्वयंवरे ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । rūpasattvaguṇopetā dharmārāmā mahāvratā । duhitā kuntibhojasya kr̥te pitrā svayaṁvare ॥
Ādi Parva · Adhyaya 1.105
Adhyāya 105
अध्यायः 105
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §112–114 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
105.2MBH-1-105-2
सिंहदंष्ट्रं गजस्कन्धमृषभाक्षं महाबलम् । भूमिपालसहस्राणां मध्ये पाण्डुमविन्दत ॥
siṁhadaṁṣṭraṁ gajaskandham r̥ṣabhākṣaṁ mahābalam । bhūmipālasahasrāṇāṁ madhye pāṇḍum avindata ॥
105.3MBH-1-105-3
स तया कुन्तिभोजस्य दुहित्रा कुरुनन्दनः । युयुजेऽमितसौभाग्यः पौलोम्या मघवानिव ॥
sa tayā kuntibhojasya duhitrā kurunandanaḥ । yuyuje ’mitasaubhāgyaḥ paulomyā maghavān iva ॥
105.4MBH-1-105-4
यात्वा देवव्रतेनापि मद्राणां पुटभेदनम् । विश्रुता त्रिषु लोकेषु माद्री मद्रपतेः सुता ॥
yātvā devavratenāpi madrāṇāṁ puṭabhedanam । viśrutā triṣu lokeṣu mādrī madrapateḥ sutā ॥
105.5MBH-1-105-5
सर्वराजसु विख्याता रूपेणासदृशी भुवि । पाण्डोरर्थे परिक्रीता धनेन महता तदा । विवाहं कारयामास भीष्मः पाण्डोर्महात्मनः ॥
sarvarājasu vikhyātā rūpeṇāsadr̥śī bhuvi । pāṇḍor arthe parikrītā dhanena mahatā tadā । vivāhaṁ kārayām āsa bhīṣmaḥ pāṇḍor mahātmanaḥ ॥
105.6MBH-1-105-6
सिंहोरस्कं गजस्कन्धमृषभाक्षं मनस्विनम् । पाण्डुं दृष्ट्वा नरव्याघ्रं व्यस्मयन्त नरा भुवि ॥
siṁhoraskaṁ gajaskandham r̥ṣabhākṣaṁ manasvinam । pāṇḍuṁ dr̥ṣṭvā naravyāghraṁ vyasmayanta narā bhuvi ॥
105.7MBH-1-105-7
कृतोद्वाहस्ततः पाण्डुर्बलोत्साहसमन्वितः । जिगीषमाणो वसुधां ययौ शत्रूननेकशः ॥
kr̥todvāhas tataḥ pāṇḍur balotsāhasamanvitaḥ । jigīṣamāṇo vasudhāṁ yayau śatrūn anekaśaḥ ॥
105.8MBH-1-105-8
पूर्वमागस्कृतो गत्वा दशार्णाः समरे जिताः । पाण्डुना नरसिंहेन कौरवाणां यशोभृता ॥
pūrvam āgaskr̥to gatvā daśārṇāḥ samare jitāḥ । pāṇḍunā narasiṁhena kauravāṇāṁ yaśobhr̥tā ॥
105.9MBH-1-105-9
ततः सेनामुपादाय पाण्डुर्नानाविधध्वजाम् । प्रभूतहस्त्यश्वरथां पदातिगणसंकुलाम् ॥
tataḥ senām upādāya pāṇḍur nānāvidhadhvajām । prabhūtahastyaśvarathāṁ padātigaṇasaṁkulām ॥
105.10MBH-1-105-10
आगस्कृत्सर्ववीराणां वैरी सर्वमहीभृताम् । गोप्ता मगधराष्ट्रस्य दार्वो राजगृहे हतः ॥
āgaskr̥t sarvavīrāṇāṁ vairī sarvamahībhr̥tām । goptā magadharāṣṭrasya dārvo rājagr̥he hataḥ ॥
105.11MBH-1-105-11
ततः कोशं समादाय वाहनानि बलानि च । पाण्डुना मिथिलां गत्वा विदेहाः समरे जिताः ॥
tataḥ kośaṁ samādāya vāhanāni balāni ca । pāṇḍunā mithilāṁ gatvā videhāḥ samare jitāḥ ॥
105.12MBH-1-105-12
तथा काशिषु सुह्मेषु पुण्ड्रेषु भरतर्षभ । स्वबाहुबलवीर्येण कुरूणामकरोद्यशः ॥
tathā kāśiṣu suhmeṣu puṇḍreṣu bharatarṣabha । svabāhubalavīryeṇa kurūṇām akarod yaśaḥ ॥
105.13MBH-1-105-13
तं शरौघमहाज्वालमस्त्रार्चिषमरिंदमम् । पाण्डुपावकमासाद्य व्यदह्यन्त नराधिपाः ॥
taṁ śaraughamahājvālam astrārciṣam ariṁdamam । pāṇḍupāvakam āsādya vyadahyanta narādhipāḥ ॥
105.14MBH-1-105-14
ते ससेनाः ससेनेन विध्वंसितबला नृपाः । पाण्डुना वशगाः कृत्वा करकर्मसु योजिताः ॥
te sasenāḥ sasenena vidhvaṁsitabalā nr̥pāḥ । pāṇḍunā vaśagāḥ kr̥tvā karakarmasu yojitāḥ ॥
105.15MBH-1-105-15
तेन ते निर्जिताः सर्वे पृथिव्यां सर्वपार्थिवाः । तमेकं मेनिरे शूरं देवेष्विव पुरंदरम् ॥
tena te nirjitāḥ sarve pr̥thivyāṁ sarvapārthivāḥ । tam ekaṁ menire śūraṁ deveṣv iva puraṁdaram ॥
105.16MBH-1-105-16
तं कृताञ्जलयः सर्वे प्रणता वसुधाधिपाः । उपाजग्मुर्धनं गृह्य रत्नानि विविधानि च ॥
taṁ kr̥tāñjalayaḥ sarve praṇatā vasudhādhipāḥ । upājagmur dhanaṁ gr̥hya ratnāni vividhāni ca ॥
105.17MBH-1-105-17
मणिमुक्ताप्रवालं च सुवर्णं रजतं तथा । गोरत्नान्यश्वरत्नानि रथरत्नानि कुञ्जरान् ॥
maṇimuktāpravālaṁ ca suvarṇaṁ rajataṁ tathā । goratnāny aśvaratnāni ratharatnāni kuñjarān ॥
105.18MBH-1-105-18
खरोष्ट्रमहिषांश्चैव यच्च किंचिदजाविकम् । तत्सर्वं प्रतिजग्राह राजा नागपुराधिपः ॥
kharoṣṭramahiṣāṁś caiva yac ca kiṁ cid ajāvikam । tat sarvaṁ pratijagrāha rājā nāgapurādhipaḥ ॥
105.19MBH-1-105-19
तदादाय ययौ पाण्डुः पुनर्मुदितवाहनः । हर्षयिष्यन्स्वराष्ट्राणि पुरं च गजसाह्वयम् ॥
tad ādāya yayau pāṇḍuḥ punar muditavāhanaḥ । harṣayiṣyan svarāṣṭrāṇi puraṁ ca gajasāhvayam ॥
105.20MBH-1-105-20
शंतनो राजसिंहस्य भरतस्य च धीमतः । प्रनष्टः कीर्तिजः शब्दः पाण्डुना पुनरुद्धृतः ॥
śaṁtano rājasiṁhasya bharatasya ca dhīmataḥ । pranaṣṭaḥ kīrtijaḥ śabdaḥ pāṇḍunā punar uddhr̥taḥ ॥
105.21MBH-1-105-21
ये पुरा कुरुराष्ट्राणि जह्रुः कुरुधनानि च । ते नागपुरसिंहेन पाण्डुना करदाः कृताः ॥
ye purā kururāṣṭrāṇi jahruḥ kurudhanāni ca । te nāgapurasiṁhena pāṇḍunā karadāḥ kr̥tāḥ ॥
105.22MBH-1-105-22
इत्यभाषन्त राजानो राजामात्याश्च संगताः । प्रतीतमनसो हृष्टाः पौरजानपदैः सह ॥
ity abhāṣanta rājāno rājāmātyāś ca saṁgatāḥ । pratītamanaso hr̥ṣṭāḥ paurajānapadaiḥ saha ॥
105.23MBH-1-105-23
प्रत्युद्ययुस्तं संप्राप्तं सर्वे भीष्मपुरोगमाः । ते नदूरमिवाध्वानं गत्वा नागपुरालयाः । आवृतं ददृशुर्लोकं हृष्टा बहुविधैर्जनैः ॥
pratyudyayus taṁ saṁprāptaṁ sarve bhīṣmapurogamāḥ । te nadūram ivādhvānaṁ gatvā nāgapurālayāḥ । āvr̥taṁ dadr̥śur lokaṁ hr̥ṣṭā bahuvidhair janaiḥ ॥
105.24MBH-1-105-24
नानायानसमानीतै रत्नैरुच्चावचैस्तथा । हस्त्यश्वरथरत्नैश्च गोभिरुष्ट्रैरथाविकैः । नान्तं ददृशुरासाद्य भीष्मेण सह कौरवाः ॥
nānāyānasamānītai ratnair uccāvacais tathā । hastyaśvaratharatnaiś ca gobhir uṣṭrair athāvikaiḥ । nāntaṁ dadr̥śur āsādya bhīṣmeṇa saha kauravāḥ ॥
105.25MBH-1-105-25
सोऽभिवाद्य पितुः पादौ कौसल्यानन्दवर्धनः । यथार्हं मानयामास पौरजानपदानपि ॥
so ’bhivādya pituḥ pādau kausalyānandavardhanaḥ । yathārhaṁ mānayām āsa paurajānapadān api ॥
105.26MBH-1-105-26
प्रमृद्य परराष्ट्राणि कृतार्थं पुनरागतम् । पुत्रमासाद्य भीष्मस्तु हर्षादश्रूण्यवर्तयत् ॥
pramr̥dya pararāṣṭrāṇi kr̥tārthaṁ punarāgatam । putram āsādya bhīṣmas tu harṣād aśrūṇy avartayat ॥
105.27MBH-1-105-27
स तूर्यशतसंघानां भेरीणां च महास्वनैः । हर्षयन्सर्वशः पौरान्विवेश गजसाह्वयम् ॥
sa tūryaśatasaṁghānāṁ bherīṇāṁ ca mahāsvanaiḥ । harṣayan sarvaśaḥ paurān viveśa gajasāhvayam ॥